قامشى رەداكسياسىنا ءوزىن وراز يمانقۇلوۆ دەپ تانىستىرعان زەينەتكەر تومەندەگىدەي حات جولداعان. حاتىندا 66 جاستاعى شقو تۇرعىنى قاراپايىم ءمۇعالىم بولىپ ۇزاق جىلدار قىزمەت ەتكەنىن ايتادى. ءۇش ۇلىن ەندى عانا اياقتاندىرىپ، كەنجە قىزىن جوعارى وقۋ ورنىنان وقىتىپ جاتقان اكە ەكى بىردەي كرەديت تولەپ وتىرعانىن ايتا كەلىپ، شقو اكىمىنە سۇراۋ تاستايدى.

قۇرمەتتى دانيال كەنجەتاي ۇلى!

ەندى 20 كۇننەن كەيىن ءسىز دە زەينەت جاسىنا تولاسىز. ءسىز شقو اكىمى عانا ەمەس قازاقستاننىڭ 35ء-ىنشى قالتالىسى تالعات احمەتوۆتىڭ اكەسىسىز.

اپكەڭىز گۇلفاز اۋبانوۆا سۇحباتتارىنىڭ بىرىندە 15 دەگەن ساننىڭ وتباسىلارىڭىز ءۇشىن وتە ءقادىرلى ەكەندىگىن ايتىپتى: «ءبىزدىڭ دانيال 15 ماۋسىمدا دۇنيەگە كەلگەن، مەن دە شىلدەنىڭ 15ء-شى جۇلدىزىندا تۋعانمىن، ەكەۋمىز دە №15 ورتا مەكتەپتە ءبىلىم الدىق».

سىزدەن ەكى ەسە جاس، 31-دەگى بالاڭىز تالعات دانيال ۇلى 145 ميلليون دوللارى بار جان. «Forbes» ەلۋلىكتەن ويىپ ورىن العان تالعاتتى شقو ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى دەپ كورسەتكەن. الايدا ول ءماسليحات دەپۋتاتتارى تىزىمىندە جوق. ەسەسىنە باي بالانىڭ اكەسى – ءسىز سالماقتى شەندىسىز.

ۇلىڭىز تالعات احمەتوۆتىڭ دە تۋعان كۇنى ماۋسىم ايىندا. ول 21  ماۋسىمدا 32 جاسقا تولادى. 2005-2009 جىلدارى قازۇۋ-دا قۇقىقتانۋ ماماندىعىن العان ەكەن. مەنىڭ بالالارىم دا الماتىدا سول ۋنيۆەرسيتەتتە ءار جىلدارى وقىپ ءبىتىردى.

قارجى مينيسترلىگى  مالىمەتىنە قاراساق تالعات احمەتوۆ 2007 جىلى شىلدەنىڭ 27-سىندە، 22-اق جاسىندا "كازۆتورچەرمەت" ديرەكتورلار كەڭەسىنە مۇشە بولعان. اشىق مالىمەتكە ساي وعان قازىرگى تاڭدا اق «كازەنەرگوكابەل» اق (29،9%)، «پاۆلودارسكيي حلەبوبۋلوچنىي كومبينات» ج ش س،  «KAZ InterGroup PV» ج ش س، «تاسك حولدينگ» ج ش س، «تەميرجولشى» ج ش س، «گلوريا-فارم» ج ش س، «پاۆلودارسكايا كونديتەرسكايا فابريكا» ج ش س، سونداي-اق «اق سۇڭقار نت» ج ش س جانە «Engineering Supply Company» ج ش س تيەسىلى.

وعان قوسا تالعات احمەتوۆتىڭ  «ماڭعىستاۋمۇنايگاز» جشس-ىندا دا ۇلەسى بار ەكەنى كورىنەدى. وسىنىڭ بارىنە 31 جاستاعى تالعات احمەتوۆ اكەسىنىڭ كومەگىمەن قولجەتكىزدى مە؟ كۇشىمەن بە؟

اكە احمەتوۆ 30 جاسىندا ەكىباستۇز قالالىق كوميتەتى كپسس-تىڭ نۇسقاۋشىسى بولىپ قانا قىزمەت اتقارعان. بالا احمەتوۆ وتىزىندا ايتۋلى ميلليونەر.

ارينە، اكە احمەتوۆ – ءسىز ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورىسىز، نۇسقاۋىڭىز كادەگە جاراپ-اق جاتقان بولار. ءبىراق بيلىگىڭىزدىڭ ىقپالى جوق دەۋگە كەلمەس. بىزدە ول بيلىك جوق.

