كەشە قازاقستانعا وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيويەۆ مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلدى. اقوردادا شاۆكات ميرومونۇلىن زور سالتاناتپەن قارسى العان نازاربايەۆ «بۇل ءسىزدىڭ پرەزيدەنت بولىپ سايلانعاننان كەيىنگى تۇڭعىش مەملەكەتتىك ساپارىڭىز. سايلانۋىڭىزبەن مەن ءسىزدى شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. باۋىرلاس وزبەك حالقىنا، وزىڭىزگە زور دەنساۋلىق پەن ۇلكەن تابىستار تىلەيمىز. ءبىز تۋىسقان ەل رەتىندە وزبەك حالقىنىڭ، وزبەك مەملەكەتىنىڭ وركەندەپ، ءونىپ ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتىپ وتىرۋىن قالايمىز» دەدى.
يسلام كاريموۆتەن كەيىنگى وزبەكستاننىڭ پرەزيدەنتى قازاقستانعا اسا تانىس ەمەس. ونى بىرەۋلەر بۇرىنعى مينيسترلەردىڭ ءبىرىنىڭ قىزىنا ۇيلەنگەن سوڭ تاسى ورگە دومالاعان ادام ايتادى. الايدا، ميرزيويەۆ قازاقستان تۇگىلى وزبەكستاندا دا جۇمباق ادامداردىڭ ءبىرى. ميرزيويەۆ كىم دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەپ، ساياسي جولىنا كوز سالىپ كوردىك.
شاۆكات ميرزيويەۆتىڭ قاي جەردە تۋىلعانىنا بايلانىستى ەكى ءتۇرلى دەرەك بار: ءبىرىنشى، ول وزبەكستاننىڭ دجيززاق وبلىسى زاامين اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن؛ ەكىنشى، ميرزيويەۆ ول جەرگە 60 جىلداردا عانا كەلگەن، ال ءوزى تاجىكستاننىڭ ۇرا-تۇبەن وبلىسى ياحتان اۋىلىندا تۋىلعان. بۇل دەرەكتەرگە قاتىستى ناقتى مالىمەت الۋ ءۇشىن تىلشىلەردىڭ ءبىر توبى تاجىكستانداعى اۋىلعا ساپار شەگىپتى. ول جەردىڭ تۇرعىندارى شاۆكات ميرزيويەۆتى جاقسى تانيدى ەكەن، ءبىراق ءبىر قىزىعى ول جايلى ءتىس جارىپ ايتقىسى كەلمەيدى. 2003 جىلى ميرزيويەۆتى پرەمەر-مينيستر ەتىپ تاعايىنداعان كەزدە ياحتان اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىندا مەملەكەتتىك قاۋىپسىزدىك ورگاندارىمەن ءبىر ماسەلە بولعانعا ۇقسايدى. سول سەبەپتەن بولار، شاۆكات ميرزيويەۆ جايلى ەشبىر ادام قانداي دا بولسىن ءبىر اقپارات ايتقىسى كەلمەگەن ءتارىزدى.
شاۆكات ميرزيويەۆ قانداي وتباسىدان شىققان؟ شاۆكات ميرزيويەۆ – دارىگەر ميرومونا ميرزيويەۆتىڭ ۇلى. ول جۇبايى كوز جۇمعاننان كەيىن بار ءومىرىن تۋبەركۋلەزبەن كۇرەسكە ارناعان. بالالىق شاعىندا شاۆكات ميرزيويەۆتى وگەي اناسى تاربيەلەپ وسىرگەن. بۇل دەرەكتەردەن تاعى دا ەكى ءتۇرلى نۇسقا شىعادى:
1) وگەي اناسى ونى بار ىقىلاسىمەن ماحابباتقا بولەپ وسىرگەندىكتەن ونى وگەي دەپ ايتقاندى ۇناتپايدى؛
2) كەز كەلگەن قاتەلىگى ءۇشىن شاۆكات ميرزيويەۆتى سۋسىز، نانسىز قالدىرىپ، قاتاڭ جازالاعاندىقتان اعاسىنىڭ ۇيىنە كوشىپ بارۋعا ءماجبۇر بولعان.
