Búgin Májiliste Palata Spıkeri Qabıbolla Jaqypovtyń tóraǵalyǵymen ótken jalpy otyrysta depýtat Aldan Smaıyl Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri K.Másimovke depýtattyq saýal joldady, - dep habarlaıdy Parlamenttiń baspasóz hatshylyǵy
«Ejelgi Taraz eskertkishteri» tarıhı-mádenı qoryq murajaıyna engen kóne jádigerler Qazaqstan men Orta Azıanyń ǵana emes, adamzattyq mańyzǵa ıe qundylyqtar ekeni daýsyz. Hİ ǵasyrǵa tıesili Qarahan, Aısha bıbi, Babadja hatýn keseneleri men Shyǵys monshasy, Aqyrtas qalashyǵy qaraǵan jandy ári qýantady, ári kúrsindiredi. Qýantatyny – olar Uly Dala órkenıetiniń qaıtalanbas kórkem úlgileri. Kúrsindiretini – sol ǵajaıyptardyń qupıasy áli ashylyp bolǵan joq.Biz alys tarıhymyzdyń syryna tolyq qanǵymyz kelse, Aqyrtasty memlekettik jáne halyqaralyq deńgeıde júıeli zertteýge tıispiz.Taraz qalasynan shyǵysqa qaraı 40 shaqyrym júrseńiz, Aqsholaq temirjol beketine jetesiz. Oń qol jaqta Alataýdyń qarly bıikteri asqaqtaıdy. Solardyń saýyrynda qupıasy áli kúnge beımálim tas qala múlgip jatyr. Ol týraly bulyńǵyr boljam kóp.Osy jerde 1893 jyly bolǵan shyǵystanýshy Lerh Aqyrtasty býddalyq monastyrge telise, túrkolog Bartold nestorıandar kezeńiniń qurylysyna balaǵan. Nemis ǵalymy Brentes arab qolbasshysy Kýteıba saldyrǵan qorǵanǵa balaıdy. Ashyǵyn aıtaıyq, munyń bári – dereksiz joramal. Keıingi zertteýler Aqyrtas ertedegi Maııa úndisteriniń áıgili pıramıdalarymen tamyrlas degen tujyrym jasata bastady. Buǵan negiz joq emes. Tós tabanǵa jáne qabyrǵalarǵa qalanǵan tas bloktardyń árqaısynyń salmaǵy bir tonnaǵa jýyq. Olar tegistelip óńdelgen. Bir-birine geometrıalyq dál aralyqta kóterilgen tas baǵanalar Afınadaǵy Akropoldardyń silemin kózge elestetedi. Rım kolızeıiniń sáýletine tán belgilerdi de ańǵarasyń. Osyndaı uqsastyq – b.d.b. İ ǵasyrlarda Ǵun qaǵany Chjan Chjın nemese Shóje Rım legıonerleri men Parfıa sheberlerine Talas, ıaǵnı Taraz qalasyn saldyrǵanda, Aqyrtasty da birge kótergen joq pa eken degen oıǵa bóktiredi. Asylynda bul oı shyndyqqa jaqyn. Túıip aıtsaq, Aqyrtasqa IýNESKO-nyń nazaryn aýdaryp, osy bedeldi uıymnyń qorǵaýyna aldyrýǵa tıispiz, dedi Aldan Smaıyl. - Aqyrtasqa búginde kelýshiler kóp, respýblıkanyń shartarabynan, shetelderden arnaıy at basyn burýshylar da az emes. Olar qonatyn úı respýblıkalyq búdjet arqyly salynypty. Munda zertteýshiler májilis quratyn oryn da bar. Qazirge jetpeı turǵany eki nárse: Aqyrtasqa Batys Eýropa – Batys Qytaı magıstralinen 8 shaqyrym asfált jol tartý kerek. Sodan keıin sýmen qamtamasyz etetin skvajına qazyp bersek, ejelgi arheologıa eskertkishi kóptiń ıgiligine aınalady, Tarazda týrızmniń damýyna yqpal etedi.
.
