Almatyda Halyq jazýshysy Qabdesh Jumadilovke baýyrlary temir tulpar mingizdi

/uploads/thumbnail/20170709014210929_small.jpg

Almatyda M.Áýezov atyndaǵy akademıalyq memlekettik drama teatrda Halyq jazýshysy, Abaı atyndaǵy Memlekettik syılyqtyń, «Parasat» ordeniniń ıegeri Qabdesh Jumadilovtiń 80 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan kesh ótti, - dep habarlaıdy Qamshy.kz.

Saltanatty keshte mereıtoı ıesine qala ákiminiń orynbasary Arman Qyryqbaev Almaty ákimi Baýyrjan Baıbektiń quttyqtaý sózin jetkizdi.

«Qurmetti qazaq ónerin áspetter qaýym! Biz jastarymyzdyń kóbi kitap oqymaıdy dep jıi aıtamyz. Kitap oqymaıtyn jastardan «qazaq ádebıetiniń ókilderi kim?» dep surasa, joq degende 10 adamnyń atyn ataıdy. Solardyń biri Qabdesh aǵamyz. Qazirgi jahandaný zamanynda bul úlken kórsetkish. Aǵamyz osyǵan óziniń úken eńbegimen, sezimtaldyǵymen jetti. Ákim Tarazı aıtqandaı, Qabdesh eki júıeniń de tegeýrinin sezgen, sonyń arqasynda ádebı darynyn shyńdaǵan adam», - dedi jazýshynyń ıyǵyna shapan japqan Arman Qyryqpaev. 

Úkimet atynan jazýshyny bılik basynda júrgen ultshyl azamattardyń biri Berik Ýálı de quttyqtap, syı-syıapat jasady. 

Mereıtoılyq keshke jazýshynyń dostary, qalamdastary, mádenıet salasynyń ókilderi, jastar jınaldy.

«Kim bilmeıdi Qabdeshti?

Basynan talaı hál keshti

«Sońǵy kóshti» jazdy da

Bastap ketti bar kóshti.

Nar kótermes júk bar ma?

tom kóterip shyqty alǵa

Jazǵanymen de, túrimen de uqsaıdy

Muhtarǵa!

Qabdeshtiń ereksheligi - eń aldymen ol qalamgerligin aqyndyqtan bastaǵan. «Jas óren» degen óleńderi shyqqan. Kórgeni óleńge sımaıtynyn bilip, prozaǵa aýysqan. Óleńnen bastaǵan soń shyǵarmalarynda kórkemdik tunyp tur. Prozasynyń ózi poezıa sıaqty. Týma talant», - dedi qalamdasyn quttyqtaýǵa kelgen belgili aqyn Orazaqyn Asqar.

Jazýshyny mereıtoıymen quttyqtaǵan aqyn Almas Ahmetbekuly Qabdesh Jumadilovtiń shyǵarmashylyǵymen qatar qaıratkerlik jolyna da erekshe toqtaldy.

«Biz - (Men "Biz" dep El tákelsizdigimen birge - otan azattyǵmen birge Atajurtqa Qytaıdan - Shınjańnan kelgen júz myńdaǵan qazaqty aıtyp otyrmyn). Biz osynaý Atajurtqa - azat otanǵa kelgende Qazaq eli bizdi bilip turdy. Ár birimizdi tuspaldap tanyp turdy. «Taǵdyr» romanyndaǵy, «Sońǵy kóshtegi» rýhy bıik, ulttyq bolmysy myǵym, mılıarttarmen aıqasyp ómir súrgen namysty jurt keldi» dep bildi. «Qazaqtyń úlken qalamgerleri shyqqan qaýym keldi, Qabdeshtiń eli keldi" dep bildi. Bul kúnde «jarnama» degen uǵym bar - ol ózi búgingi ýaqyttyń qozǵaltqyshy sıaqty qubylys. Biz kelmeı jatyp biz týraly jarnama jasalyp qoıyp edi. Ár qazaqtyń úıinde biz týraly asa tartymdy kitaptar - neshe me qoldan ótip, ábden oqylǵan kúıde turyp edi, bul biz úshin jasalǵan keremet teńdessiz nasıhat bolatyn. Sol sebepti biz táýelsiz Elimizge eńsemizdi tik ustap keldik, emrengen júrekti sezdik. Sebebi: Qabdesh Jumadılov biz kelmeı jatyp-aq bizbiń jan dúneıe - qazaqy bolmysymyzdy, tilimizdi - dilimizdi Qazaq eline qozy jamyratqandaı qosyp jiberip edi. Osynshama nasıhattar - jarnamalar úshin Qabdesh Jumadilov aldynda búgingi býyn ózin boryshty sezinedi. Eshbir adam nemese, uıymnyń saılaýynsyz , mandatynsyz-aq ózin bir aýyldyń, bir aýmaqtyń, bir qaýym jurttyń uıatyn, namysyn oılap, ony qorǵaýǵa júregimen, ar rýhymen mindetti sezinip júretin jigitter bolady. Ondaı jigitter birin - biri baǵalap, óz betimen uıymdasyp, el-jurt atynan jumys bitirip júredi. Sondaı azamattardyń bir toby bizdin aramyzda da bar. Qazir osynda Úrimjiden, Altaıdan, İleden jáne Qabeke sizdiń týǵan jerińiz Tarbaǵataı - Sháýeshekten Almatyǵa , Astanaǵa qonys aýdarǵan táýelsiz Elimen birge ósip - ónip jatqan jigitter toıyńyzǵa arnaıy kelip otyr. Seksenniń seńgirine shyqqanyńyzda sizge - aqboz arǵymaq TOYOTA CAMRY-diń kiltin tapsyrmaq, - degen aqyn Shyńjańnyń ár aımaǵynan kelgen bir top isker baýyrlary atynan jazýshyǵa temir tulpardyń kiltin tapsyrdy.

Sondaı-aq, keshte Qabdesh Jumadilovtiń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan derekti fılm kórsetilip, kópshilikke Maıra İlıasova, Mádına Sádýaqasova, «Sazgen sazy» ansambliniń qatysýymen merekelik konsert usynyldy.

 

QABDESHKE

Almas Ahmetbekuly

Sol qolmen jaǵyn súıep otyr Qabań,

Oıynda ketken ese, ótken baqyt.

Tónedi aq qaǵazǵa qara qalam

Saýsaqtyń jaqtaýyna ketken batyp.

Jetedi ǵasyrlarǵa júırik qıal,

Otyrar qart ǵulama zamandy oılap.

Qaǵazda qara qalam júıtkip turar

Shapqandaı «Abylyılap, Qabanbaılap»!

Bir mezet samaly kep keleshektiń,

Qozǵaıdy syqyrlatyp syr esigin.

Baý baǵy maıysatyn Sháýeshektiń.

Ózeni móldir edi-aý Sibetiniń.

Bizden de ótip edi qandaı zaman.

Al, Kim bar, senen basqa tektegendeı?!

Múlgıdi Tarbaǵataı muz qursaǵan

Bul mańǵa eshkim kelip ketpegendeı

Eńseńdi ǵasyrlardyń júgi basyp,

Kúrsinbeı ótken kúniń bar ma, aǵataı?!

Beý, Qabdesh! Aıtty deme asyp-tasyp,

Sen taýsyń- seniń atyń Tarbaǵataı.

Daıyndaǵan: Erlan Tóleýbaı

Qatysty Maqalalar