شاۆكات ميرزيويەۆ تاجىك پە؟ ياحتان اۋىلىنىڭ باسىم كوپشىلىگى وزبەك حالقى بولعاندىقتان ونىڭ تاجىك ەمەس وزبەك ۇلتىنان بولۋى ابدەن مۇمكىن. الايدا، ميرزيويەۆ ارعى اتالارى تاجىكستانداعى ماچ ەلدى مەكەنىنىڭ تۋمالارى، اقسۇيەك تۇقىمدارى ەكەندىگى بەلگىلى بولدى. سول سەبەپتەن دە ولاردىڭ ەسىمدەرى «مير»، ياعني، بيلەۋشىلەر دەگەن ۇعىمدى بىلدىرەتىن تىركەستەن باستالادى.
ميرزيويەۆتىڭ ساياسي جولى
شاۆكات ميرزيويەۆ قايدا ءبىلىم الدى جانە قاي جەردە جۇمىس اتقاردى؟ مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ شاۆكات ميرزيويەۆ تاشكەنتتىڭ اۋىلشارۋاشىلىق ينستيتۋىنا وقۋعا تۇسەدى. ول كومسومول ۇجىمىنىڭ حاتشىسى بولىپ جۇمىس ىستەيدى، كەيىننەن سول ينستيتۋتتىڭ پرورەكتورى بولىپ تاعايىندالادى. سونان سوڭ تاشكەنتتىڭ قۇيبىش اۋدانىندا اكىم قىزمەتىنە وتىرىپ، 1996 جىلى دجيززاق وبلىسىنىڭ باسقارۋشىسى بولادى. 2003 جىلى جوعارىدا اتاپ وتكەندەي پرەمەر-مينيستر بولىپ سايلانادى. سونىمەن قاتار ماقتا شارۋاشىلىعىنا جاۋاپتى بولادى.
ول 2003 جىلى 11 جەلتوقساندا، 2005 جىلى 28 قاڭتاردا، 2010 جىلى 27 قاڭتاردا، 2015 جىلى 15 قاڭتاردا قاتارىنان 4 رەت وزبەكستان باس ءمينيسترى بولىپ، 16 جىل پرەمەرلىك قىزمەت اتقاردى.
پرەمەرلىك قىزمەتكە دەيىن ميرزيويەۆتىڭ ساياسي جولى 1990 جىلى جوعارعى كەڭەستىڭ دەپۋتاتى بولۋىمەن باستالدى.
1992 جىلى ميرزو-ۋلۋگبەكتىڭ حوكيمى(اكىمى) بولدى. ال، 1996 جىلى دجيزااق وبلىسىنا اكىم بولىپ تاعايىندالدى. 1994 جىلى وزگەرگەن پارلامەنت جۇيەسىنە ساي وليي ماجيليس اتالعان پارلامەنتكە ميرزيويەۆ 1999 جىلى قايتا دەپۋتات بولىپ كەلدى. مانداتى 2004 جىلعا دەيىن ساقتالدى.
2001 جىلى سامارقاند اكىمى بولىپ، پرەمەرلىككە تاعايىندالعانعا دەيىن قىزمەت ەتتى.
وزبەك باسشىسىنىڭ كەلۋىنەن جۇرت نە كۇتەدى؟
ناۋرىز مەيرامىندا جوسپارلانعان ساپاردا سولاردىڭ ءبىرازىنىڭ ءتۇيىنى تارقاتىلادى دەگەن بولجامى بار ساراپشىلاردىڭ. سونىمەن قاتار، قازاقستانمەن بايلانىستاردى كۇشەيتۋگە نيەت تانىتقان پرەزيدەنت ش.ميرزيويەۆ اراسىندا وتەتىن كەزدەسۋ ەكىجاقتى ساياسي-ەكونوميكالىق قاتىناستاردى نىعايتىپ، ستراتەگيالىق ىقپالداستىقتىڭ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرادى دەپ كۇتىلۋدە.
