Keshe Almatyda saıasatker, Úkimet janyndaǵy Jer reformasy jónindegi komısıa quqyqtyq tobynyń jetekshisi Muhtar Taıjan jurtshylyqpen kezdesti, - dep habarlaıdy Qamshy.kz.
Kezdesýge kelgenderge saıasatker komısıa jumysynyń qalaı ótkeni, moratorııdi uzartýdan basqa qandaı naqty usynystar ázirlengeni týraly aıtyp berdi.
«Birinshiden, komısıanyń qurylýy, «Jer kodeksiniń» keıbir normalaryna mamyr aıynda moratorıı jarıalanýy – halyqtyń tabandy narazylyǵynyń nátıjesi. Eldiń birneshe óńirinde, ár ýaqytta bolǵan narazylyq sharalarynyń mańyzy, olardyń basy-qasynda júrgen qyz-jigitterdiń eńbegi zor bul jerde. Sonyń arqasynda bılik te shalaǵaılyǵyn túsinip, moratorıı jarıalaýǵa májbúr boldy», - degen ol jerdi jeke menshikke satý men shetelge jalǵa berýge qatysty moratorııdan bólek, komısıa ázirlegen on usynysty sanamalap berdi.
«Komısıa jer zańnamalaryndaǵy birqatar shıkilikterdi anyqtady. Bulardyń deni osy komısıa jumysy barysynda qabyldandy. Latıfýndıserge qarsy shekteýler, shekaralyq aımaqtaǵy jerlerdiń, jaıylymdyq jerlerdiń tek memleket menshiginde bolatyny, eshkimge satylmaıtyny, jalǵa berilmeıtini endi zańmen qorǵalatyn bolady. Endigi ýaqytta ákimder óz betimen jerdi jalǵa berý týraly kelisim shart jasaı almaıdy. Onyń ortaq úlgisi bolady. Odan keıin, jer birden 49 jylǵa jalǵa berilmeıdi. Jer alýshynyń bıznes-jospary, ınvestısıalyq áleýetine qaraı, 5, 7 jyldan kezeń kezeńmen jalǵa alý merzimi uzartylady», - degen M. Taıjan komısıanyń osyndaı kelisimge kelýi, ortaq sheshim qabyldaýy qazaq halqynyń qanynda bar beıbitshilik súıgishtik, sózge toqtaý qasıetteriniń arqasy ekenin aıtady.
Saıasatkerge kezdesýge kelgen jurtshylyq ta kókeılerindegi saýaldaryn qoıyp, kúdikterimen bólisti. Almatydaǵy «Kókjaılaý» taý ústirtin qorǵaý jónindegi belsendiler de saıasatkerden bılik basyndaǵylardyń nazaryn osy máselege aýdarýdy surady.
Áleýmetti jelide, keıbir aqparat quraldarynda komısıa sheshiminiń zańdylyǵyna, júzege asý múmkindigine qatysty kúdikter, saıasatkerdiń jeke basyna qatysty aıtylyp júrgen keıbir aıyptaýlar da nazardan tys qalmady.
«Árıne, Qazaqstandy qazir tolyqtaı quqyqtyq memleket deı almaımyz. Áli de kóp másele zańmen emes, ókinishke oraı, «jazylmaǵan erejeler», «túsinikter» boıynsha sheshiledi. Ony moıyndaýymyz kerek. Eger bizde shynymen quqyqtyq memleket bolsa, keshegi jer komısıasynyń jumysyn parlament atqarýy kerek bolatyn. Olaı bolmady. Sondyqtan, túrli kúdiktiń bolýy oryndy. Al, komısıa sheshimine kelsek, ol usynystar jaqynda parlamentke joldanady. Aldaǵy aptalardyń birinde komısıa músheleri usynystarymyzdy parlamentke tanystyratyn bolamyz. Iaǵnı, komısıa ázirlegen 10 usynystyń zańǵa enetin kúni alys emes. Al, jerdi shetelge jalǵa berý, el azamattaryna satýǵa moratorııdi prezıdent uzartty. Parlament prezıdentke qarsy shyǵady dep oılamaımyn», - deıdi M. Taıjan.
Onyń oıynsha, jer máselesi bir monatorıımen bitpeıdi. Bes jyl ishinde jer zańnamasyn jetildirýge, ashyqtyq pen jarıalylyqty qamtamasyz etýge, latıfýndıamen kúresýge baǵyttalǵan qyrýar jumystar atqarylýy kerek.
Kezdesýde qoıylǵan suraqtardyń biri «Muhtarǵa bılik qyzmet usynypty, kreslo bermek eken. Sol ras pa?» degen de suraq boldy.
«Túrli maqsatpen, túrli adamdar maǵan qatysty nebir áńgimeler aıtyp júr. Baǵasyn el biledi. Men komısıanyń ár otyrysy arasyndaǵy jumystardy ashyq aıtyp júrdim. Otyrystarda sóılegen sózderimniń vıdeolaryn da kórdińizder. Olaı oılaýǵa negiz joq. Bılikke, qyzmetke ne úshin barýǵa bolady? Eger ol jerde eldegi ekonomıkalyq saıasatty ózgertýge, eldiń jaǵdaıyn jaqsartýǵa naqty múmkindik beretin bolsa, óz bilim, tájirıbeńdi júzege asyra alsań, júıe ashyq bolsa, qýana-qýana barýǵa bolady. Al, myna qazirgi jaǵdaıda ol múmkin emes. Men kóptiń biri, qolbala bolyp júrýdi qalamaımyn. Jalpy, adamdy «agent», «bıliktiń adamy», taǵy birdeńe dep aıyptaý bizdiń opozısıanyń aýrýy dese de bolady. Eger bireý «agent» bolsa, onyń bireýden aqsha alýy kerek, ol sáıkesinshe vıdeoǵa túsirilip, jazylýy kerek. Iaǵnı, ondaı adamdy áshkereleý, aıypty naqty dáleldeý ońaı. Al, maǵan qatysty aıtylyp júrgen aıyptaýlar qur sóz kúıinde ǵana qalyp otyr. Eshbir dáleli joq, aqylǵa qonymsyz aıyptaýlar dep sanaımyn», - dedi memleketti qyzmetke qatysty oıyn bildirip.
Kezdesýde sondaı-aq, eldegi ekonomıkalyq ahýal, Eýrazıalyq Odaq keńistigindegi jaǵdaı, onyń elimizge tıgizip jatqan zardaptary, bilim reformasy, úsh tilde oqytý ıdeıasyna qatysty da pikir almasýlar boldy.
Esterińizge salsaq, ótken senbide Úkimet janyndaǵy Jer reformasy komısıasy jerdi shetelge jalǵa berý men el azamattaryna jeke menshikke satýǵa qatysty zań normalaryna 2021 jyldyń sońyna deıin moratorııdi sozý týraly sheshim qabyldaǵan bolatyn. Odan bólek komısıa jerge qatysty zańnamalardy jetildirýge, latıfýndıaǵa tosqaýyl qoıýǵa, jaıylym jerler men jeke turǵyn úı qurylysy úshin beriletin jerlerge qatysty naqty on usynys ázirlegen bolatyn.
