2016 jyly jeńil ónerkásip, hımıa, qurylys men mashına jasaý ónerkásibi salalarynda óndiris kólemi aıtaryltaı azaıǵan. Dep habarlaıdy palata.kz
«Nur Otan» partıasynyń Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisindegi Fraksıasynyń keńeıtilgen jınalysynda Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy kásipkerliktiń damýy, aǵymdaǵy syn-tegeýrinderi men keleshegi talqylandy.
Jıynda «Atameken» UKP Basqarma Tóraǵasynyń orynbasary Nurjan Áltaev otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý jáne olardyń básekege qabilettiligin arttyrý máselelerin baıandady.
«2015 jyly hımıa men qurylys ónerkásibin sanamaǵanda, taýar óndirý aıtarlyqtaı azaıǵan. Munymen qosa, 2016 jyly jeńil ónerkásip, hımıa, qurylys men mashına jasaý ónerkásibi salalarynda óndiris kólemi aıtaryltaı azaıǵan. Otandyq taýarǵa suranysty arttyra otyryp, Qazaqstannyń óńdeý ónerkásibiniń damýyna dem berý kerek», – dedi Nurjan Áltaev.
Ulttyq palata ókili elimizde shyǵarylǵan taýar suranysynyń kórsetkishin arttyrý úshin otandyq taýar óndirýshilerdi memlekettik jáne kvazımemlekettik satyp alýlarǵa, jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń satyp alýlaryna barynsha qatystyrý kerektigin alǵa tartty.
«2017 jylǵa arnalǵan satyp alý josparyn saraptaı kele, 8 sala boıynsha satyp alý kólemi 1,5 trln teńgege ekenin eseptedi. Bul tek taýar satyp alýdyń kórsetkishi. Bul kólemniń 1/3 bóligi (1 trln teńgeden astam) mashına jasaý men metal óńdeý, munaı óńdeý ónimderine taýar satyp alýǵa arnalǵan. Eń tómengi soma, ıaǵnı 12,6 mlrd teńge jıhaz satyp alýǵa josparlanǵan. Degenmen, bul somanyń ózi otandyq taýar óndirýshiler úshi aıtarlyqtaı qomaqty», – dep túsindirdi Basqarma Tóraǵasynyń orynbasary.
Sondyqtan da ımportty almastyrý men básekelik qabiletti arttyrýdy 3 kezeńge bólip qarastyrýdy usyndy:
– Otandyq taýar óndirýshilerdi memlekettik jáne kvazımemlekettik satyp alýlarǵa, jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń satyp alýlary arqyly qoldaý.
– Júıe qurýshy kásiporyndardyń otandyq taýar óndirýshige qoldaý kórsetýi;
– Tehnıkalyq jańǵyrý, eksportqa shyǵý.
«Atameken» UKP eń aldymen ekonomıkadaǵy memlekettik jáne kvazımemlekettik satyp alýlardyń naqty jáne áleýetti rólin anyqtaý maqsatynda saraptama júrgizgen. Onyń nátıjesinde satyp alý kóleminiń áleýetin tolyq paıdalaný úshin kásiporyndarǵa kedergi keltiretin birneshe másele anyqtalǵan.
Atap aıtqanda: – aqparat pen satyp alý josparynyń turaqtylyǵy joq; satyp alýda biryńǵaı ádis-tásilderdiń qajettigi; jergilikti qamtýdy kúsheıtý; aldyn ala biliktiligi boıynsha irikteýdiń biryńǵaı tásilderiniń qajettiligi; biryńǵaı kodtaý turaqtylyǵy; zańnamalyq ózgertýdi qajet etetin máseleler.
Fraksıa jınalysynda Nurjan Áltaev jalǵan óndirýshiler men jalǵan ımporttaýshylardyń bar ekenin nazarǵa alý kerek jáne otandyq adal taýar óndirýshilerd men óndiristiń bar ekenin anyqtaý ındıkatorlaryn qarastyrý kerektigine erekshe atap ótti. Osy maqsatta negizgi quraldardy usyndy:
1) Biryńǵaı aldyn ala biliktiligi boıynsha irikteý áleýetti jetkizýshilerge satyp alýlarǵa kedergisiz qatysýǵa múmkindik beredi;
2) Ortalyqtandyrylǵan satyp alý tártipke salynǵan júıege usaq lottardy iri lottarǵa biriktirip, biryńǵaı operator arqyly satyp alýdy ótkizýge múmkindik beredi, bul óz kezeginde satyp alý prosesin jáne jergilikti quram monıtorıńin aıtarlyqtaı jeńildetedi;
3) Úlgilik tehnıkalyq sıpattama materıaldyq-tehnıkalyq baza men óndiristik qýattyń bolýy boıynsha talaptardy engizý arqyly satyp alýlarǵa naqty taýar óndirýshilerdiń qatysýyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi;
4) Úkimettik emes standarttar ónimniń joǵary sapasyn qamtamasyz etedi jáne ishki naryqty qorǵaýdyń mańyzdy «ıntellektýaldy» quraly bolyp tabylady. Olardy bıznes daıyndaıdy jáne qabyldaıdy.
«Satyp alý aıasynda alynǵan qarajat óndirýshilerge jańa tehnologıalardy paıdalana otyryp jańa taýar jelisin qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Uzaq merzimdi kelisimshart qarjylaı qarajat esebinen de, sapaly josparlaý múmkindikteri esebinen de baǵany tómendetýdi qamtamasyz etedi. Sondaı-aq, ónim sapasyn arttyrýdy qamtıdy. Bizdiń túpkilikti maqsatymyz ekonomıkadaǵy barlyq salanyń báseke qabilettiligin arttyrý. Otandyq taýar óndirýshilerge tıisti qoldaý kórsetý men atalǵan bastamalardy júzege asyrsaq, 2021 jylǵa qaraı óńdeý ónerkásibiniń JİÓ-degi úlesi 13,1%-ǵa artady», – dedi Nurjan Áltaev.
