پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەرلەردىڭ سايلاۋالدى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. الەۋمەتتىك جەلىدە 9 ماۋسىمدا وتەتىن سايلاۋعا بايلانىستى ءتۇرلى پىكىرلەر جازىلىپ، تالقىلانۋدا. كوپشىلىك الداعى سايلاۋدىڭ باستى كەيىپكەرى رەتىندە قوسانوۆ پەن توقايەۆتىڭ ەسىمىن اتاۋدا.  Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ الداعى سايلاۋعا قاتىستى فەيسبۋك جەلىسىنە جازعان پىكىرىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى. 

باۋىرجان سەرىكبايەۆ: 

— قوسانوۆتىڭ كومانداسى كۇن وتكەن سايىن ءبارىن ءبۇلدىرىپ بارادى. تىعىرىقتان شىعۋ ءۇشىن تەز ارادا ىسكە اسۋى ءتيىس قادامدار تومەندەگىدەي بولۋى قاجەت:

1. سولتۇستىكتەگى اۋىلداردان كەتۋ كەرەك! باعىت الماتى بولۋى ءتيىس. الماتى ەلىمىزدىڭ جۇرەگى. قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىنەن xالىق بار. جۋرناليستەر، زيالى قاۋىم، جازۋشىلار، قوعام قايراتكەرلەرى، انشەلەر، سپورتشىلار مەن جاستاردىڭ نەگىزگى شوعىرى الماتىدا. كەزدەسۋلەر كىتاپxانادا ەمەس الماتىداعى اشىق الاڭدار مەن ورتالىق پاركتەردە ءوتۋى كەرەك!

2. ءقازىر كەڭەس زامانىنداعىداي ءار اۋىلدى ارالاپ ءجۇرىپ تۇسىندىرەتىن زامان ەمەس. باستىسى xالىقتىڭ الدىنا شىققاندا اۋىلدان باستاپ، استاناعا دەيىنگى ماسەلەلەردى جىك-جىگىمەن جەتكىزە ءبىلۋ قاجەت. جۇرەكتەن شىعارىپ، ساۋاتتى تۇردە جەتكىزە بىلسە ەلگە اسەرى مول بولادى.

3. الەۋمەتتىك جەلىنىڭ كۇشىن قوسانوۆتىڭ كومانداسى وتە ءالسىز قولدانۋدا. كەزدەسۋلەرىنىڭ ءبارىن ينستا مەن فەيسبۋكتە تىكەلەي ەفيردە وتكىزىپ وتىرۋى شارت! كەلەسى بولاتىن جيىنداردىڭ ورنى مەن ۋاقىتى جايلى بانەرلەر جاسالىپ ۆاتساپ ارقىلى تاراتىلۋى قاجەت!

4. الماتىدا ءانشى مەن ءبيشى، سپورتشىلار كوپ. ءوز بەدەلىن پايدالانىپ ولارمەن ارنايى كەزدەسۋ وتكىزۋى كەرەك. قوسانوۆتىڭ كومانداسىنا ەلگە تانىمال مەيرامبەك، ساكەن سىندى 4-5 جۇلدىزدار كەرەك. الگى جۇلدىزدار بارلىق كەزدەسۋدى ءوز پاراقشالارىندا تىكەلەي ەفيردە تاراتىپ جاتسا بۇكىل قازاقستان كورىپ وتىر دەپ ەسەپتەي بەرىڭىز. اۋىلعا بارۋدىڭ دا قاجەتى جوق. ۋاقىت تىعىز. ءوز باعدارلاماڭدى تانىتۋ مەن xالىقتى سوڭىڭنان ەرتۋ ءۇشىن XXI عاسىردىڭ تەxنولوگياسىن قولدانسىن. ءقازىر زامان باسقا!

5. بيلىك شەكتەۋ جاساپ جاتسا ءتىپتى كەرەمەت! الماتىدا ورنالاسقان xالىقارالىق ۇيىمدار مەن باقىلاۋشىلاردى شاقىرىپ، بيلىكتىڭ زاڭدى بەلشەسىنەن باسقان ارەكەتتەرىن تىكەلەي ەفيردە xالىققا كورسەتىپ وتىرۋى شارت! بۇل تاكتيكا ارقىلى "سايلاۋ ءادىل وتەدى" دەگەن توقايەۆتىڭ ءسوزى ورىندالمادى دەپ قوعامعا اقپاراتتىق سوعىسپەن مىقتى مەسسەدج تاستالۋى كەرەك.

