جەر ساتىلادى، جالعا بەرىلەدى دەگەن اڭگىمە شىعىسىمەن ەل ءىشى الا تايداي ءبۇلىندى. حالىقتىڭ الاڭداۋشىلىعىنا، جەرگە اراشا تۇسكەنىن تۇسىنەمىز. مۇنى حالىق ىقىلاسىنا ەمەس، سول ەلدىڭ ىشىندەگىسىن ءوز مۇددەسىنە پايدالانعىسى كەلەتىندەردىڭ بار ەكەندىگىن مەڭزەپ ايتىپ وتىرمىز.

وسى داۋ-دامايدىڭ ارقاسىندا نە بەلگىلى بولدى؟ بىلگەنىمىز، زاڭعا ءتيىستى وزگەرىستەر بىلتىر ەنىپتى. ال، ونى شەتەل ازاماتتارى مەن كومپانيالارىنا 10 جىلعا، ەل ازاماتتارىنا 49 جىلعا جالعا بەرۋ ءتارتىبى بۇرىننان بار ەكەنىن بىلدىك. سوڭعى ەنگەن وزگەرىستەر اۋىل شارۋاشىلىق ماقساتتاعى جەرلەردى شەتەلدىكتەرگە 25 جىلعا جالعا بەرۋدى، ەل ازاماتتارىنا جەكە مەنشىككە ساتۋدى ماقۇلداپتى. ول زاڭ بيىل 1 شىلدەدە كۇشىنە ەنەدى ەكەن.

ەندى زاڭ ءالى كۇشىنە ەنبەگەن، قايتا وزگەرتۋگە مۇمكىندىك باردا وسى ماسەلەنىڭ توڭىرەگىن تىم قاتتى شاڭداتىپ جىبەرمەدىك پە؟ ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا الا تايداي بۇلىنۋگە بەت الىپ بارا جاتقان جوقپىز با؟ ولاي دەيتىنىمىز، حالىقتىڭ جاندى جەرىنە تيەتىن ماسەلەگە ساياسي رەڭ بەرۋگە تىرىسۋشىلاردىڭ ارەكەتى الاڭداتىپ وتىر. وسى سالاعا جاۋاپتى مينيستر ەربولات دوسايەۆ جەر ساتىلاتىنىن حابارلاي سالىسىمەن وسىنى كۇتىپ وتىرعانداي، ەلدى ەرەۋىلگە شاقىرعاندار پايدا بولدى. الداعى 21 مامىرعا بەلگىلەندى دەگەن جالپى رەسپۋبليكالىق ميتينگ تۋرالى اڭگىمە شىققانىنا دا ايعا جۋىق ۋاقىت  بولدى. ميتينگ وتكىزۋ تۋرالى «شەشىم» قابىلدانعان ۋاقىت پەن مەن ول وتەتىن ۋاقىت اراسىندا ءبىرشاما الشاقتىق بار. بەيبىت سيپاتتاعى، حالىقشىل جيىن بولسا ونى سوزباي، نەگە ەرتەرەك ۇيىمداستىرماسقا؟ اقىرى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ رۇقساتىنا قاراماي شىعامىز دەپ وتىرعانداردىڭ ولاي ىستەۋىنە نە كەدەرگى؟ بۇل ءوزى ناقتى بولاتىن ءىس پە، جوق الدە ارزان ابىروي ءۇشىن داۋلى ماسەلەنى ۇتىمدى پايدالانۋ ما؟ 

21 مامىردى كۇتىپ جۇرگەندە باتىستاعى ءۇش وبلىستا، شىعىستا سەمەي قالاسىندا، سىر بويىنداعى قىزىلوردا حالقى بەيبىت ميتينگتەر وتكىزىپ تە قويدى. ءبىراق، ول شارالاردى ۇيىمداستىرعاندار مەن 21 مامىر ميتينگىسىنىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەندەردىڭ بايلانىسىن بايقاي المادىق. «قاراپ قالمايمىز. اتقا قونامىز!» دەپ ايقايلاعان ءارتىس، ءانشى جىگىتتەردى دە شەرۋشىلەر جانىنان كورمەدىك. الدەقانداي بايلانىستارى بولسا، كەيىن پايدا بولعان، جۇرە قوسىلعان جەكەلەگەن كىسىلەر بولۋى مۇمكىن. ايتپاعىمىز، وسى كۇنگە دەيىنگى وتكەن نارازىلىق شارالارى ستيحيالى تۇردە، حالىقتىڭ ءوز بەتىنشە وتكىزگەن، ەشقانداي ورتالىقتان باسقارىلماعان جيىندارى. سول سەبەپتى دە بەيبىت ءوتتى. از حالىق جاپپاي تارتىپسىزدىكتەرگە، بەي-بەرەكەت قيمىلعا جول بەرمەدى.

ال، 21 مامىرعا ميتينگ جوسپارلاعانداردىڭ ءىسى قالاي بولارىن ءبىر قۇداي بىلەدى. ەستۋىمىزشە، وسى توپ پا، باسقا ما، جەر تاقىرىبىنداعى ميتينگتى مونوپوليالاپ الۋعا نيەتتى كورىنەدى. وسى كۇنگە دەيىن ءوتىپ جاتقان ميتينگتەردى تەك حالىقتى الداعى «ۇلى جورىققا جىگەرلەندىرۋ» ءۇشىن عانا قولداپ ءجۇر-مىس. ايتپەسە، «ۇلتشىلمىز» دەپ ۇرانداتقانداردىڭ ىشىندە دە ۇيىمشىلدىق جوققا ءتان سياقتى. ونىڭ ۇستىنە، ارانداتۋ ارەكەتى مە، باسقا سەبەبى بار ما، «جەر تاقىرىبىن جەلەۋ ەتكەندەر ەلدە جاپپاي تارتىپسىزدىك ۇيىمداستىرۋعا ارەكەتتەنۋدە» دەگەندى دە قۇلاعىمىز شالىپ قالدى. وسىنداي جاعدايلاردان كەيىن، «بۇل ەرەۋىل دەگەندى كىم شىعاردى؟ ەڭ العاش بولىپ ەلدىڭ ويىنا سالعان كىم؟» دەگەن سۇراق تۋادى ەكەن. ارينە، مۇندايدا اقتالعىسى كەلگەن ادام «بۇل – حالىقتىڭ نارازىلىعى. حالىقتىڭ ءپىسىپ جەتىلگەن اشۋ-ىزاسى» دەپ، جاۋاپتان سىتىلىپ كەتۋى مۇمكىن. قايتكەندە دە مامىراجاي مەزگىلدە ەرەۋىل تاقىرىبىن كوتەرۋ الەۋمەتتىك جەلىدە بەلسەندىلىك تانىتىپ جۇرگەن تورت-بەس جىگىتتىڭ ءىسى ەمەس سياقتى. ازىرگە قۇپيا بولىپ وتىرعان وسى ميتينگ اۆتورىنىڭ تۇپكى ويى جەرگە اراشا تۇسۋمەن عانا شەكتەلەدى دەگەنگە دە سەنىم جوق.

مەيرامبەك كەڭەسبەك