Lıngvısıkalyq komısıa búgin synaqtyń qorytyndysy boıynsha, prezıdenttikke óziniń kandıdatýrasyn usynǵan Ýálıhan Qaısarovqa: «Memlekettik tildi erkin meńgermegen» degen baǵa berdi. Komısıa tóraǵasy Myrzataı Joldasbekov Ý. Qaısarovtyń «TMD: tarıhy jáne búgini» degen taqyrypty túsinbegeni bylaı tursyn, jumysty jazý barysynda 23 qate jibergenin málim etti. Sonyń ishinde, emleden – 5, tynys belgilerinen – 11, stıldik turǵydan – 7 qate jiberilgen. Tapsyrmanyń taqyryby ap-anyq bolǵanymen, synaq tapsyrýshy Reseıge bodandyq, táýelsizdik taǵylymy týraly oılaryn qaǵazǵa túsiripti.
Ekinshiden, Ýálıhan Ábishuly jazýshy İlıas Esenberlınniń «Almas qylysh» romanynan úzindi oqyǵan sátte ózi oqyǵan mátindi túsinbeı, áńgime ne týraly bolǵanyn bilmeı dal bolypty. Komısıa tóraǵasy ashyq aıtqandaı, úmitker qazaq jazýshysy shyǵarmada qoldanǵan «jylyshyraı», «tartý-taralǵy», «qyrǵı-qabaq», «soıylyn soǵý» degen sózderdiń maǵynasyn túsindirip bere almaǵan. «Bir qyzymnan bir qyzym ám soraqy» depti bireý baıaǵyda. Sol aıtqandaı, Ýálıhan Ábishulynyń bir jaýabynan bir jaýaby soraqy bolyp shyqqanyn nesine jasyraıyq. Máselen, ol aǵymdaǵy jyldyń 6 naýryzynda Ortalyq saılaý komısıasyna kelip, óz qolymen jazǵan ótinishinde: «Basqa memlekettiń azamattyǵynda turasyz ba?» degen suraqqa: «Turamyn» dep jazypty. Aıtpaqshy, synaqtan soń osy saýaldy úmitkerdiń ózine qoıdyq. «Bul saýal maǵan Qazaqtan Respýblıkasynda turasyz ba, turmaısyz ba? degendeı kórindi. Árıne, turamyn dep jazdym. Ol tehnıkalyq qate bolýy ábden múmkin. Óıtkeni, mynadaı úlken dodaǵa túsken kezde júıkeńiz de qozǵalady. Bárimiz adambyz» dep ekiushtylaý jaýap qatty.
Synaqtan ońbaı súringen Ý. Qaısarov myrza óz qolymen jazǵan ómirbaıandyq derekterinde de óte dóreki qateler jibergen. «Mysaly, Siz QR-nyń aýmaǵynda turamyn degenge týǵannan (?) turamyn dep jazypsyz. Odan keıin eń sońynda ótinishti toltyrǵan kúnińizdi 6 naýyryz 2015 jyl dep qate jazasyz» dep M. Joldasbekov úmitkerdiń qazaq tilinde saýatty jaza almaıtynyn ashyq aıtty. Al úshinshi tapsyrmada qazaqtyń birtýar batyr uly Baýyrjan Momyshulynyń qanatty sózi berilgen. Synaq tapsyrýshy ony da túsinbeı, múldem basqa nárse aıtyp ketipti. «Uıalǵan tek turmas» degendeı, synaq sońynan ótken brıfıńte Ýálıhan Qaısarov: «Meniń bergen jaýaptarym komısıa múshelerine unaǵan joq» dep aqtalǵansydy. Tipti, birinshi tapsyrmadaǵy «TMD» degen jazýdy kishi áriptermen ádeıi jazyp qoıypty dep kinálady.
Jandos Jumabekuly
