Ótken aptada AQSH prezıdenti Donald Tramp PKK («Kúrdistan jumysshylar partıasy»)-nyń Sırıadaǵy jaqtastaryna qarý-jaraq beretindigin málimdegennen keıin Aq úıdegi Erdoǵan Tramp kezdesýin dúıim jurt taǵatsyzdana kútti.
Aq úıdegi BAQ ókildirimen uıymdastyrylǵan baspasóz máslıhaty barysynda Túrkıa prezıdenti málimdemesiniń aýdarmasy daý týdyrdy. Erdoǵan túrikshe mátininde AQSH-ty aıyptaǵandaı syńaı tanytty. Al Tramp bolsa tátti tilmen aýdarylyp jatqan sózderdi qulaqqappen tyńdap, basyn ızep, kelisip otyrdy.
Bul jaǵdaıdyń sebebi keıinnen túsinikti boldy. Erdoǵan óz mátininde aıyptaý tilin qoldanǵanymen, aýdarmashyǵa AQSH-tan keshirim surap turǵandaı mátin bergen. Iaǵnı Erdoǵan jáne atqaminerleri halyqaralyq bir aıla qoldanǵan.
Túrik basylymdaryna baǵyttalǵan mátin AQSH prezıdentine aýdarylǵan mátinnen basqa bolyp shyqty.
Erdoǵannyń sózderi aýdarmaǵa qarama-qaıshy ekendigi bilinip qaldy.
Óz sózinde Erdoǵan «Lańkestik uıymdarmen kúreste jibergen qatelerdi túzetetin qadamdar óz jalǵasyn tabady dep úmittemiz»,-dedi. Túrik basshysy munymen AQSH-qa ashyq túrde YPG jáne PYD syndy kúrt jasaqtary uıymdarymen jumys isteýi qate ekendigin jáne AQSH-tyń bul qatesinen qaıtýy kerektigin bildirip turǵandaı.
Al aýdarmashy Erdoǵannyń sózin bylaısha aýdardy: «And we know that, in terms of keeping up with the principled and committed fight against the terrorists organizations all around the world, we will not repeat the mistakes of the past, and we will continue down this path together».
Aǵylshyn tiline aýdarylǵan joǵarydaǵy mátinde «Jalpy búkil dúnıe júzi tarapynan jasalyp jatqan lańkestik uıymdarǵa qarsy kúreste biz ótkende jasaǵan qatelerimizdi qaıtalamaımyz» delingen.
Túrik tarapynyń «óz qatesin qabyldaý» maǵynasyna saıatyn bul aýdarma Tramptyń kóńilinen shyqqanyn onyń bas ızeýinen kóre alamyz.
Erdoǵan 8 mınýttan keıin «YPG jáne PYD kúrt lańkestik uıymdarynyń qandaı da bir memleketpen jumys ústeýi jahandyq deńgeıdegi kelisimge múldem sáıkes kelmeıdi» dep, YPG jáne PYD uıymdaryn ashyq túrde lańkestik top dep jarıalady.
Al osy sózdiń aýdarmasy tómendegideı boldy:
”Taking YPG and PYD in the region — taking them into consideration in the region, it will never be accepted, and it is going to be against a global agreement that we have reached.”
Kórip otyrǵanymyzdaı, aýdarmada eshqandaı da lańkestik sózi qoldanylmaǵan. Lańkestik sózin qoldaný atalmysh uıymdarmen jumys istep júrgen AQSH tyń qaharyn týdyrýy múmkin edi.
Erdoǵan nege qýlyq jasady?
Batys Túrkıany Sırıadaǵy Asad rejımine qarsy kúreste shetelden kelgen «jıhadshylarǵa» kóz jumdy dep aıyptaǵany belgili. Erdoǵan aýdarma mátinimen Amerıkany Túrkıanyń bul qatesin moıyndaǵanyna jáne túzetetindigine sendirgisi kelgendeı. Al óz halqynyń aldynda Tramp ákimshiligi qarý bergen kúrdterdi lańkes dep aıyptaý arqyly bedelin kóterýdi kózdegendeı.
Erdoǵannyń da, aýdarmashynyń da aldyn ala daıyndalyp qaǵazǵa basylǵan mátindi oqyǵanyn eskersek, osyndaı halyqaralyq deńgeıde óreskel qate jiberýi aqylǵa syımaıdy. Erdoǵan sózderin dál sol ýaqytta aıtqan bolsa, aýdarmashy jańylysty der edik. Aldyn ala daıyndalyp, bekitilgen mátindi oqı tura ábestikke jol berýi kezdeısoqtyq bolmasa kerek.
Anar Aqbaqaı
