Qamshy.kz aqparattyq portalynda «Shyńjań sapary: Danıal Ahmetov Qytaıdaǵy qazaqtardy qutqarýǵa bardy ma?» atty maqala jarıalanǵany belgili. Biz osy maqala jaryq kórgennen keıin Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Danıal Ahmetovke birneshe saýal jibergen edik. Oblystyq ákimshiliktiń ishki saıasat bólimi bizdiń saýaldarǵa   jaýap berdi. Sonymen...

♦Shyńjań sapary: Danıal Ahmetov Qytaıdaǵy qazaqtardy qutqarýǵa bardy ma?

–Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy birqatar aqparat kózderi «sońǵy tórt jylda aımaqtyń delegasıasy Qytaıǵa 16 ret bardy» degen aqparat taratty. Bul qanshalyqty ras?

–Sońǵy úsh jylda  SHQO men QHR SHUAA-nyń arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq baılanysty damytýǵa, ózara tıimdi, birlesken jobalardy iske asyrýǵa baǵyttalǵan eki jaqty 17 kezdesý uıymdastyrylǵan.

–Aımaq basshysy Danıal Ahmetovtyń  sońǵy saparynda Qytaımen arada qandaı kelissózderge qol jetkizildi?

–Jalpy oblys ákimi Danıal Ahmetovtyń  sońǵy (24 qarasha) saparynda Qytaımen arada qandaı kelissózderge qol jetkizildi? ústimizdegi 22 qarashada bolǵan kelissózder barysynda, aýyl sharýashylyǵy, energetıka, óndiris jáne aǵash óńdeý, bilim berý, densaýlyq saqtaý, sport jáne týrızm salalaryndaǵy 9 ınvestısıalyq jobany qamtıtyn negizgi 8 baǵyt boıynsha ekijaqty yntymaqtastyqtyń Jol kartasyn iske asyrý jónindegi kelisimderge qol jetkizildi.

–Osy saparda «Techen – Aıagóz baǵytyndaǵy temir jol salý jaıy da» sóz etildi. Bul jobanyń elimizge jáne Shyǵys Qazaqstanǵa qandaı paıdasy bar?

–Qazirgi tańda «Tachen-Aıagóz» temir jol ótkelin salý jobasy zerttelý ústinde. Atalǵan temir jol ýchaskesin salý týraly qandaı da bir sheshim qabyldanǵan joq. Kórsetilgen baǵyt Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Aıagóz jáne Úrjar aýdandarynyń aýmaǵy boıynsha ótedi dep kútilýde. Qaramaı-Tachen temir jol sheńberinde «Tachen-Aıagóz» ótkelin salý magıstraldy jeliniń damýyna jáne Reseı men Eýropaǵa shyǵýǵa múmkindik beredi.

–Óskemendi «aqyldy qalaǵa» aınaldyrý týraly Qytaı tarapymen kelissóz júrgizilip jatyr» dep estidik. Jalpy qazirgi ýaqytta bul salada qandaı jumystar atqarylýda?

–Memlekettik-jekemenshik áriptestik aıasynda «Smart sıtı» tujyrymdamasy boıynsha foto-beıne tirkeý jáne beıne taldaý jobasy iske asyrylýda. Baǵdarlamalyq qamtamasyz etý jabdyǵy tolyǵymen qazaqstandyq mamandarmen ázirlengen. Jobaǵa sáıkes, Óskemen qalasynda «Sergek» aparattyq-programmalyq keshender 85 jelilik ýchaskede jáne 74 kóshe qıylysynda ornatylatyn bolady. Sondaı-aq, joba aıasynda PD qyzmetkerlerine arnalǵan 100 mobıldi jumys ornyn jáne qoldanystaǵy 1000 kameraly júıeni biriktirý, 1700 jalpy beınebaqylaý kamerasyn ornatyp, qoldanysqa engizý qarastyrylýda.

–Shyńjań-Uıǵyr avtonomıalyq aımaǵyna barǵan saparynda Danıal Ahmetov tarapynan ondaǵy turatyn qandastarymyzdyń quqyna qatysty másele qozǵaldy ma? Shekaralas aımaq retinde ákimdik bul máseleni qanshalyqty nazarda ustaıdy?

–Sapar barysynda SHUAA-daǵy qazaq dıasporasynyń jaǵdaıyna qatysty máseleler qaralǵan joq.

– Shyǵys Qazaqstanda Qytaıdyń jáne basqa da elderden kóship kelgen neshe qandastarymyz turady?  Olardyń jaǵdaıyna ákimshilik qanshalyqty kóńil bólip jatyr?

–2018 jyly 1 qarasha jaǵdaıy boıynsha oblys aýmaǵyna 216 otbasy (388 adam) etnıkalyq oralman otbasy qonys aýdardy. Onyń ishinde Qytaı Halyq Respýblıkasynan qonys aýdarǵandar 173 otbasy (321 adam), Monǵolıa Respýblıkasynan 25 otbasy (36 adam), Ózbekstan Respýblıkasynan 6 otbasy (8 adam), Aýǵanystan Respýblıkasynan 11 otbasy (22 adam), Reseıden 1 otbasy (1 adam).

Eńbekke qabiletti jastaǵy adamdar – 284, eńbekke qabiletti jasqa deıingileri – 101, 3-zeınetker tirkelgen.

Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2016 jylǵy 18 aqpandaǵy № 83 «Oralmandar men qonys aýdarýshylardy qonystandyrý úshin óńirlerdi aıqyndaý týraly» qaýlysyna sáıkes Shyǵys Qazaqstan oblysy oralmandar men kóship kelýshilerdi qabyldaıtyn óńir retinde aıqyndaldy.

          Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2017 jylǵy 27 jeltoqsandaǵy № 454 buıryǵyna sáıkes Shyǵys Qazaqstan oblysyna 2018 jylǵa arnalǵan oralmandar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasy 714 otbasyǵa, onyń ishinde 350 oralman otbasyna, 354 qonys aýdarýshylar otbasyna bólindi.

          Baǵdarlama qatysýshylaryna kórsetiletin memlekettik qoldaý sharalary kóshýge jáne turǵyn úı jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) jáne komýnaldyq qyzmetterge aqy tóleý shyǵystaryn óteý sýbsıdıalaryn qamtıdy. 

          2018 jylǵy qarasha aıyndaǵy jaǵdaıy boıynsha oralmandardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasyna 269 oralman otbasy (828 adam) engizilgen (otbasynyń árbir múshesine 35 AEK).

–Qazir otbasynan bólinip qalǵan kóptegen qandastarymyzdyń quqy shektelip, Qytaıdyń úırený-saıası lagerlerinde otyr. Sonyń saldarynan tarıhı otany Qazaqstanǵa orala almaı júrgender de kóp. Osyndaı jaǵdaıdyń saldarynan shekaranyń arǵy betinde otbasynan ajyrap qalǵan azamattar Shyǵys Qazaqstan oblysynda bar ma? Bar bolsa, ákimdik olardyń quqyn qanshalyqty dárejede qorǵap otyr?

–Atalǵan suraqqa jaýap berý Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń quzyryna jatady.