قازاقستانداعى كونستيتۋسيالىق رەفورما مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋ مەن ساياسي جۇيەنى جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدى كەزەڭى بولۋى مۇمكىن. مۇنداي پىكىردى ساياساتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، كاۆكاز حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (گرۋزيا) پروفەسسورى ۆاحتانگ مايسايا ايتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان بۇگىندە ساياسي دامۋ مەن ۇلتتىق مارتەبەنى نىعايتۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە كوشۋدە.
— سىرتتان كەلگەن ادام رەتىندە، سونىمەن بىرگە قازاقستاننىڭ دوسى جانە ورتالىق ازياداعى وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى جونىندەگى مامان رەتىندە ەلىمىز ساياسي دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە ءوتىپ جاتقانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. قازاقستان وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتىڭ كوشباسشىسى جانە ماڭىزدى ءارى باتىل رەفورمالار جۇرگىزەتىن مەملەكەت رەتىندە ءوزىنىڭ ۇلتتىق مارتەبەسىن نىعايتۋدا، - دەپ اتاپ ءوتتى ۆاحتانگ مايسايا.
ساراپشى كونستيتۋسيالىق وزگەرىستەر دەموكراتيالىق ساياسي جۇيەنىڭ قالىپتاسۋىنا جانە جاڭا ساياسي ينستيتۋتتاردىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
— مەنىڭ ويىمشا، قازاقستاننىڭ كونستيتۋسيالىق ەگەمەندىگىن نىعايتۋ جونىندەگى باستاما مەملەكەتتەر ءوسىپ كەلە جاتقان گەوساياسي تۋربۋلەنتتىلىك جاعدايىندا ۇلتتىق قۇقىقتىق تەتىكتەردىڭ ءرولىن كۇشەيتۋگە ۇمتىلعان سوڭعى جىلدارداعى جاھاندىق ءۇردىستى كورسەتەدى. حالىقارالىق قۇقىق تۇرعىسىنان، ەگەر ول ۇلتتىق زاڭناما مەن حالىقارالىق مىندەتتەمەلەر اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاسا، بۇل وتە قيسىندى قادام، - دەيدى پروفەسسور.
ونىڭ پىكىرىنشە، ورتالىق ازيانىڭ ءىرى مەملەكەتى رەتىندە قازاقستان ءۇشىن مۇنداي وزگەرىستەر ينستيتۋسيونالدىق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋعا جانە دامۋدىڭ وزىندىك قۇقىقتىق مودەلىن نەعۇرلىم ناقتى قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتۋى مۇمكىن.
مايسايا سونىمەن قاتار ەلدىڭ نەگىزگى زاڭىندا الەۋمەتتىك نورمالاردى بەكىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. اتاپ ايتقاندا، بۇل ءماجبۇرلى نەكەگە تىيىم سالۋ جانە ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدى كۇشەيتۋ تۋرالى.
- كونستيتۋسيا دەڭگەيىندە الەۋمەتتىك نورمالاردى بەكىتۋ وتە ماڭىزدى. ءماجبۇرلى نەكەگە تىيىم سالۋ نەمەسە ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ سياقتى ماسەلەلەر نەگىزگى زاڭدا بەكىتىلگەن كەزدە، مەملەكەت قوعامدى مودەرنيزاسيالاۋ جانە ادام قۇقىقتارىن نىعايتۋ ءۇشىن ستراتەگيالىق تاڭداۋ جاسايدى، دەدى ول.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، مۇنداي نورمالار مەملەكەتتىڭ حالىقارالىق يميدجىنە دە وڭ اسەر ەتەدى.
— بۇل ەلدىڭ مادەني داستۇرلەردى قۇرمەتتەۋدى زاماناۋي قۇقىقتىق جانە گۋمانيتارلىق ستاندارتتارمەن ۇيلەستىرۋگە دايىن ەكەندىگىن كورسەتەدى، - دەپ تولىقتىردى ساياساتتانۋشى.
ساراپتامالىق ورتادا كونستيتۋسيانى جاڭارتۋ باستاماسىن قابىلداۋ تۋرالى ايتا وتىرىپ، ۆاحتانگ مايسايا مۇنداي رەفورمالار ادەتتە ساياسي مودەرنيزاسيا وبەكتيۆى ارقىلى قاراستىرىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.
- ەگەر پروسەسس قوعامدىق تالقىلاۋمەن، اشىق راسىمدەرمەن جانە ازاماتتاردىڭ ناقتى قاتىسۋىمەن جۇرسە، بۇل ساياسي جۇيەنى جاڭارتۋعا جانە ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا ماڭىزدى قادام بولۋى مۇمكىن، - دەپ اتاپ ءوتتى ول.
پروفەسسوردىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە تەحنولوگيالىق دامۋ مەن يننوۆاسيالارعا بەلسەندى باعدارلانعان قازاقستان ءۇشىن كونستيتۋسيالىق ارحيتەكتۋرانى جاڭارتۋ ەلدىڭ ينستيتۋسيونالدىق جانە ەكونوميكالىق جاڭارۋىنىڭ كەڭ باعىتىنىڭ ءبىر بولىگى بولا الادى.
