10 دالەل: رەسەي مۇددەسىن قورعايتىن ادام نە ءۇشىن قازاق ەلىنىڭ ءمينيسترى بولادى؟

/uploads/thumbnail/20170708153457906_small.jpg

 قۇرمەتتى دوستار، ءقادىرلى باۋىرلار، 14 تامىز 2014 جىلى استانا قالاسىندا ءبىر توپ قوعامدىق ۇيىم جەتەكشىلەرى مەن بەلگىلى ازاماتتار ارنايى باسپا ءسوز ءماسليحاتىن وتكىزىپ، ق ر ۇكىمەتىندەگى سوڭعى وزگەرىستەرگە بايلانىستى وز ويلارى مەن ۇستانىمدارىن ءبىلدىردى.

ءبىز، كونستيتۋسيامىزدىڭ 33 بابىندا كورسەتىلگەندەي قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ تىكەلەي جانە ءوز وكىلدەرى ارقىلى مەملەكەت ءىسىن باسقارۋعا قاتىسۋعا، مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-وزى باسقارۋ ورگاندارىنا ءوزى تىكەلەي جۇگىنۋگە، سونداي-اق جەكە جانە ۇجىمدىق وتىنىشتەر جولداۋعا قۇقىعى بار ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ، ق ر پرەزيدەنتىنىڭ اتىنا تومەندەگىدەي مالىمدەمە-تالاپ دايىندادىق.

بارشاڭىزدان وسى مالىمدەمەنى قولداپ، ازاماتتىق پوزيسيالارىڭىزدى بىلدىرىۋلەرىڭىزدى سۇرايمىز.  قولداپ، قول قويىڭىزدار، كونستيتۋسيالىق قۇقىقتارىڭىزدى پايدالانىڭىزدار!

 قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى-ەلباسى

نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆقا

 مالىمدەمە

                                        قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى!

 ءبىز، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارى، قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋسياسىنىڭ 3-بابىنا سايكەس، مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ بىردەن-بىر باستاۋى – حالىق ەكەنىن جانە ونىڭ 33- بابىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ تىكەلەي جانە ءوز وكىلدەرى ارقىلى مەملەكەت ءىسىن باسقارۋعا قاتىسۋعا، مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-وزى باسقارۋ ورگاندارىنا ءوزى تىكەلەي جۇگىنۋگە، سونداي-اق جەكە جانە ۇجىمدىق وتىنىشتەر جولداۋعا قۇقىعى بار ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ، ۆ.س.شكولنيكتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قىزمەتىنە تاعايىنداۋ تۋرالى №  881 (06.08. 2014) جارلىعىڭىزعا بايلانىستى تومەندەگىدەي ءوز ويىمىزدى بىلدىرەمىز:

ۆلاديمير شكولنيك وسى ۋاقىتقا دەيىن رەسەي فەدەراسياسىنىڭ نەمەسە سول ەلدىڭ جەكەلەگەن كومپانيالارىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋ ىسىمەن بىرنەشە رەت كوزگە تۇسكەن ادام. اتاپ ايتقاندا:

1. 2008 جىلى ق ر يندۋستريا جانە ساۋدا ءمينيسترى ۆ. شكولنيك ENRC، «ميتتال ستيل» جانە «كازاحمىس» سياقتى ءىرى كاسىپورىنداردى  قولدادى. ول اتالعان كومپانيالاردىڭ ونىمىنە ەكسپورتتىق كەدەندىك سالىقتى جويىپ،  «ۆەرنۋت ەكسپورتەرام ۆەس ندس، كوتورىي بيۋدجەت يم دولجەن» دەپ مالىمدەدى. (كوگو لوببيرۋەت مينيستر شكولنيك؟  www.respublika-kz.info/news/politics/1256/

2. ول 2009 جىلى ق ر يندۋستريا جانە ساۋدا ءمينيسترى بولىپ تۇرعان كەزدە قازاقستانعا كەلەتىن شەت ەلدىك اۆتوكولىكتەرگە سالىناتىن كەدەندىك سالىقتى 30 پايىزعا ارتتىردى. سونىڭ كەسىرىنەن، ساپالى شەت ەلدىك اۆتوكولىكتەردىڭ باعاسى تىم شارىقتاپ كەتىپ، قازاقستاندىق ازاماتتار ساپاسىز رەسەي اۆتوكولىكتەرىن الۋعا ءماجبۇر بولدى. بۇل - قازاقستاندىق اۆتوديللەرلەردىڭ ەكونوميكالىق زيان شەگۋىنە، ال، 2010 جىلدان باستاپ رەسەيلىك اۆتوكولىكتەردىڭ ساتىلۋى 30% ارتىپ، تابىسقا كەنەلۋىنە جول اشتى. 2014 جىلى قازاقستاندا ساتىلعان بارلىق اۆتوكولىكتەردىڭ 41،5 % رەسەيلىك اۆتوكولىكتەردى قۇرادى.   (وبزور پروداج نوۆىح اۆتوموبيلەي زا 2010 گود. رەسپۋبليكا كازاحستان. http://www.pitstop.kz/2011/42-2-2011/418-2-2011.html)ءسويتىپ، ۆ.س.شكولنيك رەسەيلىك «اۆتوۆاز» كومپانياسىنىڭ مۇددەسىن اشىق قورعادى؛ 

