مەركى اۋدانى، سىپاتاي اۋىلىنىڭ سىپاتاي باتىردىڭ كەسەنەسى ءحىح عاسىردىڭ اياعىندا قوقان امىرشىلەرىنە قارسى كۇرەسكەن، قازاق حالقىنىڭ ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسىندە قول باستاعان سىپاتاي باتىردىڭ باسىنا تۇرعىزىلعان. سوندىقتان دا بۇل نىساندى 2017 جىلعى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىنداعى «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسى بويىنشا قازاقستاننىڭ وڭىرلىك قاسيەتتى نىساندار جانە جەرگىلىكتى ماڭىزى بار مەملەكەتتىك تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىنىڭ تىزىمىنە العان، دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى. 

1781-1868 جىلدارى ءومىر سۇرگەن سىپاتاي الىبەك ۇلى باتىرلىعىمەن، سوزگە شەشەندىگىمەن، داۋعا ادىلدىگىمەن حالىق اراسىندا زور بەدەلگە يە بولعان تاريحي تۇلعا. قاراپايىم شارۋا وتباسىندا تۋىپ وسكەن اعايىندى سىپاتاي مەن انداس تا جىگەرلى، نامىسقوي بولىپ ەرجەتىپ، ەل ىسىنە ارالاسادى.

سىپاتاي باتىردىڭ كەسكىن-كەلبەتىن كەنەن ازىربايەۆ بىلايشا سۋرەتتەيدى: «زور دەنەلى، قۇلاعى سۇيەمدەي، ومىراۋ ءجۇنى ءبىر ءتۇپ قامىستاي، قۇلاعىنا تۇرعان قىراۋدى قامشىسىمەن قاعىپ تاستاپ جۇرە بەرەتىن. سوزگە دە شەشەن، تاپقىر بولىپتى». ءحىح عاسىر باسىندا قازاق دالاسىنا قوقاندىقتار تىزە باتىرا باستاعان تۇستا دۇنيە ەسىگىن اشىپ، ەرجەتكەن باتىر بالا كۇنىنەن زورلىق-زومبىلىقتى كورگەن. سوندىقتان ەرجەتكەن سوڭ بارلىق سانالى عۇمىرىن ەلدىڭ ازاتتىعى ءۇشىن كۇرەسكە ارنايدى. اتقا قونىپ، قولىنا قارۋ الىپ قوقاندىقتارعا قارسى كۇرەسكە شىعادى. ونىڭ بۇل ارەكەت قولداۋشىلار تابىلىپ سوڭىنا ەرەدى. حالىقتان شەتتەن تىس الىم-سالىق جيناپ مەزى ەتكەن قوقاندىق جاساۋىلدارىن ەلدەن قۋعىندايدى. وسى ءىستى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرا بىلگەن سىپاتاي از عانا ۋاقىتتا ەرلىك ىستەرىمەن ەل قۇرمەتىنە بولەنەدى.

تىك مىنەزدى سىپاتاي باتىر كەنەسارىعا: «ۇلى ءجۇز ەلىمدى ەسكەرمەدىڭ، جاسىمنىڭ ۇلكەندىگىن ءبىلىپ، ءجون سۇراپ قول بەرمەدىڭ»، – دەسە، ءوزىن تىلدەگەن ناۋرىزباي سۇلتانعا: «تورەدە دە تورە بار، توبەت يتكە پارا-پار، بىزدەردە تۋعان بالا بار، اكە كەگىن الا الار – باس كەسەر ياكي جارالار» دەپ قاھارلى حانداردان دا قايمىقپاي سويلەگەن وتكىر سوزدەرى ەل اۋزىندا ساقتالعان.

الايدا تاعدىرى الماعايىپ زامانعا تۇستاس كەلگەن باتىردىڭ الدىندا تاڭداۋ جاساۋعا تۋرا كەلگەن تاريحي كەزەڭدەر تۇردى. ەلى مەن جەرىنىڭ اماندىعىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن باسىن بايگەگە تىككەن باتىر باسىنا ورناتىلعان كەسەنە 9،0ح9،5 م كولەمىندە كۇيدىرىلگەن قىزىل كەسەكتەن ءورىلىپ، توبەسى دۋلىعا ءتارىزدى كۇمبەزبەن جابىلعان.