قازاقستاننىڭ قاي ايماقتارىندا جوعارى ءبىلىم قىمباتقا تۇسەدى، بالانىڭ ءبىلىم الۋىنا قوردى قاشاننان باستاپ جيناعان دۇرىس جانە مۇنى قالاي جاساۋعا بولادى.
جىل سايىن ءجۇز مىڭداعان قازاقستاندىق جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى بولاشاقتا كىم بولامىن جانە قاي ۋنيۆەرسيتەتكە وقۋعا تۇسەمىن دەگەن كۇردەلى تاڭداۋ الدىندا تۇرادى. كوپ نارسە: بولاشاقتا ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولۋ، ەڭبەكاقى مولشەرى جانە مانساپتىق پەرسپەكتيۆالار ناق وسى شەشىمگە بايلانىستى بولادى.
ق ر ستاتيستيكا جونىندەگى كوميتەتىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا، 2018 جىلى قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا 163 336 ادام وقۋعا تۇسكەن. ال بارلىعى وتكەن جىلدا ەلىمىزدە 542 258 ستۋدەنت بولدى. تالاپكەرلەر اراسىنداعى ەڭ تانىمال ماماندىقتار حالىقارالىق قۇقىق، قارجى، ەكونوميكا جانە قۇقىقتانۋ بولدى. الايدا سوڭعى بىرنەشە جىلدا ات سالاسىمەن، باعدارلامالاۋمەن، دەرەكتەردى تالداۋمەن، روبوتوتەحنيكامەن، گەنەتيكامەن بايلانىستى ماماندىقتارعا قىزىعۋشىلىق قاتتى ارتتى. قازاقستان ءۇشىن وسى سالالارداعى ماماندىقتاردىڭ كوبى جاڭا بولىپ تابىلاتىندىعىنا قاراماستان، الەمدە ولار ەڭ كوپ سۇرانىسقا يە ماماندىقتاردىڭ ءبىرى بولىپ ەسەپتەلەدى. تاياۋ جىلداردا وسى ماماندىقتارداعى ماماندارعا سۇرانىس بۇدان دا كوپ ارتا تۇسەدى.
بولجامدار بويىنشا، 10 جىلدان كەيىن-اق الەمدەگى ماماندىقتاردىڭ باسىم بولىگى قازىرگى ۋاقىتتا ءالى جوق ماماندىقتارعا تيەسىلى بولادى. ولاردىڭ ءبارى قارقىندى تۇردە دامىپ كەلە جاتقان بولاشاق تەحنولوگيالارىمەن بايلانىستى بولماق. ۋنيۆەرسيتەتتەر، سونىڭ ىشىندە قازاقستاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەر مامانداردى ۋاقتىلى وقىتىپ باستاۋ ءۇشىن ءوز جۇمىستارىندا وسىنداي بولجامداردى پايدالانادى.
بالالارىنا جاي عانا جاقسى جوعارى ءبىلىم بەرىپ قانا قويماي، سونىمەن قاتار، بولاشاقتا وزەكتى بولاتىن بىلىمدەر مەن داعدىلاردى بەرگىلەرى كەلەتىن اتا-انالارعا دا وسىنى ەسكەرۋ قاجەت. سوندىقتان باسقا ەلدەردەگى كوپتەگەن اتا-انالار بالالارىنىڭ ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسۋىنەن 5-8 جىل بۇرىن، الدىن الا قور جيناي باستايدى. قازاقستاندىق اتا-انالار دا وزگەشەلەنبەيدى
قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە 124 جوعارى وقۋ ورنى جۇمىس ىستەيدى، ولارداعى وقۋ قۇنى ايتارلىقتاي قاتتى وزگەشەلەنەدى. «Freedom Finance Life» ءومىردى ساقتاندىرۋ كومپانياسىنىڭ ماماندارى اشىق كوزدەردەن جانە قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قابىلداۋ كوميسسيالارىنان الىنعان دەرەكتەردى تالداپ، باكالاۆرياتتا ءبىر جىلعى وقۋ قۇنى بويىنشا ق ر ايماقتارىنىڭ رەيتينگىن قۇراستىردى.
«ورتاشا ەسەپپەن العاندا، قازاقستاندىق ۋنيۆەرسيتەت باكالاۆرياتىنداعى ءبىر جىلدىق وقۋ ستۋدەنت ءۇشىن 396 307 تەڭگەگە اينالادى، - دەپ مالىمدەدى «Freedom Finance Life» ءومىردى ساقتاندىرۋ كومپانياسىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى ازامات ەردەسوۆ. – تيىسىنشە باكالاۆرياتتىڭ ءتورت جىلىنا 1 585 228 تەڭگە تولەۋ قاجەت بولادى. كوپتەگەن قازاقستاندىقتار ءۇشىن بۇل – جيناۋ قيىنعا تۇسەتىن ۇلكەن سوما. اسىرەسە جوعارى ءبىلىمنىڭ جىل سايىن 10-15%-عا قىمباتتاپ وتىراتىندىعىن ەسكەرەتىن بولساق».