3. 2009-جىلعا دەيىن «قازاتومپروم» ۇلتتىق كومپانياسى جاپونيا، جۇڭگو، كانادا، ءۇندى، فرانسيا جانە رەسەي كومپانيالارىمەن ءتيىمدى بايلانىستا جۇمىس ىستەدى. سول كەزدەگى «قازاتومپروم» باسشىسى مۇحتار جاكىشيەۆ 2010 جىلى قازاقستاننىڭ بايىتىلعان ۋراندى جاپونياعا ەركىن ساۋدالايتىنىن، ول تۋرالى Toshiba كومپانياسىمەن كەلىسىمگە قول جەتكىزگەنىن مالىمدەدى. الايدا، كوپ كەشىكپەي م. جاكىشيەۆ ءىستى بولىپ، ونىڭ ورنىنا ۆ. شكولنيكتىڭ تاعايىندالۋىمەن  قازاقستاننىڭ ءۇش بىردەي ءىرى ۋران كەن ورىنىنىڭ «روساتوم» كورپوراسياسىنا قاراستى "اتومرەدمەتزولوتو" حولدينگىنە ساتىلىپ كەتتى. ءسويتىپ، اياق استىنان رەسەي فەدەراسياسى ۋران ءوندىرىسى بويىنشا مونوپولياعا اينالدى. ال، «اتومرەدمەتزولوتو» كومپانياسىن باسشىسى ۆاديم جيۆوۆتىڭ، ۆ. شكولنيكتىڭ تۋعان كۇيەۋ بالاسى بولىپ شىعۋى– ونىڭ رەسەي فەدەراسياسىنا قىزمەت جاسايدى دەگەن كۇدىگىمىزدى ودان سايىن تەرەڭدەتە تۇسەدى؛

 4. ۆ. شكولنيكتىڭ 2011 جىلى دا رەسەيدىڭ «ەۆروحيم» كومپانياسىنىڭ مۇددەسىن قورعاعانى تۋرالى وزىڭىزگە اشىق حات جولداندى. http://trushkov.blogspot.com/2011/11/blog-post_15.html اشىق حاتتا اۆتور الەكساندر ترۋشكوۆ  «ەۆروحيم» كومپانياسىنا قازاقستاننىڭ «ارالتوبە»، «كەسىكتوبە» ي «گيممەلفارب» فوسفور كەن ورىندارىنىڭ ۆ. شكولنيكتىڭ ارقاسىندا قالايشا زاڭسىز ءوتىپ كەتكەنى تۋرالى اشىنا جازدى.

5. ءسىزدىڭ «قازاقستان-2050» باعدارلاماڭىزدا 2013 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا «جاسىل ەكونوميكانى» دامىتۋ مەن  «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ تۇجىرىمداماسىن قارىستىرىپ، بەكىتكەنىڭىزگە قاراماستان  ۆ. شكولنيك قازاقستاندا اەس سالۋدى، ول اەس-تى رەسەي فەدەراسياسىنىڭ قولىمەن سالۋدى جانە سولاردىڭ اتوم رەاكتورىن قولدانۋدى ناسيحاتتاۋمەن كەلەدى. ەندى، ول مينيستر بولعاندا بۇنى جۇزەگە اسىراتىنى انىق.

سونداي-اق، ءبىز ۆ. شكولنيكتىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالۋىن، جاقىنداعى رەسەي سىرتقى ىستەر ۆەدومستۆاسىنىڭ باستىعى سەرگەي لاۆروۆتىڭ قازاقستانعا كەلۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى دەپ ويلايمىز. بۇل، رەسەي فەدەراسياسىنىڭ ەاەو قول جەتكىزگەننەن كەيىن، ءوزىنىڭ قازاقستانداعى لوببيستەرىن ەندى، اشىق قولداۋعا كوشكەنى دەپ ءبىلىمىز؛ 

6. 2010-جىلى ۆ. شكولنيكتىڭ «قازاتومپروم» كومپانياسى ەسەبىنەن 55 ميلليون اقش دوللارىنا «بايتەرەك» ياحتاسىن جاساتقانى تۋرالى دا بىرنەشە مارتە جازىلدى. «قىزمەتتىك قاجەتتىلىك ءۇشىن» دايىندالعان ونىڭ قۇنى - اراب شەيحتارىنىڭ ياحتالارىن باسىپ وزعانى تۋرالى دا ايتىلدى. انشەيىندە، شاعىن دۇكەندەردىڭ تابىسىن سانايتىن قارجى پوليسياسى مەن پرەزيدەنت جانىنداعى ەسەپ كوميتەتى دە وعان نازار اۋدارمادى؛

7. تاعى ءبىر ءمان بەرەتىن جاعداي ۆلاديمير شكولنيكتىڭ بالاسى يگور شكولنيك 30 جاسىندا رەسەيدىڭ ورسك مۇناي وندەۋ زاۋىتىن 280 ملن. دوللارعا ساتىپ الۋى ءوز الدىنا، 2014 جىلى فوربس جۋرنالىنىڭ ەسەبى بويىنشا، ونىڭ بايلىعى 150 ملن. اقش دوللارىن قۇراعان. دەمەك، ۆ شكولنيكتىڭ رەسەيگە دەگەن «قىزمەتى» تەككە كەتىپ جاتقان جوق دەپ توپشىلاۋعا دا تولىق نەگىز بار؛

  1. ۆ. شكولنيكتىڭ «تيتان» جەكە فيرماسىنىڭ باسشىسى نيكولاي كۋزمينمەن قانداي دوس ەكەنىن جانە ول دوستىقتىڭ ەكەۋىنە دە، قانداي وراسان پايدا  اكەلگەنى تۋرالى جاقىندا بەلگىلى جۋرناليست گەنناديي بەنديسكيي جاقسى ساراپتاما جاسادى.(كاك دەپۋتات كۋزمين ي گلاۆا «كازاتومپروما» شكولنيك درۋجبۋ ۆوديلي http://camonitor.com/12510-gennadiy-bendickiy-kak-deputat-kuzmin-i-glava-kazatomproma-shkolnik-druzhbu-vodili.html

9. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق قۇرۋ تۋرالى كەلىسىم شارتقا سايكەس، وداققا مۇشە ەلدەردىڭ ورتاق مۇناي جانە گاز بازاسى جاسالۋى ءتيىس. بۇل ماسەلەدە دە، بولاشاقتا ۆ. شكولنيك رەسەي فەدەراسياسىنىڭ مۇددەسىنە جۇمىس ىستەيدى دەگەن ءقاۋپىمىز بار؛

10. ۇلتتىق عارىش اگەنتتىگىنىڭ ق ر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنە بەرىلۋىنە جانە ۆ. شكولنيكتىڭ ونىڭ ءمينيسترى بولۋىنا وراي، گەپتيل ۋلى وتىنىن پايدالانۋ دا – رەسەيمەن جاڭا كەلىسىمدەر ارقىلى ودان ءارى جالعاسا ما دەگەن كۇدىگىمىز بار. 

 

وسى اتالعان جاعدايلاردى ەسكەرە وتىرىپ، ق ر كونستيتۋسياسىندا كورسەتىلگەندەي،  ادام جانە ازامات قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ نىشانى ءارى كەپىلى،  قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى-ەلباسى رەتىندە سىزدەن:

  1. ق ر ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ۆلاديمير شكولنيكتى قىزمەتىنەن بوساتۋىڭىزدى

2. چەرنوبىل، فوكۋسيما، لوس الاموس وقيعالارىنا بايلانىستى، ەلىمىزدە اەس سالۋ ءقاۋىپتى ەكەنىن جەتكىزە وتىرىپ، قازاقستاندا اەس سالۋعا ماراتوريي جاريالاۋىڭىزدى

3. بايقوڭىر عارىش ايلاعىنان گەپتيل وتىنىن پايدالاناتىن پروتون زىمىرانىن ۇشىرۋدى توقتاتۋىڭىزدى

4. قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن كونستيتۋسيالىق زاڭدىلىعىن جۇزەگە اسىرۋ جانە باسقا مەملەكەتتەردىڭ قازاقستاننىڭ ىشكى ىسىنە ارالاسپاۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن،   شەت ەلدىڭ مۇددەسىنە جۇمىس ىستەيتىن ۆ. شكولنيكتەن دە باسقا ادامداردى باسشىلىق قىزمەتكە جولاتپاۋىڭىزدى

تالاپ ەتەمىز.

 حالىقتىڭ تالابىنا قۇلاق اسادى جانە وسى ماسەلە جونىندە ءبىر اي كولەمىندە ناقتى شەشىمدەر قابىلدانادى دەگەن ۇمىتپەن:

 1. مۇساعالي دۋامبەكوۆ - ت.ع.د، پروفەسسور، “حالىقتىق جەمقورلىققا قارسى كوميتەت” قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى،

2. قۇرمانعازى راحمەتوۆ - «ناعىز جەلتوقسان» قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى،

3. ماقسات ءىلياس ۇلى- قازاق ۇلتتىق كەڭەسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى

4. بولات تولەپبەرگەنوۆ، استانا قالاسى،

5. باقىت الۋاي، استانا قالاسى

قاتىستى ماقالالار