قاراپ كورسەك، «مويناكسكايا گيدروەلەكتروستانسيا» اق-ىندا اففييليرلەنگەن تۇلعالار اراسىندا 12.06.2010 كۇنىنەن باستاپ، جەكە تۇلعا اكەلى-بالالى دانيال جانە تالعات احمەتوۆتەر كورسەتىلگەن. وسى اكسيونەرلىك قوعامنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسىندە 2013 جىلدىڭ 26 ماۋسىمىنان باستاپ ۇلىڭىز تالعات احمەتوۆ كىرىپتى.

وبلىسىمىزعا اكىم بولىپ وتىرعان دانيال كەنجەتاي ۇلى، ءسىز قورعانىس ءمينيسترى كەزىنەن ەلدىڭ ەسىندە جاقسى قالعان تۇلعاسىز. ويتكەنى ورىنباسارىڭىز جەمقورلىق داۋىنا شاتىلعان. ءسىز  قورعانىس سالاسىنا مينيستر بولىپ كەلگەن العاشقى اسكەري شەنسىز ادام ەدىڭىز.

2009 جىلى 10 ءساۋىر كۇنى ۇقك تەرگەۋ دەپارتامەنتى قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى قاجىمۇرات ماەرمانوۆقا قىلمىستىق كودەكستىڭ 308- بابى بويىنشا ايىپ تاقتى. وسىدان سوڭ كوپ وتپەي، 55 جاسقا تولعان تۋعان كۇنىڭىزدىڭ ەرتەڭىندە ءسىز مينيسترلىك قىزمەتپەن قوشتاستىڭىز.

وسىدان سوڭ بيلىكتەگى جولىنىڭىزدا ەكى جارىم جىلداي بوس ۋاقىت بار. بۇل اقتاڭداق ۋاقىتتا نەمەن اينالىسقانىڭىز بەلگىسىز. تەك ءبىر جارىم جىلدان كەيىن ءىرى كاسىپكەر ۆلاديمير نيدىڭ جەرلەۋ راسىمىندە بوي كورسەتىپسىز، سوعان قاراعاندا كاسىپكەرلەر اراسىندا ەرەكشە سىيىڭىز بار شىعار. بىزدە ول دا جوق...  2011 جىلى جەلتوقساندا قازاقستان اتىنان جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ مۇشەسى(مينيستر) بولىپ تاعايىندالدىڭىز.

ايتپاقشى، 2013 جىلدىڭ 15 شىلدەسىندە ق ر قورعانىس ءمينيسترى كەزىڭىزدەگى بۇرىنعى ورىنباسارىڭىز گەنەرال-لەيتەنانت ماەرمانوۆ اقمولا گارنيزونىنىڭ اسكەري سوتىمەن 4 جىلعا سوتتالدى. اڭگىمەنىڭ وزەگى $82 ملن-نان استام بيۋدجەت شىعىنىندا.     

***                     

احمەتوۆتار تەگى مەن تەگەۋىرىنىنە وقىرمانمەن بىرگە باجايلاي قاراساق، دانيال احمەتوۆ مەن سياقتى ءمۇعالىم وتباسىندا تۋعان. قازاقى ءداستۇر بويىنشا ۇلكەن اعاسى بالا دانيالدى ءوز تاربيەسىنە العان. كەيىننەن دانيال احمەتوۆ ءوزىن ەكى انا مەن ەكى اكەدەن تۋعان بالامىن دەپ اتاعان. وقۋ ۇلگەرىمى ورتاشا بولعان  دانيال احمەتوۆ №10 مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى گۋليە ماقاجانوۆانىڭ قىزىنا ۇيلەنگەن، سونىمەن قاتار ماقاجانوۆتار مەن احمەتوۆتاردىڭ وتباسى بىر-بىرىمەن دوستىق قارىم-قاتىناستا بولعان.

دانيال احمەتوۆ ەكىباستۇز قالاسىنداعى پارتيالىق-قوجالىق سالاسىندا مانسابىن باستاپ كەلە جاتقان كەزىندە ۇلى مەن قىزى دۇنيەگە كەلگەن. 1987 جىلى ول قالالىق اتقارۋ كوميتەتىندە قىزمەتكە ورنالاسىپ، 1992 جىلى قالا اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى بوپ تاعايىندالادى.

1993 جىلى پاۆلودار قالاسىنىڭ اكىمى بولدى. العاش كەلگەن كەزىندە احمەتوۆ وتە اشىق جانە ليبەرالدى باسشى رەتىندە كورىنگەن. سول ۋاقىتتاردا پاۆلودار قالاسىنداعى ءىرى كاسىپورىنداردى جەكەشەلەندىرە باستادى. مىسالى، پاۆلودار قالاسىنداعى نان وندىرەتىن زاۋىت دانيال احمەتوۆتىڭ جەكەمەنشىگىنە وتكەن، قازىرگى تاڭدا بۇل زاۋىت دانيال احمەتوۆتىڭ ۇلىنا تيەسىلى.

