بۇگىن جۋرناليست جانبولات ماماي ىسىنە قاتىستى سوت اياقتالىپ، سۋديا ايىپتالۋشىعا 3 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىن شەكتەۋ جازاسىن بەلگىلەدى. مۇنىڭ الدىندا قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەر-مينيسترى، 2015 جىلدىڭ جەلتوقسانىنان بەرى قاماۋدا وتىرعان سەرىك احمەتوۆتىڭ دە جازاسىن وتەۋ ءتارتىبى قايتا قارالعان بولاتىن. ەكس-پرەمەر 21 قىركۇيەكتە بوستاندىققا شىعاتىنى حابارلاندى.

وسى جانە ەلدەگى باسقا دا وقيعالار قازاقستاننىڭ ساياسي ومىرىندە بىلگىلى ءبىر دەڭگەيدە جىلىمىق ورناي باستاعانداي اسەر قالدىرادى. مۇنى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاسىنىڭ ۇلعايۋىنا وراي بولۋى مۇمكىن ءىرى اۋىس-تۇيىستەر قارساڭىنداعى ساياسي قادام دەۋشىلەر دە بار. 

«بيلىك ءترانزيتى» سوڭعى ون جىل شاماسىندا قازاقستانداعى ساياسي ورتادا تالقىلاناتىن نەگىزگى تاقىرىپتىڭ ءبىرى بولىپ كەلەدى. جىل باسىندا جاريالانعان ساياسي مودەرنيزاسيا تۋرالى باستاما، بيلىك تارماقتارىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن قايتا قاراۋ بۇل اڭگىمەلەرگە جاڭاشا قارقىن بەرىپ، وسى تاراپتاعى بولجامداردىڭ قايتا جاندانۋىنا سەبەپ بولۋدا. ارينە، بيلىك ءترانزيتى، ساياسي ەليتانىڭ ول كەزەڭدەگى ارەكەتى ۇلكەن اڭگىمە، كۇردەلى پروسەسس. ال، مىنا ساياسي سيپاتى بار دەلىنگەن قوس ازاماتقا قاتىستى ۇكىمدەر سول كۇردەلى پروسەستىڭ ءبىر بولشەگى عانا.

جانبولات ماماي جاس بولعانىمەن، ساياسات ساحناسىندا ەسىمى ءبىرشاما تانىمال جۋرناليست. جۋرناليستىگىنەن بولەك ءتۇرلى ساياسي وقيعالارعا، مەملەكەتتىك بيلىك جۇيەسىنە قاتىستى وزىندىك ۇستانىمى بار تۇلعا. ونىڭ قۋدالانۋىن تەك ءوزىنىڭ كاسىبي قىزمەتى، ساياسي ۇستانىمدارىمەن بايلانىستىرۋ جەتكىلىكسىز. تاعىلعان ايىپ تا ونىڭ سىرتقى كۇشتەرمەن، اتاپ ايتقاندا شەتەلدە جاسىرىنىپ جۇرگەن ەكس-بانكير مۇحتار ابىلازوۆپەن بايلانىسىنا قاتىستى بولدى. سوت، تەرگەۋ قورىتىندىسى بويىنشا جۋرناليست باس بوستاندىعىنان ايىرىلماعانىمەن، اتالعان ءىس م. ابىلازوۆكە تاعىلعان ايىپتاردى قۋاتتاۋشى قۇرال قىزمەتىن اتقاردى. ياعني، ج. ماماي بوستاندىققا شىققانىمەن، م. ابىلازوۆكە تاعىلعان ايىپتار كۇشىندە قالدى.

ال، س. احمەتوۆكە قاتىستى جاڭا شەشىمگە كەلەتىن بولساق، ەكس-پرەمەردىڭ بوستاندىققا شىعۋىنىڭ سىر-سيپاتى وزىندىك ەرەكشەلىكتەرگە يە. وعان قاتىستى تەرگەۋ امالدارى باستالعان ساتتەن باستاپ-اق قوعامنىڭ باسىم بولىگى س. احمەتوۆتىڭ جەمقورلىق قىلمىستارعا قاتىسى بار دەگەن ايىپتارعا سەنگەن جوق. سوڭعى سوت وتىرىسىنا دەيىن احمەتوۆتى اقتاۋ جونىندەگى ۇكىمدى كۇتتى. الايدا، العاشقى سوت ينستانسياسى س. احمەتوۆتى جانە بىرنەشە لاۋازىمدى تۇلعانى ايىپتى دەپ تاۋىپ، ەكس-پرەمەرگە 10 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن كەستى. اپەللياسيالىق ساتىدا س. احمەتوۆتىڭ جازاسى 8 جىلعا قاسقاردى. قاڭتار ايىندا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا وراي وتەلمەگەن جازاسى تاعى دا 4/1 بولىككە، ياعني، 1 جىل 7 اي 11 كۇنگە قىسقارتىلدى. وسى ورايدا، العاشقى سوت ساتىسىندا-اق احمەتوۆپەن بىرگە تەرگەلگەن بىرنەشە لاۋازىمدى تۇلعانىڭ كىناسىز دەپ تانىلعانى، بىرنەشەۋىنە باس بوستاندىعىنان ايىرۋمەن بايلانىستى ەمەس جازا تاعايىندالعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. اتالعان ءىس بويىنشا تاعى ءبىر تانىمال فيگۋرا قاراعاندى وبلىسىنىڭ بۇرىنعى اكىمى باۋىرجان ابدىشيەۆ تە بەس جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ، كەيىن مەرزىمىنەن بۇرىن شارتتى تۇردە بوستاندىققا شىقتى.

ياعني، ساياساتتاعى جىلىمىق تۋرالى ءسوز قوزعاۋعا دا وسى سەرىك احمەتوۆتىڭ بوستاندىققا شىعۋى نەگىز بولىپ وتىر. بۇل «جىلىمىقتىڭ» قانشاعا سوزىلاتىنى، قاماۋدا وتىرعان تاعى قانداي تانىمال تۇلعالاردىڭ جازاسى جەڭىلدەيتىنى ازىرگە بەلگىسىز.

جەڭىس سابىرجان ۇلى