بۇگىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ چيڭداۋ قالاسىندا جۇڭگو ساپارىن قورىتىندىلاپ، جۋرناليستەرمەن سۇحباتتاستى.
نەگىزگى تاقىرىپ – مەملەكەت باسشىسىنىڭ جۇڭگو ءتوراعاسى شي جين پيڭمەن پەكيندە كەزدەسۋى جانە چيڭداۋ قالاسىندا وتكەن شىۇ جينالىسى توڭىرەگىندە بولدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وسى ساپار بارىسىندا بىرنەشە جوبالارعا قول قويىلىپ، ميللياردتاعان سۋممانىڭ كەلىسىمدەرى جاسالعانىن اتاپ ءوتتى.
پرەزيدەنتتىك پۋل قاتارىندا بولعان "Qamshy" اقپارات اگەنتتىگىنىڭ جەتەكشىسى ءبىلال قۋانىش ەلباسىعا ەكى سۇراق قويدى.
- الداعى ۋاقىتتا وسى جوبالاردى تياناقتى، تۇراقتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەكى ەل ۇكىمەتى اراسىندا، حالىقتارى اراسىندا قانداي جاڭا قادامدار جاسالادى؟ ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا قانداي ماقسات-مىندەتتەر قويىلادى؟، - دەپ سۇرادى ءبىلال قۋانىش.
- بۇل جوبالاردىڭ باياندى دامۋى ءۇشىن ءتيىستى مينيسترلىكتەر جۇمىس ىستەۋى كەرەك. بۇگىن ايتىلعان باستامالاردىڭ بارلىعىن قاداعالاپ وتىراتىن "قازاق ينۆەست" دەگەن كوميتەت قۇردىق. مىسالى امەريكادا بيزنەستىڭ كاپيتاندارىمەن كەزدەستىك. ولار كوپ جەرلەرگە بارادى، ءبىراق ءتيىمدى كەزدەسۋلەر وتكىزە الماي جاتادى. "قازاق ينۆەست" وسىنداي جاعدايلاردى باقىلاۋدا ۇستايدى. مەن ءوزىم دە نازاردا ۇستايمىن. پرەزيدەنت اپپاراتى دا بارلىق جۇمىستاردى قاداعالاپ وتىرادى. ءار مينيسترلىككە وزدەرىنە تيەسىلى مىندەتتەردى جۇكتەيمىز. اسىرەسە قىتايدا قاداعالاۋ وتە مىقتى. شەكاراداعى كەمشىلىكتەردى دە ايتىپ ەسكەرتەدى. شەتەلدىك كومپانيالار جول سالىپ جاتىر. ولاردىڭ جۇمىستارىن قاداعالاپ وتىراتىن دۇنيەجۇزىلىك، ەۋروپالىق، ازيالىق جانە اراب بانكتەرى بار. وسى بانكتەر قانشا قاراجاتتىڭ يگەرىلگەنىن، قايدا جۇمسالعانىن ءجىتى باقىلۋدا ۇستايدى، - دەدى ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ. 
- شي جين پيڭ مىرزا بۇگىنگى كەزدەسۋدە ابايدىڭ وتىز جەتىنشى قارا سوزىنەن ءۇزىندى وقىدى. ابايعا دەگەن قۇرمەت قازاق حالقىنا دەگەن قۇرمەت بولىپ سانالادى. ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستىڭ دامىعانى سياقتى الداعى ۋاقىتتا جۇڭگو جۇرتى مەن قازاق حالقى اراسىندا ادەبيەت پەن مادەنيەتتىڭ دامۋىنا قاتىستى كوزقاراسىڭىزدى بىلگىم كەلەدى...
-ارينە، شي جين پيڭ مىرزانىڭ: "دۇنيە - ۇلكەن كول، زامان - سوققان جەل، الدىڭعى تولقىن - اعالار، ارتقى تولقىن - ىنىلەر، كەزەكپەنەن ولىنەر، باياعىداي كورىنەر"، - دەپ ابايدىڭ وتىز جەتىنشى قارا ءسوزىن قىتايشا ايتىپ وتىرعانى ءبىز ءۇشىن جانىمىزعا جاعادى. بۇل اباي بابامىزدىڭ حالىقارالىق قاتىناستارعا دا ءوزىنىڭ اسەرىن تيگىزىپ وتىرعانىن كورسەتەدى. ابايدى ءبىلۋ - ءبىزدىڭ حالقىمىزدى ءبىلۋ دەگەن ءسوز. مەن دە بۇل كىسىلەرمەن سويلەسكەن كەزدە كونفۋسييدىڭ سوزدەرىن مىسالعا كەلتىرىپ وتىرامىن. كونفۋسييدىڭ اۋىلى، تۋعان جەرى ءدال ءقازىر ءبىز تۇرعان جەردەن 100 شاقىرىم جەردە عانا ەكەن. ديپلوماتيالىق جاعدايلاردا بىر-بىرىمىزگە جاقسى ءسوز ايتۋ ءۇشىن ۇلى ادامداردىڭ ءسوزىن تىلگە تيەك ەتىپ وتىرامىز. وسى ساپاردا "كومپوزيتور" دەگەن كينوفيلم ءتۇسىرىپ الىپ كەلدىك. بۇل فيلم قىتايدىڭ ۇلى كومپوزيتورى سي سينحايعا ارنالعان. ءفيلمنىڭ ارنايى كورسەتىلىمىنە كينودا ويناعان ارتىستەر مەن رەجيسسەرلەر كەلدى. بۇنداي شارالار ەكى ەلدىڭ اراسىن جاقىنداتادى. شىنىن ايتقاندا تاريح ءۇشىن 100 جىل، 200 جىل دەگەن كوپ ۋاقىت ەمەس. XVIII-XIX عاسىرلاردا سوعىس تا بولدى. ال قازاقستان ارقىلى وتەتىن "جىبەك جولى" جۇڭگو مەن ەۋروپانى جالعاپ، سول ارقىلى قارىم-قاتىناسىمىز عاسىرلار بويى جالعاسىپ كەلەدى. ءقازىر 14 مىڭ قازاقستاندىق جاس قىتايدا وقىپ جاتىر. ەلشىلىكتىڭ مالىمەتى بويىنشا وداندا كوپ بولۋى مۇمكىن. مەن كەشە ءبىر توپ جاستارمەن كەزدەستىم. جۇڭگو ءتىلىن وقۋعا ولاردىڭ ىنتاسى زور. بولاشاقتا قازاقستاندا جۇمىس جاسايتىن جۇڭگو كومپانيالارىندا قىزمەت ەتۋى ءۇشىن ءوزىمىزدىڭ ماماندار قاجەت. ولار دا ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرادى. شي جين پيڭ مىرزانىڭ ابايدىڭ ءسوزىن ايتقانى ساعان ۇناپ كەتتى، ءيا، ەندەشە ۇلى بابامىزدىڭ باسقا دا سوزدەرىن دە ەستەرىنە سالىپ وتىرايىق، - دەپ ازىلدەپ تۇيىندەدى ءوز ءسوزىن مەملەكەت باسشىسى.
فوتو اۆتورى: باۋىرجان جۋاسبايەۆ
