Kókshetaýda Ádebıet jáne óner mýzeıiniń uıymdastyrýymen «Qoja Ahmet Iassaýı murasy: mańyzdylyǵy, sıpaty jáne ǵıbraty» atty aımaqaralyq ǵylymı konferensıa ótti, dep habarlaıdy BNews.kz tilshisi.
Konferensıaǵa M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi Erbolat Baıatuly moderatorlyq jasady. Aıtýly sharada Iran Islam Respýblıkasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Elshiliginiń keńesshisi Masýd Sheıh Zeıneddın quttyqtaý sóz sóıledi.
Konferensıaǵa Astana, Almaty, Túrkistan, Kókshetaý qalalarynan ǵalymdar qatysyp, mazmundy baıandamalar jasady. Shara barysynda Ádebıet jáne óner mýzeıi qoryndaǵy ǵylymǵa «Kókshetaýlyq nusqa» ataýymen enip otyrǵan Qoja Ahmet Iassaýıdiń «Dıýanı hıkmeti» qoljazbasynyń «Folıant» baspasynan jaryq kórgen aýdarmasynyń tusaýkeseri ótti. «Qoja Ahmet Iasaýı hıkmetteriniń Kókshetaý nusqasy jáne onyń aýdarylýy haqynda» Qazaq Ulttyq Óner Ýnıversıtetiniń Qorqyt atyndaǵy ǵylymı zertteý ınstıtýynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, fılologıa ǵylymdarynyń kandıdaty, aýdarmashy, ǵalym, fılologıa ǵylymdarynyń kandıdaty Imanǵazy Nurahmetuly baıandady.
«Kóshirmeniń qashan, qaı jerde, kimniń qolymen jazylǵany týraly naqty derek joq, bas-aıaǵy jyrtylǵan, saqtalýy jaqsy emes, tym eski qoljazba ekeni belgili. Syrtqy betinde «Bekmuhammet Ahmetuly degen adamnyń aty jazylǵan. Sonyń aıaq jaǵynda «ıesi molla Bekmuhammet» degen sóz bar. Bul adam hıkmetterdi kóshirip jazýshy ma? Qoljazbany saqtaýshy ma? Ol jaǵy anyq emes. Murajaı dırektory Nurbek Nuralın: «Bul qoljazbany Kókshetaýǵa ońtústik jaqtan Sarǵaldaq qoja degen kisi ákelip, Sarǵaldaq qojanyń qyzy Aıǵanymnyń qolynda saqtalǵan bolýy múmkin» degen boljam aıtady», – deıdi ǵalym.
Iassaýı hıkmetteriniń Kókshetaý nusqasynda 59 hıkmet bar. Ýaqyt qysymyna shydamaı, biraz hıkmetter oqýǵa kelmegen, qaǵazdary tesilip, áripteri túsip qalǵan. Solaı bolsa da 56 hıkmet aýdarylyp shyqqan. Osynyń ózi úlken olja ekendigin aıtady ǵalym.
Ǵasyrlar boıy Kókshetaý qazaqtarynyń arasynda aýyzsha aıtylyp kelip, qaǵazǵa túsken bul qoljazba nusqanyń orny erekshe. Túrkitanýda Iassaýı dastanynyń kez kelgen kóshirmesi ǵylymı jańalyq. Sondyqtan, bul nusqa otandyq ǵylym ǵana emes, jalpy túrkitaný salasy úshin erekshe mańyzǵa ıe bolyp otyr. Nusqanyń eń mańyzdy, basty qundylyǵy ǵasyrlar boıy Kókshe óńiri qazaqtarynyń rýhanı damýy jolynda qyzmet etkeni bolsa kerek.
«Qoja Ahmet Iassaýıdyń «Dıýanı hıkmet» kóshirmeleriniń bizdiń Kókshetaýdan tabylýy Iassaýı tanýdy zertteý isindegi úlken jańalyq. Ol qazaq rýhanı mádenıeti úshin úlken jańalyq bolyp tabylady. Asyl muramyzdyń jańa nusqasynyń tabylýy Iassaýı murasyn tanı berýdegi alǵa basqan qadam dep esepteımiz. Muranyń tabylýyna túrtki bolǵan Kókshetaýdaǵy Ádebıet jáne óner mýzeıiniń dırektory Nurbek Nuralın, mýzeıdiń bas ǵylymı qyzmetkeri, fólklorshy ǵalym E.Baıatuly jáne osy ujymnyń basqa da ǵylymı qyzmetkerleri. Osy jerde kóne qoljazbanyń ǵylymı turǵyda aýdarylyp, zerttelip, kópshilikke tanylýyna muryndyq bolǵan Qazaq Ulttyq óner ýnıversıtetiniń bas ǵylymı qyzmetkeri, fılologıa ǵylymdarynyń kandıdaty Imanǵazy Nurahmetuly baýyrymyzǵa úlken alǵysymyzdy bildirýimiz qajet», – deıdi Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý memlekettik ýnıversıtetiniń aǵa oqytýshysy, fılologıa ǵylymdarynyń kandıdaty Sábıt Jámbek.
Konferensıaǵa qatysýshylar "Iassaýı oqýlary" baıqaýynyń respýblıkalyq jáne oblystyq jeńimpazdarynyń ónerin tamashalady.
Sharaǵa Túkistan qalasynan "Iasaýı muralary" atty arnaıy kórme ala kelgen «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryǵy murajaıynyń dırektory Áýbákir Jandos Ádebıet jáne óner mýzeıiniń dırektory Nurbek Jamashulyna alǵys hat tabystady.
Shara aıasynda Túrkistan qalasyndaǵy «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryǵy murajaıy, Aqmola oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi, Maǵjan Jumabaev atyndaǵy Aqmola oblystyq ámbebap ǵylymı kitaphanasy arnaıy kórme uıymdastyryp, kópshilik nazaryna usyndy.
