مەملەكەت باسشىسى قازاقستانعا كەلىپ، كونستيتۋسيا كۇنىن بىرگە مەرەكەلەگەنى ءۇشىن جيىنعا قاتىسۋشىلارعا ريزاشىلىق ءبىلدىردى، سونداي-اق كوپتەگەن حالىقارالىق ساراپشىلار قاتىسقان بۇل كونفەرەنسيا قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرۋ جونىندە ءىلىم-بىلىم الماسۋعا زور مۇمكىندىك بەرگەنىن اتاپ ءوتتى.

– ءبىز كونستيتۋسيالىق قۇرىلىم ىسىندەگى ىنتىماقتاستىق پەن ءوزارا تاجىريبە الماسۋ مۇمكىندىگىن جوعارى باعالايمىز. قۇندى كەڭەستەر مەن ۇسىنىمدار ءۇشىن ريزاشىلىق بىلدىرەمىز، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

ەلباسى تاۋەلسىزدىك العان ساتتەن باستاپ قازاقستانداعى كونستيتۋسيوناليزمنىڭ دامۋ تاريحىنا توقتالدى.

– 1995 جىلعى كوكتەمدە ءبىر توپ زاڭگەر عالىمدارمەن بىرلەسىپ، بىزگە قانداي كونستيتۋسيا قابىلداۋ قاجەتتىگىن تالقىلادىق. مەن ءوزىم ەلىمىز ءۇشىن قولايلى ەرەجەلەردى ىزدەستىرۋ ماقساتىمەن ەۋروپانىڭ، امەريكا مەن ازيانىڭ 20 ەلىنىڭ كونستيتۋسيالارىن جەتە زەرتتەدىم. سەبەبى، ءبىز باسقا مەملەكەتتىڭ كونستيتۋسياسىن سول كۇيىندە كوشىرىپ الا المايمىز. وسىلايشا، 1995 جىلعى جەلتوقساندا جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا ازاماتتارىمىزدىڭ باسىم كوپشىلىگى قولداعان كونستيتۋسيانى قابىلدادىق. بۇل قۇجات بۇگىندە ءبىزدىڭ ومىرىمىزگە ارقاۋ بولىپ، مەملەكەتىمىزدى قالىپتاستىرىپ، تاۋەلسىزدىگىمىزدى نىعايتىپ وتىرعان نەگىزگى زاڭعا اينالدى. كونستيتۋسيامىز ۋاقىت تالابىنا ساي ۇنەمى رەفورمالانىپ، جەتىلدىرىلۋدە. ماسەلەن، وتكەن جىلدىڭ باسىندا مەن پرەزيدەنتتىڭ ءبىرقاتار وكىلەتتىكتەرىن پارلامەنت پەن ۇكىمەتكە ولاردىڭ دەربەستىگىن ءارى جاۋاپكەرشىلىك اياسىن كەڭەيتە وتىرىپ قايتا ءبولۋ جونىندەگى كونستيتۋسيالىق رەفورماعا باستاماشى بولدىم، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.

مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ نەگىزگى زاڭنىڭ جوعارى زاڭدىق كۇشىن قامتاماسىز ەتۋ بارىسىندا قۇقىق ۇستەمدىگىن ورنىقتىرۋ ساياساتىن ماقساتتى تۇردە جۇرگىزىپ وتىرعانىنا توقتالىپ، ەلىمىزدىڭ الەمدىك ارەناداعى جەتىستىكتەرى ونىڭ حالىقارالىق بەدەلىن جانە كونستيتۋسيامىزدا بەلگىلەنگەن بەيبىتسۇيگىش سىرتقى ساياسي قاعيداتتارىمىزدىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.

– قازاقستاننىڭ جەتىستىكتەرى حالىقارالىق قوعامداستىق تاراپىنان مويىندالعانى ايدان انىق. ءبىز شيرەك عاسىر ىشىندە ەكونوميكامىزدى 22 ەسە ءوسىرىپ، قازاقستاندىقتاردىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتتىق. جۇرتشىلىق وزدەرىنىڭ ءدىني سالتىن ەركىن ۇستانىپ، ءوز انا تىلىندە سويلەي الاتىن، سونداي-اق مادەنيەتىن ساقتايتىن كوپۇلتتى جانە كوپكونفەسسيالى مەملەكەت قۇردىق. بيىل استانادا وتەتىن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ VI سەزى سونىڭ دالەلى، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

حالىقارالىق ساراپشىلار قازاقستانعا شاقىرعانى ءۇشىن نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا العىس ءبىلدىرىپ، كونستيتۋسيا كۇنىن مەرەكەلەۋ ءتۇرلى ينستيتۋتتار اراسىنداعى قاتىناستاردى رەتتەۋدىڭ بەرىك نەگىزى ءارى قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردى قورعاۋدىڭ كەپىلى سانالاتىن ەڭ ماڭىزدى قۇجاتتىڭ ءمانى زور ەكەنىن ايعاقتايتىنىن اتاپ ءوتتى.

– كونستيتۋسيا كۇنىن مەرەكەلەۋ ازاماتتاردىڭ، سونىڭ ىشىندە جاستاردىڭ اراسىندا كونستيتۋسيالىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەپ، تاراتۋعا باعىتتالعان تاربيەلىك سيپاتتاعى وركەنيەت بەلگىسى سانالادى. سونداي-اق، قوعامدىق ۇيلەسىمدىلىكتى، تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىقتى جۇزەگە اسىرۋ جولىنداعى ۇمتىلىستىڭ باعىتى دۇرىس ەكەنىن كورسەتەدى، – دەدى  الجير حالىق دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى كونستيتۋسيالىق كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى م.مەدەلچي.

سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى كونستيتۋسيالىق زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ىسىندەگى نەگىزگى ءرول قۇقىق ۇستەمدىگىن ساقتاۋدى كوزدەيتىن كونستيتۋسيالىق ادىلەت ورگاندارىنا تيەسىلى ەكەنىن ايتتى. 

جيىنعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋسيالىق كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى ق.ءمامي، ازەربايجان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋسيالىق سوتىنىڭ ءتوراعاسى ف.ابدۋللايەۆ،  الجير حالىق دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى كونستيتۋسيالىق كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى م.مەدەلچي، ارمەنيا كونستيتۋسيالىق سوتىنىڭ ءتوراعاسى گ.توۆماسيان، بولگاريا كونستيتۋسيالىق سوتىنىڭ ءتوراعاسى ب.ۆەلچيەۆ، لاتۆيا رەسپۋبليكاسى كونستيتۋسيالىق سوتىنىڭ ءتوراعاسى ي.زيەمەلە، كونستيتۋسيالىق ءادىل سوت جونىندەگى دۇنيەجۇزىلىك كونفەرەنسيانىڭ باس حاتشىسى ش.ديۋرر، ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق سوتىنىڭ ءتوراعاسى ج.بايىشيەۆ، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ءا.راقىشيەۆا قاتىستى.