قازاق كوشىنىڭ قامقورشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ،

ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتايەۆتىڭ،

جوعارعى سوت ءتوراعاسى قايرات ءماميدىڭ،

ق ر باس پروكۋرورى جاقىپ اسانوۆتىڭ نازارىنا

اتاجۇرتقا كوشىپ كەلە جاتىپ، «مايقاپشاعاي» شەكارا بەكەتىنەن وتەر كەزدە بار اقشاسىنان ايىرىلعان ءماۋىتحان گۇلجاننىڭ باسىنداعى قيىن جاعداي جالپى جۇرتقا ايان. ونىڭ قازاقستاننان ءۇي الامىن دەپ، قىتايداعى بۇكىل كاپيتالىن اينالدىرعان اقشاسىن شەكاراشىلار تارتىپ العان.

شەكارادان وتكەن ەكى كىشكەنتاي بالامەن قوسا ەسەپتەگەندە جەتى ادامنىڭ قالتاسىندا جالپى جيىنى 59،900 اقش دوللارى بولعان. ياعني، ءماۋىتحان گۇلجاننىڭ وزىندە - 19،700، بىرگە تۋعان ءىنىسى ءماۋىتحان مۇقياتتىڭ قالتاسىندا - 10،500، ۇلى مۇقتاش ۇلى ادىلبەكتىڭ جانىندا - 9،900، جيەنى سايلان مەيرامبەكتىڭ قالتاسىندا - 9،900، جيەن كەلىنى گۇلجانات سولتىكەننىڭ قالتاسىندا 9،900 اقش دوللارى بولعان.

وقيعا اقپان ايىنىڭ باسىندا ورىن الىپ، ماسەلە تۋرالى ناۋرىز ايىندا اقپارات قۇرالدارى جازدى. قازاق ءتىلدى ب ا ق وكىلدەرىنىڭ بارىندە دەرلىكتەي ماسەلە كوتەرىلدى.

ەرتەڭ، 10 ءساۋىر كۇنى زايسان اۋداندىق سوتىندا «مايقاپشاعاي» كەدەندىك بەكەتىندە 49 990 دوللارىنان ايىرىلىپ قالعان قانداسىمىز، گۇلجان ءماۋىتحاننىڭ ءىسى قايتا قارالادى. بۇل ىسكە ب ا ق وكىلدەرى عانا ەمەس، ەل الدىندا جۇرگەن تانىمال ازاماتتار دا الاڭداۋشىلىق تانىتىپ وتىر. زاڭگەر ابزال قۇسپان، قوعام قايراتكەرى مۇحتار تايجان، ساياساتتانۋشى ەرلان سايروۆ جەسىر انانىڭ تاعدىرىنا الاڭداپ، بىرنەشە پوست جازدى.

شىندىعىندا، ءماۋىتحان گۇلجان جالالى حابارداعىداي كونتروباندامەن اينالىسقان قىلمىستى ەمەس. ول – ەلباسىنىڭ ۇلى ساياساتى ارقاسىندا اتاجۇرتقا كوشىپ كەلە جاتقان انا.

 «مەنىڭ ەستۋىمشە، سوتتىڭ بەتالىسى ول كىسىلەردى كىنالى جاساپ، بۇكىل تاپقان-تايانعانىن تاركىلەۋگە بەت الىپ كەلە جاتقان ءتارىزدى. پروكۋراتۋرا وكىلدەرى دە، شەكارا وكىلدەرى دە "ىس-ارەكەتتىڭ" دالەلدەنگەنىن ءۋاج ەتىپ، جەسىر انانى مۇلدەم قارجىسىز قالدىرۋعا "مىعىم" كىرىسىپ ءوتىر-مىس. ەرتەڭگى كۇن، سوتتىڭ شەشىمى، بارلىعىمىزدىڭ ار-ۇجدانىمىزعا سىن. مەن، وسى كىسىلەردىڭ ءبىزدىڭ جاقتىڭ زاڭىن بىلمەگەندىكتەن، ءبىر قاتە جىبەردى دەگەنگە دە سەنەمىن. ءبىراق، وسىنداي اۋىر جاعدايدا سوت، پروكۋراتۋرا وكىلدەرى فورمالدى "جىڭىشكە" زاڭ اياسىنان ەمەس، گۋمانيتارلىق، ادامگەرشىلىك تۇرعىسىنان قاراستىرۋدى وتىنەمىن. ەلىمىزدە تەرريتوريالىق، دەموگرافيالىق دامۋ ءۇشىن قانداستارىمىزدىڭ كوشى توقتاماۋ قاجەت. بۇل اكسيوما! سوندىقتان، ەلىم-جەرىم دەپ اڭساپ كەلگەن قانداستارىمىزدى وسىنداي ارەكەتپەن سىرتقا تەبۋ تاريحتا كەشىرىلمەيتىن كۇنا! وسى تۇرعىدا، بارلىعىمىز جابىلىپ، وسى ماسەلەنى وڭ شەشۋگە ات سالىسۋعا شاقىرامىن!

باس پروكۋراتۋرانىڭ باسشىسى ج. اسانوۆ مىرزاعا، جوعارى سوت ءتوراعاسى ق. ءمامي مىرزاعا وسى ماسەلەگە تىكەلەي ارالاسۋىن وتىنەمىن. كەي كەزدەرى مورال زاڭدىلىعى، مەملەكەت زاڭىمەن تەڭدەسەدى. وسى جاعداي، ءدال سول كەزەڭ دەپ ەسەپتەيمىن! !». بۇل ساياساتتانۋشى ەرلان سايروۆتىڭ بۇگىنگى جازباسى.