تالداۋ ناتيجەلەرى بويىنشا، ەڭ قىمبات جوعارى ءبىلىم – الماتى قالاسىندا: مۇندا باكالاۆرياتتاعى ءبىر جىلدىق وقۋدىڭ ورتاشا قۇنى ستۋدەنتكە 671 397 تەڭگەگە اينالادى. ءتورت جىلعا 2 685 588 تەڭگە تولەۋگە تۋرا كەلەدى. ايتا كەتۋ كەرەك، بۇل – الماتىلىق جوعارى وقۋ ورنىنداعى وقۋدىڭ ورتاشا قۇنى عانا. وڭتۇستىك استاناعا ەلىمىزدەگى بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ 33%-ى تيەسىلى، سوندىقتان قۇن ايىرماسى وتە ۇلكەن جانە جىلىنا 205 000 تەڭگەدەن باستاپ 2 157 000 تەڭگەگە دەيىن تۇرلەنەدى.
رەيتينگتە الماتىدان كەيىن الماتى وبلىسى مەن استانا تۇر. بۇل ايماقتاردا باكالاۆرياتتاعى ءبىر جىلدىق وقۋ ورتاشا ەسەپپەن العاندا تيىسىنشە 542 216 جانە 532 384 تەڭگە بولادى. بۇل رەتتە ءبىر جىلدىق وقۋدىڭ ەڭ جوعارعى قۇنى – الماتى وبلىسىندا 1 250 000 تەڭگە جانە استانادا 1 000 000 تەڭگە.
رەيتينگتە ولاردىڭ سوڭىنان اقتوبە وبلىسى (جىلىنا 484 333 تەڭگە)، سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى (جىلىنا 450 000 تەڭگە) جانە شىعىس قازاقستان وبلىسى (جىلىنا 444 114 تەڭگە) ىلەسەدى. قازاقستاننىڭ بارلىق ايماقتارى بويىنشا ناتيجەلەر تومەندەگى كەستەدە كەلتىرىلگەن.
جوعارى ءبىلىمنىڭ قۇنى بويىنشا ق ر ايماقتارىنىڭ رەيتينگى
باكالاۆرياتتا (كۇندىزگى بولىمدەگى 1 جىل ءۇشىن)
2018 – 2019
|
№ |
ايماق |
ءبىر جىلدىق وقۋدىڭ ورتاشا قۇنى، تەڭگە |
ءبىر جىلدىق وقۋدىڭ ەڭ جوعارعى قۇنى، تەڭگە |
ءبىر جىلدىق وقۋدىڭ ەڭ تومەنگى قۇنى، تەڭگە |
|
1 |
الماتى |
671 397 |
2 157 000 |
205 500 |
|
2 |
الماتى وبلىسى |
542 216 |
1 250 000 |
390 000 |
|
3 |
استانا |
532 384 |
1 000 000 |
340 000 |
|
4 |
اقتوبە وبلىسى |
484 333 |
750 000 |
343 000 |
|
5 |
سقو |
450 000 |
635 800 |
370 000 |
|
6 |
شقو |
444 114 |
700 000 |
342 900 |
|
7 |
اقمولا وبلىسى |
399 650 |
635 800 |
342 900 |
|
8 |
اتىراۋ وبلىسى |
361 667 |
395 000 |
340 000 |
|
9 |
پاۆلودار وبلىسى |
341 600 |
464 000 |
342 900 |
|
10 |
ماڭعىستاۋ وبلىسى |
335 000 |
400 000 |
290 000 |
|
11 |
قاراعاندى وبلىسى |
332 079 |
443 300 |
280 000 |
|
12 |
جامبىل وبلىسى |
307 000 |
350 000 |
291 000 |
|
13 |
بقو |
301 250 |
380 000 |
320 000 |
|
14 |
قوستاناي وبلىسى |
286 629 |
443 300 |
188 403 |
|
15 |
قىزىلوردا وبلىسى |
276 667 |
390 000 |
250 000 |
|
16 |
شىمكەنت جانە تۇركىستان وبلىسى |
274 933 |
700 000 |
150 000 |
اقپارات: اشىق كوزدەردەن جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قابىلداۋ كوميسسيالارىنان الىنعان دەرەكتەر.
ورىنداعان: Freedom Finance Life
ۇسىنعان: گۇلىم جاقان