1997 جىلى دانيال احمەتوۆ سولتۇستىك قازاقستان اكىمى بولىپ سايلانادى، كەيىننەن پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنە اۋىستىرىلادى. سوڭعى ءتورت جىلدا پاۆلودار وبلىسىن عالىمجان جاقيانوۆ باسقارعانىنا قاراماستان احمەتوۆتىڭ تۋىستارى ول جەردە جەكە كاسىپتەرىن دامىتۋىن توقتاتپادى.

احمەتوۆ پاۆلودار وبلىسىنا 2001 جىلى قايتا ورالدى، ول كەزدە عالىمجان جاقيانوۆتىڭ ەسىمىنە قاتىستى بارلىق جەرلەردى تەكسەرە باستاعان. بيۋدجەتتە اقشا جەتپەي تۇرعانىمەن دانيال احمەتوۆ ەرتىس جاعالاۋىنا قايتا قۇرۋعا قارجى تاۋىپ، قولعا الدى.

احمەتوۆ ەكىنشى رەت كەلگەن كەزىندە ەكى جىل بويى پاۆلودارلىق تراكتور زاۋىتىن جوندەۋگە تىرىستى. ونىڭ بازاسىنا اۋىلشارۋاشىلىعىنا ارنالعان تاشكەنتتەگى زاۋىتتان اكەلىنەتىن تراكتورلارمەن قامتاماسىز ەتۋگە ۋادە بەرگەن. الايدا، ەش ناتيجە شىقپادى. كوپ ۇزاماي دانيال احمەتوۆتى قايتادان استاناعا شاقىرتىپ الدى. 2003 جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان 2007 جىلدىڭ  قاڭتارىنا دەيىن ۇكىمەتتى باسقاردى.

ول ۋاقىتتا دانيالدىڭ مەكتەپتى جاڭا ءبىتىرىپ، ۋنيۆەرسيتەتكە ەندى تۇسكەن 20 جاستاعى ۇلى تابىستى بيزنەس كوزىن قۇرىپ جاتقان. پاۆلودارداعى ۇساق كومپانيالاردى قوسپاعاندا تالعات احمەتوۆ ءىرى كاسىپتىڭ تەڭ يەسى اتاندى.

تالعات احمەتوۆ كاسىپكەر گۋربان مامەدوۆپەن بىرگە «پاۆلودارلىق ۆتورچەرمەت» جشس-نىڭ نەگىزىن سالۋشى بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار، تالعات دانيال ۇلى قازاحمىس» كورپوراسياسىمەن بىرگە «قازەنەرگوكابەل» اق-نىڭ اكسيونەرى اتاندى.

پاۆلودار وبلىستىق فيلارمونيا عيماراتى بولعان ءۇي ءقازىر 62 جاستاعى شقو اكىمى دانيال احمەتوۆتىڭ بالالارى، ياعني 33 جاستاعى ادەليا مەن 31 جاستاعى تالعات احمەتوۆ باسشىلىق ەتەتىن «تاسك حولدينگىسىنە» تيەسىلى ەكەن.

احمەتوۆ پرەمەر-مينيستر قىزمەتىندە بولعاندا ونىڭ اپكەسى گۇلفاز اۋبانوۆا مەملەكەتتىك قىزمەتتە مانسابىن قۇرا باستادى. ءوزىنىڭ كلينيكاسىن باسقارۋدى سەنىمدى ادامعا تاپسىرىپ، 2005 جىلى ول پاۆلودار وبلىسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ءتورايىمى بولىپ تاعايىندالدى.

2009 جىلى دانيال احمەتوۆتىڭ قورعانىس ءمينيسترى قىزمەتىنە ءتۇسىپ قالۋى تالعات احمەتوۆتىڭ كاسىبىنە ەش ىقپالىن تيگىزبەدى. كەرىسىنشە، پاۆلودارداعى ونىڭ كوپتەگەن كومپانيالارى كوركەيە ءتۇستى. قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ۇلى «گلوريافارم» ءدارىحاناسى، «امانات» دۇكەنى، «ەرتىس» قوناق ۇيلەرى جانە باسقا دا ج ش س ارقىلى ەداۋىر تابىس تابا ءبىلدى. بىرىگىپ بيزنەس جاسادى ما؟ ول جاعى بەلگىسىز.

دانيال احمەتوۆ ۇلكەن ساياساتتا جۇرگەندە، 2010 جىلى پاۆلودار قالاسىنان ونىڭ ۇرپاقتارى نەگىزىن قالاعان «تاسك حولدينگ» قۇرىلا باستايدى. «تاسك حولدينگ» باسقارماسى ساتپايەۆ كوشەسى 83 مەكەن-جايىندا ورنالاسقان، ول ارحيتەكتورلار «احمەتوۆتاردىڭ» ءزاۋلىم سارايى دەپ اتالاتىن ءۇيدىڭ جانىندا. حولدينگكە جەرگىلىكتى 10 شاقتى كومپانيا بىرىكتىرىلگەن. حولدينگ باسشىسى – تالعات دانيال ۇلى احمەتوۆ بولىپ تابىلادى.