6. "وپپوزيسيانىڭ جۇمساق كۇشى" دەگەن ساياساتتىڭ جاڭا تەرمينىمەن جۇمىس جاساۋى قاجەت. ول دەگەنىمىز - زاڭنان اتتاماي، ساۋاتتى سويلەپ، بارلىق ارەكەتتەرىن xالىقارالىق تالاپتارعا ساي جاساي وتىرىپ بيلىكتىڭ زاڭسىز ارەكەتتەرىن، سايلاۋالدى ناۋقانداعى قىسىمىن ينەتتىڭ كۇشىمەن ەلگە، الەمگە جەتكىزۋ. حالىقتى كوتەرۋ. ەلگە زاڭدى بۇزىپ وتىرعان وپپوزيسيا ەمەس، بيلىك دەگەن كۇشتى مەسسەدجدى بەرۋ.

7. ءوزى ماماندىعى جۋرناليست كىسى. "ازاتتىقتان" باستاپ ەلگە تانىمال جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەرمەن مىقتى بايلانىس ورناتۋى ءتيىس. وسى ارقىلى بارلىق قادامى ەلدىڭ نازارىندا بولۋى كەرەك. بارلىق كەزدەسۋلەرى "ازاتتىق" پەن ەلگە تانىمال بلوگەرلەر ارقىلى تىكەلەي ەفيردە قازاقستانعا تارالىپ وتىرۋى شارت.

8. ءار كەزدەسۋدىڭ سوڭىن توقايەۆتى الماتىداعى نەمەسە استاناداعى ورتالىق ستاديونعا اشىق دەباتقا شاقىرۋمەن اياتاۋ كەرەك. 10 كۇننەن كەيىن بۇل xالىقتىڭ دا تالابىنا اينالماسا ماعان كەلىڭىز. ەگەر توقايەۆ دەباتقا شىقپاسا ءتىپتى جاقسى! كۇنى مەن ۋاقىتىن بەلگىلەپ ەل بولىپ كۇتۋ قاجەت! بۇل تىكەلەي ەفيردە قازاقستانعا تارالۋى شارت. ەگەر كەلمەسە توقايەۆتى شىندىقتىڭ بەتىنە تۋرا قاراۋعا باتىلى جەتپەگەن، xالىقتىڭ تالابىن ورىنداماعان تۇلعا رەتىندە انتيپيار جاساۋعا پايدالانۋعا بولادى.

9. ءوز جازبالارى مەن سوزدەرىندە "بىلمەدىم"، "ولاي بولاتىنىن ەسەپتەمەدىم"، "بيلىك دەباتقا شىقسا مەن دايىنمىن" دەگەن پوزيسيادان كەتۋى كەرەك. انىق، ناقتى ءارى تالاپ ەتۋشى، وزىنە سەنىمدى ادامنىڭ ءيمميدجىن بەرۋى قاجەت.

10. كيىمى مەن ءسوزىن، ءجۇرىس-تۇرىسىن رەتتەيتىن يمميدجمەيكەرلەرمەن، ستيليستەرمەن جۇمىس جاساسىن. قازىرگى كەلبەتى مەن ارەكەتى بولمايدى. ەلدى باسقارار، پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەر ادامنىڭ ءجۇرىس-تۇرىسى بۇلاي بولماۋى كەرەك!

11. باعدارلاماسىن قايتا جازىپ شىقسىن! بۇل تالقىلاۋدى قاجەت ەتپەيتىن اكسيوما. قازىرگىسى ۇياتتى جاعداي!

وسى ايتىلعان 11 قادامدى الداعى 1-2 كۇندە قولعا الۋى شارت. ولاي جاساماي ءتيىپ-قاشىپ ايدالادا اۋىلدا ءجۇرۋىن جالعاستىرا بەرسە بيلىكتىڭ ادامى ەكەنىنە كۇمانىڭىز بولماسىن! ەلدىڭ باسىن قاتىرماي وسى 11 قادامدى شۇعىل تۇردە قولعا السىن!

اياتجان احمەتجان ۇلى: 

— بيىلعى سايلاۋ بۇرىنعى سايلاۋلارعا قاراعاندا ءسال تارتىستى بولاتىنى اقيقات.

باستى تارتىس — وسى ەكى كىسى اراسىندا. 
ءبىرى، "ۇلت تاعدىرى" قوعامدىق قوزعالىسى اتىنان سايلاۋعا تۇسەتىن - ءامىرجان قوسانوۆ. ول كىسى ءدال بۇگىن، 13 مامىردا 55 جاسقا تولىپ جاتىر. قۇتتى بولسىن!

ەكىنشىسى، "نۇر وتان" پارتياسىنىڭ كانديداتى - قاسىم-جومارت توقايەۆ. ول كىسى 4 كۇننەن كەيىن، 17 مامىر كۇنى 66 جاسقا تولادى. قۇتتى بولسىن!

55 جانە 66 جاستىڭ ايقاسى. ۇگىت-ناسيحات باستالعالى الەۋمەتتىك جەلى وزگە بەس كانديداتتى ۇمىتقان، تالقىلاۋ تەك وسى ەكى كانديدات جايىندا.

