سوڭعى ايداعى حالىقتى الاڭداتقان باستى ماسەلە – جەر داۋى بولعانىنا ەشكىم ءشۇبا كەلتىرمەس. كەي شەنەۋنىكتىڭ شالاعاي شارۋاسى جەر تاعدىرىن بايگەگە تىگىپ، ونىڭ ارتى جالپى حالىقتىق تولقۋلارعا ۇلاسىپ كەتە جازدادى.
بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى، ساياساتكەرلەر، زيالى قاۋىم مەن ونەر جۇلدىزدارىنىڭ ءبىر بولىگى، جاستار قوزعالىستارى باستاعان ۇلكەن كۇش جەردى ساۋداعا سالاتىن زاڭعا ەنگەن وزگەرىستەرگە ورە تۇرەگەلدى. اتىراۋ باستاپ، اقتوبە قوستاپ، بىرنەشە قالادا نارازىلىق ميتينگتەرى ءوتتى. ونىسى ورىنسىز دا ەمەس. حالىق اسسامبلەياسىنىڭ جيىنىندا ەلباسى ن. نازاربايەۆ جەر ءۇشىن شىر-پىر بولعان اق جۇرەك حالقىنىڭ اق نيەتىنە ريزاشىلىعىن بىلدىرگەنى ەسىمىزدە.
«اعايىنعا ريزامىن. لايىم جەرگە دەگەن كوڭىل وسىنداي بولسا، حالقىمىز قاسىق قانى قالعانشا ونى قورعايدى دەپ سەنەمىن»، – دەگەن بولاتىن سول كەزدە مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت اسسامبلەيا سەسسياسىندا، باس پروكۋراتۋرادا وتكىزگەن جيىندا لاۋازىمدى تۇلعالارعا زاڭ نورمالارىن حالىققا ءجىتى ءتۇسىندىرۋدى، جەردىڭ ەشبىر شەتەلدىكتىڭ مەنشىگىنە وتپەيتىنىن ۇقتىرۋدى قاداپ تۇرىپ تاپسىردى. وڭىرلەرگە دە دەپۋتاتتاردان قۇرالعان ءتۇسىندىرۋ توپتارى اتتاندى. الايدا، سەنىمىنە سەلكەۋ تۇسكەن حالىقتىڭ ولاردىڭ «تۇسىندىرۋلەرىنە» يلانا قويۋى دا ەكىتالاي ەدى. سوڭعى بىرەر كۇندە وتكەن وسىنداي كەزدەسۋلەردەن كەيىن وسىنداي ويعا كەلدىك.
«قامشى» پورتالى دا ەلدى الاڭداتقان ماسەلەدەن بەيتاراپ قالمادى. ءار كۇن سايىن وقىرمانعا جەر تاقىرىبىن وزەك ەتكەن وتكىر ماقالالار جاريالاپ، سالماقتى ساراپتامالار ۇسىنۋعا تىرىستى. ەلمەن بىرگە بولدى. سونداي ماقالالاردىڭ بىرىندە وسى جەر داۋىنىڭ جاي-جاپسارىن ايتا كەلىپ، تولعاۋلى ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن بولجاعان بولاتىنبىز.
«ايتەۋىر ەڭ باستى بايلىعىمىز – تاۋەلسىز قازاقستان ەكەنىن ەستى قازاق بىلەدى. ەندەشە ءدال قازىرگى جاعدايدى تىنىشتاندىرۋ ءۇشىن قايتپەك كەرەك؟ جول – ۇشەۋ.
- «جەردى جەلەۋ» ەتىپ تولقىعان حالىق «امەريكالىق ارانداتۋشىلاردىڭ» كەسىرىنەن «قازاق كوكتەمىن» جاساپ، تاۋەلسىزدىگىن قولدان بەرەدى.
2. «جەر كودەكسىنە» تۇسىنىستىكپەن قاراپ، بارلىق جاۋاپكەرشىلىكتى ەلباسىنا ارتادى. ەرتەڭ شەكارادان اتتاعان ءاربىر جۇڭگو مەن جەر يەلەنگىش ورىس ءۇشىن سول كىسى جاۋاپ بەرەدى. ەگەر مۇنداي جاعداي بولا قالسا، ەرتەڭ تاۋەلسىزىكتى قورعاۋ بۇگىنگىدەن دە قيىنداي تۇسەدى.
3. ەلباسى حالىقتىڭ شىنايى وكىلدەرىن جيناپ (مەيلى ول وپپوزيسيا، مەيلى ۇلتشىل، مەيلى ارانداتۋشى...)، ارنايى كەڭەس وتكىزىپ، «جەر كودەكسىنە» ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزەدى نەمەسە نۇكتە قويادى» دەپ جازعانىمىزدى ءقادىرلى وقىرمان قاۋىم ۇمىتا قويماعانىن بىلەمىز.
ەلباسى دا ەلىنىڭ ويىنداعىسىن ۇعىپ، ءۇشىنشى جولدى تاڭدادى. بۇگىن اقوردادا وتكەن كەڭەيتىلگەن ۇكىمەت وتىرىسىندا جەر توڭىرەگىندەگى داۋعا سەبەپ بولعان بىرنەشە لاۋازىمدى تۇلعاعا ەسكەرتۋ جاساپ، ءبىر ءمينيستردى ورىنباسارىمەن بىرگە قىزمەتىنەن بوساتتى. حالىقپەن كەڭەسپەي، ەلدىڭ پىكىرىن ەسكەرمەي ازىرلەنگەن «جەر كودەكسىندەگى» شۋلى وزگەرىستەرگە ماراتوريي جاريالادى.
«ەلگە ەشقانداي اۋىلشارۋاشىلىق جەرى ساتىلمايتىنىن ءتۇسىندىرۋ كەرەك ەدى. سوندىقتان مۇندا سپەكۋلياسيا بولدى. ياعني، ءتيىستى توپتارعا بۇل نورمالار تولىق جەتپەدى. الايدا، زاڭدى قابىلداۋ مەن نورمالارى قوعامدا تالقىلاۋعا تۇسپەدى، ادامداردىڭ قاۋىپتەنۋى، دابىل قاعۋى اقتالدى. ەگەر ءبىزدىڭ ازاماتتار مۇنى تۇسىنبەسە، قابىلدانعان شەشىمدەرگە سەنىمسىزدىك تانىتسا، ياعني، بۇل دۇرىس بولماعانى. ءبىز بارلىعىن ادامدار ءۇشىن جاساپ وتىر ەمەسپىز بە؟ ياعني، قوعامدا وسى ماسەلەگە قاتىستى زاڭنامالارعا ەنگەن وزگەرىستەرگە كۇدىك تۋدى»، - دەدى ەلباسى وسى ماسەلەگە نۇكتە قويعان بۇگىنگى جيىندا.
ەلدى الاڭداتقان ماسەلەدە ەلباسى ادەتتەگىدەي ەلدىڭ ويىنداعىسىن ايتىپ، ۇلت كوشباسشىسىنا ءتان دانالىق تانىتتى. ءسويتىپ، ەل جەردى قورعاسا، ەلباسى ەلدى قولدادى.
