Qazaqstan boıynsha memlekettik klınıkalardy qosa eseptegende 1380 medısına uıymy halyqqa tegin qyzmet kórsetedi. Kepildendirilgen tegin medısınalyq kómek paketine kiretin qyzmetterdiń kóptegen túrlerin azamattar atalǵan emdeý mekemeleri arqyly ala alady. Bıylǵy jyly tegin paketke kiretin qyzmet sany 1900-ge jýyqtady.
Qazirgi tańda densaýlyq saqtaý salasynda aýrýdyń aldyn alý máselesine asa den qoıylyp otyr. Qazaqstandyqtardyń basym bóligi jastaıynan densaýlyǵyn kútýge daǵdylanbaǵan. Al densaýlyqty kútýdi ádetke aınaldyrý kerek, sebebi aýrýdyń aldyn alý – densaýlyq negizi.
Statısıkaǵa sáıkes, adamdar sozylmaly aýrýy ábden asqynyp, shuǵyl kómek qajet bolǵanǵa deıin dárigerge qaralmaıdy. Elimizde jyl saıyn 3 mıllıonǵa jýyq adam aýrýhanaǵa túsedi. Sonyń 68 paıyzy nemese 1,9 mıllıony - dáriger kómegine aýrýy ábden asqynǵannan keıin júgingender. Iaǵnı, árbir 10-shy azamat ómirine qaýip tóngen kezde aýrýhanaǵa túsedi degen sóz. Tipti, tegin kómek kórsetilgen kúnniń ózinde olar baǵasy qymbat bolyp keletin kúrdeli prosedýralarǵa qosymsha aqy tóleýge májbúr bolady.
«Tıimdiligi joǵary, kóp shyǵyndy qajet etpeıtin dıagnostıkalyq prosedýralar arqyly aýrýdyń aldyn alýǵa bolady. Bıylǵy jyly respýblıka búdjetinen densaýlyq saqtaý salasyna bólingen 917 mlrd teńgeniń 318 mıllıardy emhanalyq-ambýlatorlyq kómekke baǵyttalyp, profılaktıkalyq is-sharalarǵa basymdyq berildi. Júıeli ózgerister jasap, ult densaýlyǵyn jaqsartý úshin barshamyz profılaktıkaǵa mán berýimiz kerek», - deıdi «ÁMSQ» KEAQ Astana qalasy boıynsha fılıalynyń dırektory Nurlybek Qabdyqaparov.
Josparly em shuǵyl kómekten áldeqaıda arzanǵa túsedi. Deni saý adam qol qýsyryp qarap otyrmaı, organızminde qandaı ózgerister bolyp jatqanyn bilgeni jón. Eger qandaı da bir aqaý nemese aýytqýshylyq tabylyp jatsa, kepildendirilgen tegin medısınalyq kómek sheńberinde memleket esebinen tegin emdelýge bolady.
Densaýlyq salasy sarapshylarynyń pikirinshe, ólim-jitimniń basty sebepkeri bolatyn qaýipti 5 aýrý bar. 2017 jyly olardyń qatarynda mynadaı syrqattar boldy: qan aınalymy júıesiniń aýrýlary – 32 myń adam qaıtys bolǵan, tynys joldarynyń aýrýlary – 18 myń, onkologıalyq aýrýlar – 16 myń, baqytsyz jaǵdaılar, jaraqattar men ýlaný – 14 myń, as qorytý organdarynyń aýrýlary – 12,6 myń.
Resmı statısıka boıynsha, 2016 jyly Qazaqstanda osyndaı aýrýlardan 96,3 myń adam kóz jumǵan. Onyń 39,7 myńy - eńbekke jaramdy jastaǵylar. Iaǵnı, nebári 18 mln halqy bar elimiz jyl saıyn "tepse temir úzetin" 40 myńǵa jýyq azamatynan aıyrylyp otyr degen sóz.
Tegin emdelý múmkindikteri jaıly tolyǵyraq - Medısınalyq saqtandyrý qorynyń fms.kz saıtynan oqýǵa bolady. Onda jetkizýshi kompanıalar men tegin kórsetiletin memlekettik qyzmetter tizimi de bar.
Gýlzıra Jıbekenova
