2018 جىلدىڭ 11 ايىندا بانكتەردىڭ حالىققا بەرگەن نەسيەلەرىنىڭ 52 پايىزى يمپورتتىق تاۋارلاردى الۋعا جۇمسالعان ەكەن. مۇنى «حالىقتىق كوممۋنيستەر» پارتياسىنىڭ ساراپشىلارى انىقتاپ وتىر. وسى پارتيانىڭ ماجىلىستەگى فراكسياسىنىڭ جەتەكشىسى ا.قوڭىروۆ مۇنى الاڭداتارلىق جاعداي دەپ ساناپ، ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى د.اقىشيەۆكە ساۋال جولدادى.  ويتكەنى، بارلىق دامىعان جانە دۇرىس جولمەن دامىپ كەلە جاتقان مەملەكەتتەردە نەسيەنىڭ ۇلكەن بولىگى ءوندىرىس پەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا بەرىلەدى. ال ساۋدا سالاسىنا، اتاپ ايتقاندا الىپساتارلىق جۇمىستار ءۇشىن بەرىلەتىن نەسيە كولەمى تومەن. بىزدە ءبارى كەرىسىنشە بولىپ وتىر.

دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا بىزدە وڭدەۋ ونەركاسىبىنە بەرىلەتىن نەسيە الەمدىك تاجىريبەنىڭ تالابىنا دا، قازاقستاندى يندۋستريالاندىرۋدىڭ ماڭىزدى مىندەتتەرىنە دە جاۋاپ بەرە المايتىن ماردىمسىز حالدە. ونىڭ دا جالپى كولەمىنىڭ تورتتەن ءبىر بولىگى عانا ۇزاق مەرزىمدى قارىز سانالادى. سونىڭ ىشىندە، ۇزاق مەرزىمگە شەتەل ۆاليۋتاسىمەن بەرىلەتىن قارىز ۇلتتىق ۆاليۋتامەن بەرىلەتىن قارىزدان ءبىر جارىم ەسە كوپ. بۇل – ءوندىرىس ورىندارى تەڭگەنىڭ قۇلدىراۋى سالدارىنان شارىقتاپ ءوسىپ كەلە جاتقان ۆاليۋتالىق نەسيە جۇگىن ارقالاپ وتىر دەگەن ءسوز. جوعارىدا ايتىلعانداي، ءقازىر نەسيەلەر نەگىزىنەن  قىسقامەرزىمدى ساۋدا وپەراسيالارىنا بەرىلىپ جاتىر. بۇل - نەسيە شەتەل تاۋارلارىنىڭ يمپورتىن قارجىلاندىرۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىر دەگەن ءسوز. وسىنىڭ سالدارىنان وتاندىق ءونىم ءوندىرىسى نەسيە جۇيەسىنىڭ نازارىنان تىس قالۋدا. قىسقامەرزىمدى ساۋدا وپەراسيالارىمەن قاتار تۇتىنۋشىلىق باعىتتاعى نەسيەلەندىرۋ بەلەڭ الىپ تۇر. 2018 جىلدىڭ قاڭتار، قاراشا ايلارىندا تۇتىنۋشىلىق نەسيەنىڭ كولەمى 2،9 تريلليون تەڭگەدەن 3،3 تريلليون تەڭگەگە دەيىن، ياعني 400 ميلليارد تەڭگەگە وسكەن. مۇنىڭ 95%-ى ۇزاقمەرزىمدى قارىز بولعان. سىياقى مولشەرلەمەسى شامامەن 20%-دى قۇراعان. بۇل رەسمي ينفلياسيادان 4، ال تۇرعىنداردان تارتىلاتىن دەپوزيتتىڭ شەكتى مولشەرىنەن 2 ەسە كوپ. سونىڭ سالدارىنان قازاقستاندىقتار تابىستىڭ ۇلعايۋىمەن سايكەس كەلمەيتىن ۇزاقمەرزىمدى نەسيە قۇرساۋىندا قالىپ وتىر. تۇتىنۋشىلىق نەسيە دە يمپورتتى قارجىلاندىرۋعا جۇمسالۋدا. سەبەبى ول نەگىزىنەن ۇزاقمەرزىمدى قولدانىسقا جارايتىن شەتەل تاۋارى ءۇشىن الىنادى. ءىس جۇزىندە بانك جۇيەسى حالىقتان الىنعان قاراجاتتى شەتەلدىك تاۋار وندىرۋشىلەرگە جۇمسايدى. نەسيە ساياساتىنداعى وسىنداي كۇردەلى ءارى جۇيەلى كەمشىلىكتەر ەكونوميكانىڭ دامۋى مەن تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنىڭ جاقسارۋىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى.

وسى ماسەلەلەردى ايتا وتىرىپ، حالىقتىق كوممۋنيستەر فراكسياسىنىڭ دەپۋتاتتارى "ۇلتتىق بانكتەن مەملەكەتتىڭ اقشا-نەسيە ساياساتىن قايتا قاراۋ قاجەت" دەپ سانايتىنىن ايتتى.

"بۇل ساياسات ءوندىرىس سەكتورىنا نەسيە رەسۋرسىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋدى جانە ونىڭ وتاندىق ەكونوميكاعا قوساتىن ۇلەسىن كوبەيتۋدى كوزدەۋى كەرەك. ول ءۇشىن نەسيەنىڭ ماقساتتى باعىتىن انىقتاۋ، ءوندىرىس جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنا بولىنەتىن نەسيەنىڭ مەرزىمىن، كولەمىن، سىياقىسىن ناقتىلاۋ، سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك قولداۋ دەڭگەيىندە سىياقى مولشەرىن سۋبسيديالاۋ ماسەلەلەرىن قاراستىرۋ قاجەت"،- دەيدى دەپۋتاتتار.

س. ەلەۋ، ساراپشى