ترامپتىڭ كەشەگى تىكەلەي ەفيردە بەرگەن مالىمدەمەسىنەن اقش-تىڭ ساياسي كورەگەندىگى تاعى دا بايقالدى. ماسەلە تەك اقش-تىڭ الەمدىك نارازىلىق جانە يرانمەن سوعىستان قايمىعۋىندا ەمەس. ونىڭ يران شابۋىلىنا جاۋاپ بەرمەۋىنىڭ بىرنەشە سەبەپتەرى بار ەكەنىن ەسكەرگەن ءجون.

 

بىرىنشىدەن، اقش ادام ءومىرىن كوبىرەك باعالايدى. ترام ءوز مالىمدەمەسىندە وسىنى قايتا ەسكە سالىپ، ءوز ساربازدارىنىڭ ولىمگە باس تىگۋىن قالامايتىنىن كورسەتتى. ال سوعىس دەگەنىمىز – وراسان زور ادام شىعىنىنا اكەلىپ سوعۋى بەك مۇمكىن. سونداي-اق مۇنداي سوعىس اقش ازاماتتارىنىڭ اراسىندا نارازىلىق تۋدىرادى. باسقا مەملەكەت ازاماتتارىنىڭ سوعىس سالدارىنان ولىمگە دۋشار بولۋى دا الەمدەگى نارازىلىقتى ارتتىرادى. بۇل دا اقش-تىڭ پرەستيجىنە پايدا اكەلمەيدى.

 

ەكىنشىدەن، بۇل – پارسى شىعاناعى مەن ورتا جانە تاياۋ شىعىستاعى ساياسي ءارى ەكونوميكالىق اxۋالدى تۇراقسىزدىققا اكەلىپ سوقتىرۋى مۇمكىن. اقش – يران سوعىسى بولعان جاعدايدا ايماقتاعى قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان ءباا، كاتار، ومان، ليۆاننىڭ دامۋىنا نۇقسان كەلەدى. ساياسي تۇراقسىز يراك پەن سيريا بەلگىسىز ۋاقىت ارالىعىندا سوعىس ارەناسىنا اينالادى.  سونداي-اق ايماقتاعى وداقتاستاردىڭ اقش ۇستانىمىن قولداماۋى – سوعىستىڭ الدىن الدى دەسە دە بولادى. مىسالى، يزرايل بۇل قاقتىعىس باستالىسىمەن ءوزىنىڭ اۋە كەڭىستىگىن جابىق دەپ جاريالاپ، اقش-قا ەشقانداي كومەك كورسەتپەيتىنىن مالىمدەدى. ال تۇركيا ءوزىنىڭ بۇل جاعدايعا قاتىستى رەسمي ۇستانىمىن جاريالامادى. ال سوعىس بولا قويعان جاعدايدا بۇدان دا زور تەرىس ناتيجەلەردى كورسەتۋى مۇمكىن ەدى. مىسالى، ايماقتا سوعىستان زارداپ شەككەن ەلدەردەن ميلليونداعان بوسقىندار قايتادان تۇركيا مەن ەۋروپا ەلدەرىنە بارىپ باس ساۋعالايتىن ەدى. ال بۇل اتالمىش ەلدەردەگى الەۋمەتتىك ءارى ساياسي تۇراقسىزدىققا سوقتىرۋى مۇمكىن. تۇركيا ونسىز دا سيريادان 4-5 ميلليون شاماسىندا بوسقىن قابىلدادى. ەۋروپا ەلدەرىنىڭ وزدەرى سيريادان كەلگەن بوسقىنداردان شارشادى.

 

ۇشىنشىدەن، مۇناي باعاسىنىڭ ءورشۋىنىڭ ءقاۋپى دە اقش-قا ءتيىمسىز. ال بۇل كەرىسىنشە، رەسەي فەدەراسياسىنا ءتيىمدى ەدى. ەۋروپا ەلدەرى رەسەي ارقىلى كەلەتىن ەنەرگورەسۋرستارعا تاۋەلدى بولىپ، اقش-تىڭ ەۋروپاداعى ىقپالىنىڭ ازايۋى مۇمكىن ەدى. سول سەبەپتى دە اقش ۇكىمەتى وزىنە ءتيىمدى جولدى تاڭدادى.