ەكەۋىندە دە ماقتاۋشى دا، داتتاۋشى دا كوپ. ەكەۋىنىڭ دە ءوز ارتىقشىلىعى بار، كەمشىلىگى دە جوق ەمەس. ءبىراق، امەريكانى ۇلى دەپرەسسيادان قۇتقارعان رۋزۆەلتتىڭ «مەن ەلدەگى ەڭ اقىلدى جىگىت ەمەسپىن. ءبىراق، قاسىما ەرتەڭ ەڭ اقىلدى جىگىتتەردى جيناپ الۋعا اقىلىم دا، ەرىك-جىگەرىم دە جەتەدى» دەگەن ءسوزى ەڭ ماڭىزدى دەپ ويلايمىن. سەبەبى، ەلدىڭ جاعدايىن تۇزەيتىن ورگان - جالعىز پرەزيدەنت ەمەس، ونىڭ مىقتى كومانداسى.

سايلاۋ ناۋقانى ەڭ قىزۋ كەز. كىم قانشا پايىز الادى؟ ول الداعى كۇننىڭ ەنشىسىندە. 

ايگۇل ورىنبەك: 

— سايلاۋدا كىمدى قولدايسىز؟ وقىرماندارىڭىز كوپ قوي! ەشكىمدى قولدامايمىن! وقىرماندارىمدى ماعان پرەزيدەنتىككە كانديدات بولىپ وتىرعاندار جيناپ بەرگەن جوق!

ءوز ۇستانىمدارىن اشىق ايتا المايتىن ازاماتتارعا داۋىس بەرگىم كەلمەيدى. قولدان جاسالعان سيركتىڭ كورەرمەنى عانا بولعان دۇرىس. سايلاۋعا مىندەتتى تۇردە بارامىن، بلانكىنى بوس جىبەرمەي شيماقتاپ دەموكراتيا جايلى شىعارما جازىپ كەتەم! ءبارىڭىز مىندەتتى تۇردە بارىڭىزدار! بۇل مەنىڭ ازاماتتىق ۇستانىمىم! ءار ءبىر ازاماتتىڭ قالاۋىن سىيلاپ، قۇرمەتتەۋ كەرەك! ءيا بارلىق كانديدات سۋپەر-پۋپەر شىعار. ءبىراق قازاقتى قۇتقارىپ قالاتىن روبين گۋدتى كورىپ تۇرعانىم جوق!

سول ءۇشىن ءانشى كۇيشى، بيشىلەر اگەتاسياسىن جۇرگىزە بەرسىن!  بيلىكتەگى شوپكە تىشارلاردىڭ دەڭگەيى بەلگىلى بولدى. وڭكەي انشىلەردى جيناپ حالىقتىڭ الدىندا مايمىل بولىپ داۋىس جيناپ نە ماسقارا؟

وتىز جىل تەلەارنا ارقىلى ميىمىزدى ۋلاعاندارى ازداي، ەندى وتىز جىل تاعى انشىلەردى كورۋ مەنىڭ قۇسقىمدى كەلتىرەدى... مەن مۇنداي شوۋعا قاتىسپايمىن! حالىقتىڭ جۇزىنە تىكە قاراپ جۇرگىم كەلەدى!

دينا ەلگەزەك: 

2011ء-دىڭ 3ء-شى ساۋىرىندە وپپوزيسيالىق كۇشتەر سايلاۋعا "بويكوت" جاريالاعان بولاتىن. ايعايلاپ الاڭعا شىققان جوق. قاتىرىپ ساياسي كۇرەس جۇرگىزدى دەۋگە تاعى كەلمەيدى. بويكوتتىڭ ناتيجەسى سول، سايلاۋدا فالسيفيكاسيا جاساعان بيلىك 89،98 % داۋىسپەن دەگەنىنە جەتتى. 

ءسويتىپ وپپوزيسيا مەن بيلىك ءبىر دە ءنول بولدى! 2015ء-شى جىلدىڭ 26-شى ساۋىرىندە بولعان سايلاۋدا ولار تاعى بويكوتقا شىقتى. 

سايلاۋ قورىتىندىسى: نۇرسۇلتان نازاربايەۆ 95،21 داۋىسپەن كەزەكتى "جەڭىسىن" يەمدەندى. 
ال وپپوزيسيا كەزەكتى رەت نوكداۋنعا ءتۇستى. 

ەندى 2019-دا بولاتىن سايلاۋعا تاعى بويكوت جاساپ جاتىر! ەكى رەت ماڭداي تاسقا سوعىلعان سوڭ، ناتيجە شىعارۋعا بولادى عوي. جوق، "وپيات زا سۆوە"...  تۇسىنەم، بويكوت تا – ساياسي كۇرەستىڭ ءبىر ءتاسىلى. ءبىراق بۇل ءتاسىل ءبىزدىڭ بيلىككە وتپەيدى. 

دايىنداعان: اسەل بولات قىزى