13 اقپاندا شىعىس-قازاقستان وبلىسى بويىنشا مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى جاريالاعان ماتەريالداعى ۆيدەودان دا كورەتىنىمىزدەي شەكارادان ءوتىپ كەلە جاتقان قانداستاردىڭ ۇرەي ىشىندە ەكەنى بايقالادى. ارينە، 60 مىڭ دوللار از قاراجات ەمەس. بىلتىرعى جىلى الماتى وبىلىسىنداعى ۇزىناعاشتا بولعان مال ساۋداسىمەن اينالىسقانداردىڭ ءولىمى تۋرالى اقپارات جۇڭگو قازاقتارىن ايتارلىقتاي ۇرەيلەندىرىپ تاستاعان. «قارجىسى مول كىسىلەردى توناپ كەتەدى، كىسى ولتىرۋدەن تايىنبايدى» دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسىپ قالعان. سوندىقتان دا كوشىپ كەلە جاتقان كىسىلەردىڭ اقشاسىن اياق كيىمگە نەمەسە باسقا دا كىسى بايقاي قويمايتىن جەرلەرگە ساقتاۋى قيسىندى.

ال، جەسىر انانىڭ اقشاسىن عانا الىپ قويماي، وعان اقشا كونترابانداسىمەن اينالىستى دەپ ايىپ تاعۋ ءبىزدىڭ مەملەكەتتىگىمىزگە سىن. الماتى وبلىسىنداعى جاعداي سياقتى، كەدەن بەكەتىندەگى جاعداي دا شەتەلدەگى قازاقتاردىڭ اتامەكەنگە كەلۋىنە ايتارلىقتاي كەرى اسەرىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز.

جاقىندا عانا «قامشى» پوشتاسىنا تومەندەگىدەي حات كەلىپ ءتۇستى. قۇلجا قالاسىنان حات جولداعان اسىلبەك ەسىمدى ازامات:

«مەن تاريحي وتانىم قازاقستانعا كوشىپ بارعىم كەلەدى، قىتايدان قازاق ەلىنە كەتۋگە تولىقتاي دايىندالىپ بولدىم، اتا-انامنىڭ بەرگەن ەنشىسىن، اق باتاسىن الدىم. ەندى ءوز وتانىمدا ءومىر سۇرگىم كەلەدى، بۇل مەنىڭ 8 جىلدان بەرگى كەلە جاتقان ارمانىم.

قازاق ەلىنە كەلۋ ءۇشىن  اتا-انام بەرگەن ەنشىمەن قوسا بۇگىنگە دەيىن جيناعا كاپيتالىم جيىنى 870000 جۇڭگو اقشاسى (40 ميلليون تەڭگە) كولەمىندەگى قارجىمدى قالاي قازاق ەلىنە  الىپ ءوتۋىم كەرەك؟

جاقىندا عانا قىتايدان كوشكەن قازاق انامىزدىڭ 50مىڭ دوللارىن قازاق شەكارا قىزمەتشىلەرى تاركىلەپ الىپتى دەگەن اقپارات قىتايداعى الەۋمەتتىك جەلىنى جاۋلادى. قىتايدا مەن عانا ەمەس اتاجۇرتقا نيەتتەنىپ تەڭىن بۋىپ وتىرعان قانشاما قانداستار بار. ولاردىڭ ءبارى دە قاراجاياۋ ەمەس. بۇگىنگە دەيىن تەر توگىپ تاپقان ازدى-كوپتى قارجىسىن اتامەكەنگە اپارىپ كادەگە جاراتپاق.  «ءوز اقشامىزدى شىرعاسىن شىعارماي الىپ وتە الامىز با؟ قازاق ەلىنەن ءوز نانىمدى تاۋىپ جەي الام با؟ ... جوق الدە قازاق ەلىندەگى شەكارا قىزمەتكەرلەرىنە «كوك تۋدىڭ كورىمدىگى» دەپ بەرەم بە؟»  دەگەن سۇراق مەنى قاتتى مازالايدى» دەپتى. ءبىز بۇل حاتقا قازاق ەلىنىڭ زاڭى ءارقاشان ادىلدىكتىڭ جاعىندا ەكەنىن ايتىپ جاۋاپ جازدىق...

ءيا، ەرتەڭگى سوتتىڭ شەشىمى جەسىر انا ءماۋىتحان گۇلجاننىڭ عانا ەمەس، اتاجۇرتقا كوشەمىز دەپ ات-كولىگىن سايلاپ وتىرعان ءبىراز قانداستىڭ تاعدىرىن، ءتىپتى ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ «نۇرلى كوش» ساياساتىنىڭ دا تاعدىرىن شەشپەك...

سوندىقتان ءتيىستى قۇزىرلى مەكەمەلەردەن قانداستاردىڭ اۋىر جاعدايىن، مۇشكىل حالىن تىڭدار قۇلاق تابىلىپ، قۇقىقتىق كومەك بەرەدى، ءىستىڭ وڭ ناتيجەمەن اياقتالۋىنا ىقپال ەتەدى دەگەن سەنىمدەمىز.

نۇرعالي نۇرتاي