Arheologtar HHI ǵasyrda jańa tehnologıalardyń kómegimen tarıhy tylsym kóptegen suraqtarǵa jaýap bere alady. Mundaı pikirdi National Geographic jýrnalyna bergen suhbatynda belgili amerıkalyq arheolog Fredrık Hıbert aıtqan.  Bul týraly «Qamshy» portaly Qazaqparatqa silteme jasaıdy.

«Optıkalyq dıapazondaǵy qashyqtyqty ólsheıtin qurylǵy arheologtarǵa ǵylymǵa belgisiz Gondýras jáne Belız syndy kóne eldi mekenderdi tabýǵa múmkindik beredi», - dep sanaıdy ol. Georadarlardy qoldaný arqyly jerdi qazbaı-aq ótken ǵasyrlardaǵy eskertkishterdi izdeýge bolady. Osy joba aıasynda Shyńǵysqannyń qabiri izdestirilip jatqanyn aıtqan.

«Ázirge ony tapqan joqpyz. Alaıda úzdiksiz júrgizililetin jumystardyń qorytyndysy  Shyńǵysqan nemese Aleksandr Makedonskııdiń mazaryn tabýǵa múmkindik beredi»,- deıdi arheolog.

Arheologtar Sıanǵa jaqyn jerde alǵashqy qytaı ımperatory Sın Shıhýandıdiń (b.z.d. 259 j. - b.z.d. 210 j.) molasy qaı jerde ornalasqanyn biledi. Alaıda ony buzyp alýdan qorqyp, qazbaı otyr.

Sondaı-aq bıyl bıik jerden ǵana kórinetin Naska shólindegi alyp sýretterdiń qupıasy ashylady degen boljam bar. 

Álem tarıhynda orny bólek Shyńǵysqan 700 eldi jaýlap alýshy hám Japon teńizinen Kaspııge deıingi aımaqta alyp ımperıa qurǵan batyr. Arheolog Fredrık Hıbert jurt jadynda asqan bahadúr beınesinde saqtalyp qalǵan, shyqqan tegi muńǵyl Shyńǵys qaǵannyń mazaryn izdeýshilerdiń alǵashqysy emes.

Mysaly, 2003 jyly júrgizgen zertteýler nátıjesinde 16 mıllıon erkektiń aǵzasynan myń jyl buryn ómir súrgen erkekke tıesili bolǵan V hramasomasy tabylǵan. Osyny alǵa tartqan zertteýshilerdiń kópshiligi ol DNK Shyńǵysqanǵa tıesili bolǵan degen tujyrymǵa kelgen.

Álem ǵalymdary úshin Uly qaǵannyń ólimi de, múrdesiniń qaıda jerlengendigi de belgisiz. Osy belgisizdik oǵan degen qyzyǵýshylyqty  arttyrýda. Ásirese ótken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldarynan bastap Shyńǵysqannyń múrdesin izdeýshiler qatary artqan. Alaıda olardyń birde biri nátıjeli bolmaǵan.

Nurzat Toǵjan

 «Qamshy» silteıdi