جۇڭگو اۋماعىنداعى حەنان پروۆينسياسىندا ارحەولوگتار ەجەلگى زيراتتان داوس ميفتەرىندە اتى اتالاتىن، اڭىزعا اينالعان «ولمەستىڭ سۋسىنىن» تاپقان.

باتىس حان  اۋلەتىنىڭ (ب.ز. د. 202 ج. - ب. ز. د. 8 ج.) بەيىتىنەن وتكەن جىلدىڭ قازان ايىندا 3،5 ليترلىك قۇمىرا تابىلعان. ال ىشىندە شاراپتىڭ جەڭىل ءيىسى بار سۇيىقتىق بولعان. الايدا، سۋسىنعا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ ونىڭ ءۇندى سەليتراسى مەن كۆاس تاس ەرىتىندىسىنىڭ قوسپاسى ەكەنىن كورسەتتى. قازبا جەتەكشىسى پان فۋشەن ايتقانداي، بۇل زاتتار «ءومىر ەليكسيرىنىڭ» نەگىزگى قوسپالارى رەتىندە ەجەلگى داوس ادەبيەتىندە سيپاتتالعان.

«بۇل – قىتايدا ميفتىك  «ءومىر ەليكسيرىن» تابۋدىڭ العاشقى وقيعاسى»  دەدى لويان مادەني رەليكۆيالار جانە ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ باسشىسى شي سزيانچجەن. «بۇل – ماڭگىلىك ءومىر جانە جۇڭگو وركەنيەتىنىڭ جالپى ەۆوليۋسياسى تۋرالى ەجەلگى قىتايلىقتاردىڭ تۇسىنىكتەرىن زەرتتەۋگە كومەكتەسەتىن ۇلكەن قۇندىلىق»، - دەدى ول.

بۇل قۇمىرادان باسقا كولەمى 210 شارشى مەتر بولاتىن قورىمدا قولا ارتەفاكتىلەر، سونداي-اق ءتۇرلى ساز ىدىستارى مەن نەفريتتى اشەكەيلەر تابىلدى. زيراتتاعى جۇڭگو اقسۇيەكتەرىنىڭ سۇيەكتەرى دە جاقسى ساقتالعان.

ءومىر ەليكسيرى

ەكى مىڭ جىل بويى ساقتالعان ەليكسير ءسال سارعىش رەڭكتى، ءمولدىر سۇيىقتىق سياقتى كورىنەدى. العاشقى كەزدە ارحەولوگتار ونى شاراپقا ۇقساتقانى تەگىن ەمەس. ەجەلگى قورىمداردان كۇرىش جانە داندەردەن جاسالعان شاراپ ىدىستارىن تابۋعا بولادى. سۋسىندى شىنى ىدىسقا قۇيىپ، ونىڭ قۇرامىن زەرتتەگەندە، شاراپ ەمەس، كاليي نيتراتى مەن الۋنيت قوسپاسى ەكەنى انىقتالعان.

ءقازىر كاليي نيتراتى ونەركاسىپتە فەيەرۆەركتەر مەن تىڭايتقىشتار ءوندىرۋ ءۇشىن كەڭىنەن قولدانىلادى. مۇنداي سۋسىندى كوپتەگەن كونە مادەنيەتتەردەن تابۋعا بولادى. ەجەلگى جۇڭگو نۇسقاسىندا ونىڭ قۇرامىنا التىن، سىناپ، مىشياك جانە باسقا دا جەۋگە جارامسىز، ءتىپتى، ۋلى زاتتار قوسقان.

دەگەنمەن، عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، ادامداردىڭ بۇل ەليكسيردى شىن مانىندە ىشكەن-ىشپەگەنى بەلگىسىز. ول جەرلەۋ ءراسىمىنىڭ ءبىر بولىگى عانا بولۋى مۇمكىن.

سالتانات ءشىنادىل