پاۆلودارلىق ادىلەت باسقارماسىنىڭ تىركەۋ مالىمەتتەرىنە سايكەس، تالعات احمەتوۆ «پاۆلودارلىق نان ءوندىرۋ كومبيناتى» مەن ۇننان جاسالاتىن ونىمدەردى شىعاراتىن جاسالاتىن ەكى بىردەي سەرىكتەستىكتىڭ جالعىز نەگىزىن سالۋشى بولىپ تابىلادى. ورتا ەسەپپەن العاندا، ساۋدا ىسىندە كومبينات پاۆلودارلىق بازاردىڭ 40 پايىزىن قۇرايدى.

سونىمەن قاتار، «پاۆلودارتۇز» ج ش س، «پاۆلودار سودا» ج ش س، Smart Kid ياسلي-باقشاسى مەن Cinema Star كينوتەاترى دا تالعات احمەتوۆتىڭ يەلىگىندە.

بۇلاردان بولەك، تالعات احمەتوۆتىڭ «Eco Energy»، «امانات»، «ەرتىس سەرۆيس ترەيد»، «اق سۇڭقار نت» كومپانيالارى ەلەكتر ەنەرگياسى، سۋ، ازىق-تۇلىك ونىمدەرىن ساتۋ مەن قۇرىلىس جۇمىستارىمەن اينالىسادى. ال ونىڭ «العا» ج ش س جانە «ترەيدكوم» ج ش س كومپانيالارى جىلجىمايتىن مۇلىكتى جالعا بەرۋ ارقىلى تابىس اكەلەدى.

مىنەكي، دانيال احمەتوۆتىڭ ۇلى ءار سالاعا قىزىعۋشىلىق بىلدىرەدى. سول سەبەپتى دە، پاۆلودار وبلىسىن «احمەتوۆتىڭ ايماعى» دەگەندە ۇلكەن احمەتوۆتىڭ مانساپ جولىنداعى جەڭىستەرىن عانا ەمەس، كىشى احمەتوۆتىڭ يەلىگىندەگى زاتتاردى دا ويلاپ قويعان ءجون.

ايتا كەتەر بولساق، تالعات احمەتوۆتىڭ اكەسى اكىم بولىپ جۇمىس ىستەيتىن شقو-دا دا شاعىن كاسىپتەرى بار. شقو زىريان اۋدانىنىڭ ادىلەت باسقارماسىندا «KAZ.InterGroup» ج ش س تىركەلگەن. تالعات احمەتوۆتىڭ باسشىلىعىنداعى بۇل شاعىن كومپانيا تەحنيكالىق كەڭەس بەرۋ مەن ينجەنەرلىك ىزدەۋ جۇمىستارىمەن اينالىسادى ەكەن.

***

دانيال كەنجەتاي ۇلى، مىنە ءسىزدىڭ دە زەينەت جاسىڭىزعا ساناۋلى كۇندەر قالدى. بالاڭىز ميلليونەر سىزگە ودان سوڭ جۇمىس ىستەۋدىڭ دە قاجەتتىلىگى بولماس. پاۆلوداردا نەمەرەلەرىڭىزدى ويناتىپ، زەينەتىڭىزدىڭ قىزىعىن پاڭدانا كورىپ جاتا بەرەرسىز. ايتپاقشى، ءسىز قازاقستانداعى ساناۋلى ادامعا بۇيىرعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى — ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ» وردەنىنىڭ يەگەرىسىز. ەلباسىنىڭ ەرەكشە ىقىلاسىن كورگەن، 20 جىلعا جۋىق جانىندا جۇرگەن اكىم احمەتوۆ سىزدەن سۇرايتىنىم: «ءوزىم سياقتى اينالامدا كوپتەگەن ادامدار بار. بالالارى «قىزىلمەن» بىتىرگەن.  – نەگە ءبىزدىڭ بالالارىمىز مەكتەپتى، ۋنيۆەرسيتەتتى قانشا جاقسى وقىسا دا ميلليونەر بولىپ كەتە المادى؟ ولار تۇگىلى ءوزىمىز جارىماي ەكىدەن كرەديت تولەپ ءجۇرمىز. تۇسىنە المايتىنىم شەندى بىتكەننىڭ بالاسى باي. شەندىنىڭ بارىنەن ەمەس، وبلىسىمىزدىڭ اكىمى بولعان سوڭ سىزگە حات جازدىم. پايعامبار جاسىنا كەلىپ، زەينەتكە شىعىپ بارا جاتقاندا سىرىڭىزدى ايتارسىز... شىنىڭىزدى ايتارسىز...