بۇگىن استانا قالاسىندا مەملەكەت باسشىسىقاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ باستاماسىمەن وڭىرلىك ەكولوگيالىق سامميتءى ءوز جۇمىسىن باستادى. بۇۇ، بىر-بىرىنە جاقىن وڭىرلىك ەل باسشىلارى جانە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بىرگە ۇيىمداستىرىلعان ديالوگ الاڭى – ەكوجۇيەلەردى، سۋ جانە جەر رەسۋرستارىن قورعاۋعا، ورتالىق ازيا ءوڭىرىنىڭ بيوالۋانتۇرلىلىگىن ساقتاۋعا باعىتتالعان. سامميت اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان «RES 2026 EXPO» حالىقارالىق كورمەسىنە اباي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دەلەگاسياسى ارنايى قاتىسىپ، عالىمداردىڭ ەكولوگيالىق تىڭ جوبالارىن جينالعانداردىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى.

وڭىرلىك ەكولوگيالىق ءسامميتتىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنا قىرعىزستان، وزبەكستان، تاجىكستان، ارمەنيا، تۇرىكمەنستان، موڭعوليا جانە گرۋزيا مەملەكەتتەرىنىڭ پرەزيدەنتتەرى قاتىسىپ، ءسوز سويلەدى. سونداي-اق، ماڭىزى جاعىنان اۋقىمدى سامميتكە بۇۇ مەن جەتەكشى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ (ەقۇى، ەۇى، ەىدۇ، تمۇ، شىۇ، ەەك، يسەسكو، اوسشك، ت.ب.)  جانە قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ (ادب، ەققدب، دۇنيە ءجۇزى بانكى، يسلام دامۋ بانكى) وكىلدەرى دە كەلگەن.

پلەنارلىق وتىرىستا ق ر مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ەكولوگيالىق سىن-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.

– ەلدەرىمىز تۇتاس ەكوجۇيەدە ءومىر سۇرەدى. وزەن-كولدەر دە، تابيعي لاندشافتتار دا، كليماتتىڭ قاۋىپ-قاتەرلەرى دە بارشامىزعا ورتاق. ەڭ باستىسى، جاۋاپكەرشىلىكتى تەڭدەي بولىسەمىز. ورتالىق ازيا مەن كورشىلەس ايماقتار ۇقساس ەكولوگيالىق سىن-قاتەرلەرگە تاپ كەلدى. اتاپ ايتقاندا، سۋ تاپشىلىعى مەن سۋ رەسۋرستارىن ءتيىمسىز باسقارۋ، شولەيتتەنۋ، مۇزدىقتاردىڭ ەرۋى، اۋانىڭ لاستانۋى جانە بيوالۋانتۇرلىلىكتىڭ جويىلۋ ءقاۋپى. مەن ەڭ نەگىزگى سىن-قاتەرلەر مەن پروبلەمالاردىڭ ءمانىن اشىپ، ادەيى تۇستەپ وتىرمىن. ويتكەنى كۇش جۇمىلدىرۋ ارقىلى اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋدە وڭ ناتيجەگە جەتەمىز. بۇعان كامىل سەنەمىن، – دەدى پرەزيدەنت.

سامميت اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان كورمەگە اباي اتىنداعى قازۇپۋ باسقارما ءتوراعاسى-رەكتوربولات تىلەپ، زەرتتەۋ قىزمەتى جانە يننوۆاسيا جونىندەگى پرورەكتور ە.سۇلتان قاتىستى. مارتەبەلى قوناقتارعا اباي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىمي جوبالارىن جاراتىلىستانۋ جانە گەوگرافيا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى كءۇلاش كايمۋلدينوۆا، بيولوگيا كافەدراسىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور م.ا. ماحاببات امانبايەۆا، حيميا كافەدراسىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى ەربول تىلەۋبەردى، يننوۆاسيالار جانە نانوتەحنولوگيالار زەرتحاناسىنىڭ جەتەكشىسىۆيكتور لىسەنكو تانىستىردى.

كورمەدە «Abai University: تۇراقتى دامۋ جولىندا» تاقىرىبىندا 5 جوبا تانىستىرىلدى. ونىڭ ىشىندە ەلەكترونستانسيا، جاسىل ۋنيۆەرسيتەت، ەكوكلۋب جانە قۇم-توپىراقتى جىنىستاردان مۇنايدى بولۋگە ارنالعان جىلجىمالى قوندارعىبار. «بالامالى ەلەكتروستانسيا» جوباسى الىس وبەكتىلەردى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءتۇرلى قۋاتتىلىقتاعى ەكولوگيالىق تازا بالامالى ەلەكتر ستانسيالارىن قۇرۋعا باعىتتالعان.

«Green University»  تۇجىرىمداماسى ماڭىزدى ەكولوگيالىق ءىس-شارالاردى، ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى، ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ەنگىزۋدى، اۋماقتى كوگالداندىرۋدى جانە جاقسارتۋدى، جاسىل تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى جانە باسقا دا باعىتتاردى قامتيدى. ال «Biohumus» جوباسى – زەرتتەۋ كاليفورنيالىق قىزىل قۇرتتاردى پايدالانۋ ارقىلى ورگانيكالىق قالدىقتاردان بيوگۋمۋس ءوندىرۋ ۇدەرىسىن قاراستىرادى.

سونىمەن قاتار، ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتتىك «ايالا» ەكوكلۋبى تانىستىرىلدى. بۇل ۇيىم –ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋعا، تۇراقتى ويلاۋدى دامىتۋعا جانە ۋنيۆەرسيتەت پەن قوعام دەڭگەيىندە وزەكتى ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ەرىكتى بىرلەستىگى. مۇناي شىلامدارىن جانە مۇنايمەن لاستانعان توپىراقتى زالالسىزداندىرا وتىرىپ، جىنىستاردان مۇنايدى بولۋگە ارنالعان«جىلجىمالى قوندىرعى» عىلىمي جوباسى دا كەلۋشىلەرءدىڭ نازارىن قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزدى.

وڭىرلىك ەكولوگيالىق سامميت جۇمىسى 24 ساۋىرگە دەيىن جالعاسادى. حالىقارالىق جيىن قورىتىندىسىندا ءوڭىردىڭ ەكوجۇيەسىنە قاتىستى تىڭ باستامالار قابىلدانادى دەپ كۇتىلۋدە.

«Abai University» مەديا ورتالىعى