«EKSPO-2017» halyqaralyq kórmesiniń ashylýyna az kún qaldy. Qazaqstandyqtardy elimizdiń mańyzdy kórmede qandaı jobalardy qoıatyndyǵy qyzyqtyrady. Otandyq ınnovatorlar energıa tıimdiligi jáne qorshaǵan ortany qorǵaý máselelerine qatysty 28 jobany kópshiliktiń nazaryna usynbaq. Osyndaı jobalardyń birin Astana elektrotehnıkalyq zaýytynyń qyzmetkeri Dıas Oralov oılap tapqan dep habarlaıdy Qamshy aqparattyq agenttigi islam.kz-ke silteme jasaı otyryp.

Dıas Oralovtyń týyndysy sýtegi generatory dep atalady. Eger synaqtan sátti ótetin bolsa, ony kez-kelgen mashınaǵa ornatýǵa bolady. Nátıjesinde kólik janar-jaǵarmaıdyń 40%-yn únemdep, qorshaǵan ortaǵa zıandy qaldyqtar shyǵarmaıdy. Sebebi, kólikten tútinniń ornyna tek bý shyǵady. Bul iri megopolısterde ekologıany saqtaýǵa múmkindik beredi deıdi ǵalym.
«Biz kez kelgen avtomobılge arnalǵan sý generatoryn shyǵaramyz. Genetordyń jumys isteý tártibine toqtalaıyn. Qarapaıym sýdyń formýlasy N2O. 12-volttik akýmýlátorǵa razrád beremiz. Sonda sý jarylyp, ekige bólinedi. Iaǵnı ol sýtegi men ottegige aınalady. Sýtegi qozǵaltqyshqa barady. Osylaısha biz benzın shyǵynyn 40%-ǵa azaıtamyz. Sondaı-aq, mashına qozǵaltqyshynyń qýaty da artady. Eń mańyzdysy ekologıaǵa zıany joq. Mashınadan tútinniń ornyna bý shyǵady. Úlken iri qalalarda kólikterdiń sany jyl ótken saıyn kóbeıip kele jatyr. Saldarynan úlken másele týyndaýda. Al bul qural urpaqtarymyzǵa qorshaǵan ortany lastamaı, taza ekologıany qaldyrýǵa múmkindik beredi», - deıdi ol.
Sonymen qatar Dıas Oralov qazirgi tańda ónertabysynyń synaqtan ótip jatqandyǵyn atap ótti. Eger ol sátti aıaqtalsa, qazaqstandyqtar sýtegi genetoryn óz mashınalaryna qoıa alady. «Bul quraldy jasaýǵa 3 jyl ýaqyt ketti. Sondaı-aq, ony zańdy túrde rásimdeýge, ǵalymdardyń aldynda dáleldeýge, ekspertızadan ótkizýge de biraz ýaqytymdy jumsadym. Biz muny barlyq kólikterge ornatqan joqpyz. Tek bir kólikke ǵana ornattyq. Ol – Qazaqstanda jasalǵan Ssang Yong kóligi. Beıbitshilik pen kelisim saraıynda ótken QHA sesıasynda biz óz ónimimizdi barsha qaýymǵa usyndyq. Otandyq sý genetorynyń baǵasy – 150 myń teńge. Ony ornatý úshin siz bizge arnaıy tapsyrys beresiz. «Motordyń kólemin aıtasyz. Injektor me, dızel me?» degen sıaqty. Keıin biz kóliktiń tehnıkalyq parametrine qarap, sizge arnaıy sýtegi generatoryn jasap shyǵaramyz. Ornatý 40 qyryq kúndi alady. Al jıpterge kelgende baǵa sál qymbattaý bolady. Sebebi, oǵan qosymsha quraldar alynady», - deıdi ónertapqysh.
Daıyndaǵan: Ásel Óteshova