ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قازاق ءتىلىن بىرتىندەپ لاتىن الىپبيىنە كوشىرەمىز دەپ مالىمدەدى. بۇل تۋرالى «قامشى» اقپاراتتىق اگەنتتىگى حابارلايدى. «مەن ەلىمىز مىقتى، ءارى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋ ءۇشىن بولاشاققا قالاي قادام باساتىنىمىز جانە بۇقارالىق سانانى قالاي وزگەرتەتىنىمىز تۋرالى كوزقاراستارىمدى ورتاعا سالۋدى ءجون كوردىم» دەي وتىرا ق ر پرەزيدەنتى «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭارتۋ» ماقالاسىن جاريالاعان بولاتىن. اتالمىش ماقالانىڭ «تاياۋ جىلدارداعى مىندەتتەر» دەگەن بولىمىندە قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى ايتىلادى.
«قوعامدىق سانا جاڭعىرۋدىڭ نەگىزگى قاعيدالارىن قالىپتاستىرۋدى عانا ەمەس، سونىمەن بىرگە، ءبىزدىڭ زامان سىناعىنا لايىقتى توتەپ بەرۋىمىزگە قاجەتتى ناقتى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋىمىزدى دا تالاپ ەتەدى. وسىعان بايلانىستى، مەن الداعى جىلداردا مىقتاپ قولعا الۋ قاجەت بولاتىن بىرنەشە جوبانى ۇسىنامىن. بىرىنشىدەن، قازاق ءتىلىن بىرتىندەپ لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ جۇمىستارىن باستاۋىمىز كەرەك. ءبىز بۇل ماسەلەگە نەعۇرلىم دايەكتىلىك قاجەتتىگىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ، بايىپپەن قاراپ كەلەمىز جانە وعان كىرىسۋگە تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى مۇقيات دايىندالدىق. قازاق ءتىلىنىڭ ءالىپبيى تىم تەرەڭنەن تامىر تارتاتىنىن بىلەسىزدەر. VI-VII عاسىرلار – ەرتە ورتا عاسىر كەزەڭى. بۇل ۋاقىتتا ەۋرازيا قۇرلىعىندا عىلىمعا «ورحون-ەنيسەي جازۋلارى» دەگەن اتاۋمەن تانىلعان كونە تۇركىلەردىڭ رۋنيكالىق جازۋى پايدا بولىپ، قولدانىلدى. بۇل ادامزات تاريحىنداعى ەڭ كونە الىپبيلەردىڭ ءبىرى رەتىندە بەلگىلى. V-XV عاسىرلاردا تۇركى ءتىلى ەۋرازيا قۇرلىعىنىڭ اسا اۋقىمدى بولىگىندە ۇلتارالىق قاتىناس ءتىلى بولدى. ماسەلەن، التىن وردانىڭ بۇكىل رەسمي قۇجاتتارى مەن حالىقارالىق حات-حابارلارى نەگىزىنەن ورتاعاسىرلىق تۇركى تىلىندە جازىلىپ كەلدى. حالقىمىز يسلام ءدىنىن قابىلداعان سوڭ رۋنيكالىق جازۋلار بىرتىندەپ ىسىرىلىپ، اراب ءتىلى مەن اراب ءالىپبيى تارالا باستادى. ح عاسىردان حح عاسىرعا دەيىن، 900 جىل بويى قازاقستان اۋماعىندا اراب ءالىپبيى قولدانىلدى. 1929 جىلعى 7 تامىزدا كسرو ورتالىق اتقارۋ كوميتەتى مەن كسرو حالىق كوميسسارلارى كەڭەسىنىڭ پرەزيديۋمى لاتىنداندىرىلعان جاڭا ءالىپبي – «ءبىرتۇتاس تۇركى الءفاۆيتىن» ەنگىزۋ تۋرالى قاۋلى قابىلدادى. لاتىن ءالىپبيىنىڭ نەگىزىندە جاسالعان جازۋ ۇلگىسى 1929 جىلدان 1940 جىلعا دەيىن قولدانىلىپ، كەيىن كيريلليساعا اۋىستىرىلدى. 1940 جىلعى 13 قاراشادا «قازاق جازۋىن لاتىنداندىرىلعان الىپبيدەن ورىس گرافيكاسى نەگىزىندەگى جاڭا الىپبيگە كوشىرۋ تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. وسىلايشا، قازاق ءتىلىنىڭ ءالىپبيىن وزگەرتۋ تاريحى نەگىزىنەن ناقتى ساياسي سەبەپتەرمەن ايقىندالىپ كەلدى. مەن 2012 جىلعى جەلتوقسان ايىندا جاريا ەتكەن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا «2025 جىلدان باستاپ لاتىن الىپبيىنە كوشۋگە كىرىسۋىمىز كەرەكتىگىن» مالىمدەدىم. بۇل – سول كەزدەن بارلىق سالالاردا ءبىز لاتىن قارپىنە كوشۋدى باستايمىز دەگەن ءسوز. ياعني، 2025 جىلعا قاراي ءىس قاعازدارىن، مەرزىمدى ءباسپاسوزدى، وقۋلىقتاردى، ءبارىن دە لاتىن ءالىپبيىمەن باسىپ شىعارا باستاۋعا ءتيىسپىز. ول كەزەڭ دە تاياپ قالدى، سوندىقتان ءبىز ۋاقىت ۇتتىرماي، بۇل جۇمىستى وسى باستان قولعا الۋىمىز كەرەك. ءبىز وسىناۋ اۋقىمدى جۇمىستى باستاۋعا قاجەتتى دايىندىق جۇمىستارىنا قازىردەن كىرىسەمىز. ۇكىمەت قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋءدىڭ ناقتى كەستەسىن جاساۋى كەرەك. لاتىنشاعا كوشۋدىڭ تەرەڭ لوگيكاسى بار. بۇل قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالىق ورتانىڭ، كوممۋنيكاسيانىڭ، سونداي-اق، ءححى عاسىرداعى عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ پروسەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى. مەكتەپ قابىرعاسىندا بالالارىمىز اعىلشىن ءتىلىن وقىپ، لاتىن ارىپتەرىن ونسىز دا ۇيرەنىپ جاتىر. سوندىقتان، جاس بۋىن ءۇشىن ەشقانداي قيىندىق، كەدەرگىلەر بولماق ەمەس. 2017 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن عالىمداردىڭ كومەگىمەن، بارشا قوعام وكىلدەرىمەن اقىلداسا وتىرىپ، قازاق ءالىپبيىنىڭ جاڭا گرافيكاداعى ءبىرىڭعاي ستاندارتتى نۇسقاسىن قابىلداۋ كەرەك. 2018 جىلدان باستاپ جاڭا ءالىپبيدى ۇيرەتەتىن مامانداردى جانە ورتا مەكتەپتەرگە ارنالعان وقۋلىقتاردى دايىنداۋعا كىرىسۋىمىز قاجەت. الداعى 2 جىلدا ۇيىمداستىرۋ جانە ادىستەمەلىك جۇمىستار جۇرگىزىلۋگە ءتيىس. ارينە، جاڭا الىپبيگە بەيىمدەلۋ كەزەڭىندە بەلگىلى ءبىر ۋاقىت كيريلليسا ءالفاۆيتى دە قولدانىلا تۇرادى»
ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ
