ساپار ەستەلىگى

الماتى وبلىسى، ەڭبەكشىقازاق اۋدانى، نۇرلى اۋىلىنداعى “نۇرلى-اراسان” ەمدىك ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنىڭ اشىلعانىنا ءبىراز جىلدار بولدى. ونىڭ نەگىزىن قالاعان عالىم، كاسىپكەر رايىس ءارىپجان ۇلى. رايىس اعامەن سوناۋ 2000-جىلداردىڭ باسىنان تانىس ەدىم. ول كەزدە ءبىز ءال-فارابي اتىنداعى ءقازۇۋ-نىڭ اسپيرانتۋرا بولىمىندە ءبىلىم الىپ جۇردىك. جاتاقحانامىزداعى اۋىلداستارىنا اقسارى ءجۇزدى، ورتا بويلى، جۇزىندە ۇنەمى كۇلكى جۇرەتىن، ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ ا. بەكتۇروۆ اتىنداعى حيميا عىلىمدارى ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى رايىس ءارىپجان ۇلى كەلىپ تۇراتىن. بىرنەشە مارتە داستارحانداس بولىپ، ءماندى دە، ماعانالى سۇحباتىنا كۋا بولعانىمىز بار. سونداي ءبىر كەزدەسۋدە، ءوزىنىڭ وسى نۇرلى اۋىلىندا ىستىق بۇلاق باسىنان شيپاجاي اشۋدى ويلاپ جۇرگەنىن ايتتى. سوندا وتىرعان ازاماتتاردىڭ ءبىرازى ونىڭ بۇل ويىن قۇپ كورمەي، وزدەرىنىڭ وي-پىكىرلەرىن قارسى قويدى. الايدا، سابىرلى دا، بيازى مىنەزدى رايىس اعا ىستىق بۇلاقتىڭ حيميالىق قۇرامىن ايتىپ، دەنساۋلىققا شيپالى ەكەنىن عىلىمي نەگىزدە ولارعا ءتۇسىندىرىپ، يلاندىرعانداي بولىپ ەدى. ول كەزدە ەلىمىزدە ورتا-شاعىن كاسىپكەرلىك ەندى عانا باس كوتەرىپ كەلە جاتقان، قيىندىعى مەن تاۋەكەلشىلدىگى اسا جوعارى بولاتىن، سوندىقتان ساۋدا-ساتتىقپەن اينالىسقاننان ارتىققا بارمايتىن ازاماتتار، كاسىپ باستاۋ دەگەنگە كەلگەندە مۇلدە توقىراپ قالا بەرەتىندى.

ارادا ءبىراز جىلدار وتكەن سوڭ، رايىس اعانىڭ ماقساتىنا جەتىپ، شيپاجاي اشقانىن ەستىپ، ازاماتتىڭ قايتپاس قايراتىنا ىشتەي ءتانتى بولدىم. دەسە دە، ءبىر ءساتى ءتۇسىپ بارا المادىم. بيىل تامىز ايىنىڭ ورتا شەنىندە تاعى ءبىر سىيلى اعامىز رايىس اعانىڭ اراسانىنا بارىپ، وتباسىمەن دەم الىپ كەلگەنىن، ونداعى ىستىق مينەرالدى سۋدىڭ “راحاتىن” اڭگىمەلەدى. بۇل ءسوز مەنىڭ سانامنىڭ تۇبىندە سوناۋ جىلداردان بەرى جاتقان رايىس اعانىڭ “ەندى ءبىراز جىلداردان سوڭ، سول ورتالىققا كەلەتىن بولاسىزدار”-دەگەن ءازىل-شىنى ارالاس ءسوزىن ەسىمە ءتۇسىردى دە، بارىپ كەلۋگە شەشىم قابىلدادىم.  

اللانىڭ  ءساتىن سالعان ءبىر كۇنى قايداسىڭ نۇرلى دەپ تارتىپ كەتتىم. ساياحاتتان 600 تەڭگەمەن شەلەككە جەتتىم. كەلەتىنىمدى كۇنى بۇرىن رايىس اعاعا ايتىپ قويعان ەدىم. شەلەككە جەتكەن ساتتە وعان حابارلاستىم. ول ءوزىنىڭ شەلەكتە جۇرگەنىن، سول ورنىمدا از ايالداي تۇرۋىمدى ءوتىندى. شامالى ۋاقىت وتكەندە ول دا جەتتى، كولىگىنىڭ ىشىندە بەيتانىس ءبىر ەر مەن ايەل كىسى بار ەكەن. مەن قانشاما جىل كورمەگەن رايىس ارىپجانۇلىمەن قاۋقىلداسىپ امانداسىپ بولعان سوڭ، ول قاسىنداعى ەرلى-زايىپتى ادامداردى: “تۋىستارىم ەدى، ازاماتتىققا ءوتىنىش بەرگەلى جاتىر، سول ءۇشىن شەلەكتە ءبىر ساعات كولەمىندە جۇرەمىز، قارسى بولماساڭ” - دەدى كىشىپەيىل تۇردە. مەن قۇپ كوردىم. وسىلايشا ءبىز اۋداندىق كوشى-قون باسقارماسىنا تارتتىق.

رايىس اعامەن قاسىنداعى تولىق دەنەلى، ەڭسەگەي بويلى، ەر كىسى باسقارماعا كىرىپ كەتتى دە، ونىڭ ايەلى ەكەۋىمىز ەسىك الدىنداعى سايادا قالدىق. جاسىراتىنى جوق، وسى بىرنەشە جىلدان بەرى ەڭ ىستىق، كۇيىپ تۇرعان تاقىرىپ - “جۇڭگو جانە ونداعى قازاقتاردىڭ تاعدىرى”. ەكى ادامنىڭ باسى قوسىلسا، اسىرەسە، ارعى بەتتەن كەلگەن اعايىنداردىڭ قاۋزايتىنى وسى. ءبىزدىڭ دە اڭگىمەمىزدىڭ  اۋانى سولاي بولدى. ەكەۋ ارا اڭگىمەمىزدەن بىلگەنىم، بۇل كىسىلەر رايىس اعامەن ەشقانداي تۋىستىق بايلانىسى جوق ەكەن. ءتىپتى، قىتايدا جۇرگەندە ءبىر-بىرىن كورمەگەن كىسىلەر. “زامان اقىر بولعاندا، اركىم جاقىنىن تابادى”-دەگەن قازاقى دانالىقتىڭ ءبىر دالەلىندەي بۇل كىسىلەر قازاقستانعا كەلگەندە، “تىركەۋگە تۇرعىزامىن، ازاماتتىققا وتۋلەرىڭىزگە كومەكتەسەمىن”- دەگەن ءبىر تۋىسى بۇلاردىڭ قولدا بار اقشاسىن الىپ، ءبىراق “قولى تيمەي” قالعان. ءسويتىپ ۋاقىت ءوتىپ، شەكارادان شىعىپ كەتۋگە نە ءبارى ءبىر-اق اي ۋاقىت قالعاندا، الگى تۋىسى بۇلاردىڭ قولدارىنا جۇڭگو پاسپورتىن بەرىپ، وزدەرىڭىز ءبىتىرىپ الىڭىزدار-دەگەن دە عايىپ بولعان. ۋاقىتتان دا، اقشادان دا قاعىلعان ءارى جىلعا جۋىق قازاقستاندا جۇرگەن بۇلار قايتىپ قىتايعا بارۋعا ءدات ەتپەي، ەكى وتتىڭ ورتاسىندا قالادى. مىنە، وسى كەزدە الدە كىمدەر ولارعا: “بۇعان ءبىر كومەكتەسسە، رايىس ءارىپجان ۇلى كومەك ەتە الادى” - دەپ، وسىلاي باعىتتاپ جىبەرگەن ەكەن. جاعدايدان حابار تاپقان رايىس اعا ولاردىڭ بارلىق شىعىندارىن ءوزى كوتەرىپ استاناعا الىپ بارعان. سوندا نەشە كۇن ءجۇرىپ، زورعا دەگەندە جۇمىسىن ءبىتىرىپ، ەندى ازاماتتىققا كەرەكتى دوكۋمەنتىن وتكىزىپ وتىرعان بەتى وسى ەكەن. وسىنى ايتقاندا ايەل كىسى تەبىرەنىپ، كوزىنە جاس الدى. ءبىزدىڭ اڭگىمەمىز اياقتالا بەرە، جۇزدەرى جادىراپ، رايىس اعا مەن ەر كىسى باسقارمادان شىقتى. باعانادان بەرى ءۇنسىز، تومەن قاراپ وتىرعان كىسى ءجۇزى نۇرلانىپ، مەنىڭ قولىمدى قىسىپ: “ءىنىم تانىسايىقشى، مەن مانادان بەرى جۇمىسىم قالاي بولادى دەپ ەسەڭگىرەپ وتىرىپ، وزىڭمەن تولىق تانىسپادىم”- دەپ اعىنان جارىلدى. ءاتى-جونى امانباي ىلەباي ۇلى (وزگەرتىلىپ الىندى/اۆتور)

شەلەكتەن شىققان سوڭ، نۇرلى جاققا بەت تۇزەدىك. جول  تاتايداي تەگىس، كولىگىمىز “قامشى سالدىرار” ەمەس. باعاناعىداي ەمەس، ەندى كولىك ءىشى جىلىلىققا، قۋانىشقا تولى. اڭگىمەمىزدە ازىلگە قاراي اۋىپ بارادى. ءبىر ءسوزدىڭ كەزەگىندە امانباي رايىس اعاعا قاراپ:

- قايىن اعا، اللا رازى بولسىن، بىزگە ىستەگەن جاقسىلىعىڭىز بالا-شاعاڭىزعا قايتسىن. ءسىز بىزگە بۇل ومىردە اسا ۇلكەن جاقسىلىق جاسادىڭىز. ونى نە ىستەسەم دە وتەي الماسپىن. قالتامنىڭ ءتۇبى تەسىك بولىپ، كىرەرگە تەسىك تاپپاي وتىرعان پۇشايمان جايىم تاعى بار. ەر موينىندا قىل ارقان شىرىمەيدى عوي، ءومىرىم بولسا ءوزىم، بولماسا بالالارىم وتەر. دەسە دە، ءبىر ءوتىنىشىم بولسىن، مەنى قالاعانىڭىزشا جۇمىسقا شەگىڭىز، سوندا قارا كۇشىم ارقىلى، ءسىزدىڭ الدىڭىزداعى، قالا بەردى ءوزىمنىڭ ار-نامىسىم الدىنداعى مىندەتىمدى از دا بولسا وتەرمىن-دەدى جانارى جاسقا تولا وتىرىپ. ونىڭ ءسوزىن مۇقيات تىڭداپ وتىرعان رايىس اعا:

- كۇيەۋ بالا، بارىمىزدە اللانىڭ ق ۇلى، ادامنىڭ بالاسىمىز. قانىمىز ءبىر قازاقپىز. وسىندايدا بىر-بىرىمىزگە قول ۇشىن بەرمەسەك، نەسىنە باۋىر بولامىز. سەنىڭ اقشاڭدا قاجەت ەمەس، ءوزىڭنىڭ بالا-شاعاڭ بار. جاڭادان كەلىپ جاتىرسىڭ، تۇراقتى جۇمىسىڭ دا، تابىسىڭدا جوق. سول ءۇشىن ماعان كەلىپ ءبىر نەشە اي جۇمىس ىستە، مەنىڭ ۇلكەن الما باعىم بار، سونداعى جىگىتتەرگە كومەكتەس. ءبىر جاعىنان ءوزىڭ ايتقانداي ار-نامىسىڭ الدىندا جەڭىلدىك الاسىڭ، ەكىنشى جاعىنان جالاقى الىپ، وتباسىڭدى اسىرايسىڭ-دەدى رياسىز كۇلىپ. ءسوز وسىمەن ءتامام بولدى. ءادىل شەشىم. ايەلى كۇرە جول بويىنداعى اۆتوبۋس ايالداماسىنان جولاۋشىلار كولىگىنەن وتىرىپ ءوز ۇيىنە كەتتى دە، امانباي جۇمىس ىستەيتىن بولىپ بىزبەن بىرگە نۇرلى اۋىلىنا تارتتى.

نۇرلى دەپ اتىن ەستىگەنىم بولماسا، كەلىپ، كورىپ تۇرعانىم وسى. كەزىندە كوركەيگەن ەلدى-مەكەن ەكەندىگىن قاز-قاتار سالىنعان كىلەڭ قوس قاباتتى ۇيلەردەن كورۋگە بولادى.

- نۇرلىدا بۇرىن بولىپ پا ەدىڭ؟- دەپ سۇرادى رايىس اعا مەنىڭ ويىمدى وقىعانداي.

- جوق، العاش كەلۋىم.

- كەزىندە قۇتتى مەكەن بولعان ەكەن. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى ەلى كوشىپ كەتىپ، قۇلازىپ قالىپتى. قايتا، توڭىرەكتىڭ ءتورت بۇرىشىنان كەلگەن ورالمان اعايىندار ورتا تولتىرىپ، كۇننەن كۇنگە كوركەيىپ كەلەمىز- دەدى ءبىر ءتۇرلى سەنىمدى ۇنمەن.

ءبىز نۇرلىدا 4-5 ۇيگە سوقتىق. ءبارى دە رايىس اعانىڭ اعايىن-تۋىستارى ەكەن. رايىس اعا اركىمنىڭ ۇيىنە باس سۇعىپ حال-جاعدايلارىن ءبىلىپ شىقتى. الدە بىرەۋلەرى اۋىرىپ قالعانىن، ەندى بىرەۋلەرى ءۇي رەمونتىنا قاجەتتى ماتەريالدىڭ تاپشىلىعىن، ءتىپتى تاعى بىرەۋلەرى ىستەمەي قالعان قول تەلەفوندارىن دا ايتىپ جاتتى. رايىس اعا ولارعا اقىل-كەڭەسى مەن كومەگىن كورسەتىپ كەتتى. «الماتىدان شىققالى ءدام تاتپاعان بولارسىڭ، اس ءىشىپ ال»،- دەپ، ءبىر ۇيدەن اس بەرۋدى دە ۇمىتپادى. قاراپ وتىرساڭ، وسى اۋىلدىڭ اعاسى دا، جاعاسى دا، وتىمەن كىرىپ، سۋىمەن شىعاتىن جالشىسى دا وسى رايىس اعاداي سەزىلدى ماعان. ەشبىر رەنىش، ۇرسۋ، وكپەلەۋ جوق، ءبىر قالىپتى، سابىرلى قالىپپەن ءبارىنىڭ دە ءجون-جورالعىسىن ايتىپ، كورسەتىپ كەتتى. بىلاي شىعا ماعان قاراپ:

- قىتايدان ەش تۋىسىمدى قالدىرماستان كوشىرىپ الدىم. ءبىر جەڭگەم بار ەدى، سول كىسى ازداپ قيعىلىق سالدى. سودان مەن وعان: “كوشىپ كەلمەسەڭىز، مەنىڭ رەنىشىم جوق. دەسە دە، قولىڭىزدان قولحات بەرىڭىز، مەنىڭ رايىسقا ەش وكپەم جوق، كەلمەگەن ءوزىم”-دەپ، سوندا، مەن ەل-جۇرتتىڭ الدىندا، مارقۇم اعامنىڭ ارۋاعى الدىندا ءجۇزىم جارىق بولادى - دەدىم. سودان وي ءتۇستى مە، ول جەڭگەمدە كوشىپ كەلىپ الدى. كەلگەن سوڭ قولىمىزدان كەلگەنشە كومەك كورسەتتىك -دەدى. نۇرلى اۋىلى مەن “نۇرلى اراسان” اراسى 9 شاقىرىم جەر ەكەن. جولىن ءوز قارجىسىمەن جوندەگەندەي بولىپتى. شاعىل توسەپ، ويلى-قىرلى شۇڭقىرىن جاماپتى. الايدا ءالى دە جوندەۋدى كۇتىپ جاتىر. ۇكىمەت تاراپىنان كومەك بولماپتى. ونىڭ دا ۇزىن ىرعاسىن جاي اڭگىمە رەتىندە ايتىپ ءوتتى. ەشكىمگە رەنىش، نالا جوق، تازا كوڭىلمەن باياندادى. كورگەن قيىندىقتارىن دا ايتىپ، شاعىنعان جوق، ايتەۋىر بارىنە دە شۇكىرشىلىكپەن، سابىرلىقپەن قارايدى ەكەن. مەنىڭ ول كىسىگە قاراپ وتىرىپ بايقاعانىم، وسىدان 20 جىلعا جۋىق ىلگەرى كەزدەگى اقسارى ءجۇزدى، قارا شاشتى، شيراق جىگىت ءقازىر اق سامايلى، اشاڭ ءجۇزدى، دوڭگەلەك قىرما ساقالدى، باسىنا قازاقى تاقياسىن تاستامايتىن ەل اعاسى بەينەسىنە ەنىپتى. اللا ءناسىپ ەتىپ قاجىلىققا دا بارىپ قايتىپتى. ونىسىن ءسوزى ەمەس، ىسىمەن دالەلدەپ كەلەدى.

نۇرلى-اراسان ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىعىنا كەلگەن سوڭ، بىردەن ماعان بولمەمدى كورسەتىپ، قاجەتتى كورپە-جاستىقتى ءوزى كوتەرىپ كەلىپ جايعاستىردى. سودان اراساندى ارالاتىپ، تانىستىرىپ تا شىقتى. دەم الىپ جاتقان ادامداردىڭ دا حال-جاعدايىن سۇراپ، تالاپ-تىلەكتەرىن تىڭداپ، جاقسى دەم الۋعا تىلەكتەستىگىن ءبىلدىرىپ ءوتتى. بەسىن كەزى ەدى، نامازىن وتەپ الىپ، قايتادان نۇرلى اۋىلىنىڭ سىرتىنداعى الما باققا اتتانىپ كەتتى.

نۇرلى-اراسانى تۋما تابيعاتتىڭ تىنىش ءبىر قۇشاعىندا ورنالاسقان، اينالاسى سايالى، جۋىق ارادا اۋىلدا جوق، اۋاسى تازا، ۋ مەن شۋدان ادا، ساناڭ سەرگىپ، كوڭىلىپ كوتەرىلىپ قالاتىن مامىراجاي مەكەن ەكەن. باسسەين اشىق اسپان استىندا، قورشالعان الاڭقايدا ورنالاسىپتى. جەر استىنان بۇرقىراپ شىعىپ جاتقان ىستىق سۋ ءبىر ارنادان اسىپ، كەلەسى ارناعا قۇيادى ەكەن دە، ودان ارى جىلىستاپ اعىپ، ەن دالانىڭ قۇشاعىنا ءسىڭىپ كەتەدى ەكەن. العاشقى باسسەين سۋدىڭ شىققان جەرىنە ورنالاسقاندىقتان، ونداعى سۋدىڭ تەمپەراتۋراسى 46 گرادۋستان تومەن ەمەس، ال ونىڭ قاسىنداعى جاپسارلاس سالىنعان باسسەيندە سۋدىڭ تەمپەراتۋراسى ودان ازداپ تومەن. سول ءۇشىن كەلگەندەر الدىمەن ەكىنشى باسسەينگە ءتۇسىپ، ەتى ۇيرەنگەن سوڭ بارىپ، باستاپقى باسسەينگە تۇسەدى ەكەن.

اراساننىڭ تارتىپ-ەرەجەسى ۇلكەن ءبىر باننەرگە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جازىلىپ، قابىرعاعا ءىلىنىپتى. وندا مينەرالدى سۋدىڭ بۋىن، جۇيكە، ءتۇرلى تەرى، جۇرەك-قان تامىرلارى جانە باسقا دا كوپتەگەن اۋرۋ-سىرقاۋلارعا ەم ەكەندىگى جانە ىشۋگە، 10 مينۋتتان ارتىق تۇسۋگە بولمايتىندىعى جازىلىپتى. باسسەيننىڭ اينالاسىنا ۇزىن ورىندىقتار قويىلىپتى. ءبىر ءسات سوعان وتىرىپ، دەم الۋىڭا بولادى. كەلىپ تۇسۋشىلەردىڭ قاراسى قالىڭ، اسىرەسە كەش باتا كەلەتىندەر تىپتەن كوپ. اقىسى ساعاتى 200 تەڭگە. ال سونداعى قوناقۇيدە جاتۋشىلارعا سۋعا ءتۇسۋ تەگىن. قوناق ۇيلەرى دە تۇرلىشە، كيىز ۇيلەر، ىشىندە تەلەديدارى بار، اس ءۇيى ورتاق پايدالانۋعا بولاتىن بولمەلەر جانە تەلەديدارى جوق ورتاق اس بولمەسى بار ادەتتەگى بولمەلەردە بار ەكەن. باعاسى تاۋلىگىنە مىڭ تەڭگەمەن 2500 تەڭگە اراسىندا. ەگەر تاماقتى ءوزىڭىز ىستەپ ىشكىڭىز كەلمەسە، اسحانادان تاپسىرىس بەرىپ، ىشۋىڭىزگە دە بولادى. اسحانانىڭ باس اسپازى پاتىگۇل ەسىمدى كەلىنشەك اسحاناسىن تازا ءارى رەتتى ۇستايدى ەكەن. دايىنداعان اسى دا ءدامدى، باعاسى دا قىمبات ەمەس. ءوزىم كەتەر كەتكەنشە وسى كىسىنىڭ ءتۇرلى اسىنان ازىقتانىپ تۇردىم. اسحانانىڭ قاسىندا دۇكەندە بار ەكەن. ءبىر جاعىنان دۇكەنگە قارايتىن ءارى كەلگەن قوناقتاردىڭ اقشاسىن قابىلداپ تۇراتىن جومارت ەسىمدى جىگىت تە بايسالدى، ادال جىگىت ەكەن. بارىنە دە العىستان باسقا ايتارىم جوق.

اشىق باسسەيننىڭ قاسىندا ىرگەلەس سالىنعان جابىق باسسەين دە بار ەكەن. ونىڭ ەرەكشەلىگى، ءاربىر شاعىن بولمەگە ءبولىنىپ، ىشىندە جەكە كىسىلىك شاعىن باسسەيىن سالىنعان. دەمالاتىن توسەك ورىندار مەن بىرگە ۇستەل، ورىندىقتارى دا بار. بۇل بولمەلەردىڭ جالپى سانى وننان ارتىق. باعاسى ساعاتىنا 2500 تەڭگە. بۇعان كەلۋشىلەر كوپ ەمەس. ال اسحانانىڭ ارت جاعىندا ۇلكەن تۋربادان اعىپ جاتقان ىستىق سۋ دا بار. وعان تۇسەم دەۋشىلەرگە تەگىن. نەگىزى ول دا رايىس اعانىڭ مەنشىگى. ءبىراق “جاپالاق جامباسىنا باسىپ جەيدى، اقسۇڭقار اينالاعا شاشىپ جەيدى”-دەگەندەي ءبارىن الىپ جامباسىنا باسۋدان ساقسىنىپ، جاعدايى كەلمەگەندەرگە سىي رەتىندە ءبولىپ، جاساعان قىزمەتى. بۇل دا اللادان قورىققان مۇسىلماننىڭ يگى ءىسى. اشىق باسسەيننىڭ قاسىنان تاعى دا ءبىر جاڭا باسسەيننىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتتى، اللا قالاسا وسى كۇزدە پايدالانۋعا بەرىلەر.

  مەن بۇل جەردە ءتورت كۇن بولدىم. كەلىپ-كەتىپ جاتقان ادامداردىڭ قاراسى دا از ەمەس. ءار جاقتان، ارعىسى استانا، بەرگىسى الماتى وبلىسىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ادامداردى كەزدەستىردىم. جاسى دا، ۇلكەنى دە، ەرى دە، ايەلى دە، ءبارى بار. قىسقاسى، بىرنەشە ساعاتتان، ءبىر كۇنگە ودان ارى ءۇش كۇن، ءبىر جۇما، ءبىر اپتا، ون كۇن بولىپ كەتە بەرەتىن سەكىلدى. بايقاعانىم، اراسانعا دايىندىقپەن كەلۋ كەرەك ەكەن. ازىق-تۇلىكتى، جەمىس-جيدەكتى، كوكونىستى، ەت-سۇت ونىمدەرىن دە الا كەلۋ ارتىقتىق ەتپەيدى. مۇزداتقىشقا سالىپ قويىپ، قالاعان تاماعىڭدى ۇيدەگىدەي ىستەپ ىشۋىڭە جاعداي جاسالعان. مۇمكىن بولسا، وتباسىڭمەن بارعان تىپتەن جاقسى.

بىر-ەر كۇننەن سوڭ رايىس اعا ءبىر توپ كىسىلەردى ەرتىپ كەلدى. ولار  سوناۋ شىعىس قازاقستاننان كەلگەن قايىن جۇرتى ەكەن. رايىس اعا ول كىسىلەردى دە قوي سويىپ قوناق ەتتى. قوناقاسىعا مەنى دە شاقىردى. اشىق-جارقىن مىنەزدى ادامدارمەن اڭگىمەمىز جاراسىپ كەتتى. استان سوڭ قوناقتار شەلەككە كەتۋگە قامداندى. ءسويتىپ تۇرعاندا ءبىر كىسى كەلىپ، رايىس اعادان كومەك سۇرادى. كولىگى وتالماي قالىپتى، سونى سۇيرەتىپ نۇرلىعا جەتكىزىپ بەرۋدى ءوتىندى. ەشكىمنىڭ كوڭىلىن قالدىرۋدى قالامايتىن يمان ءجۇزدى ازامات كابيناسىنا قوناقتارىن، تىركەمەگە الگى كىسىنىڭ كولىگىن الىپ، تۇندەلەتىپ تارتىپ كەتتى. كەتەر ساتتە: «-قاستەر ءىنىم، جۇمىس وسىلاي، رەنجىمە. جاقسى دەم الىپ قايتۋىڭا تىلەكتەسپىن. كەمشىل تۇستارىمىز بولسا، ايىپ ەتپە، قولىڭ تيسە، كەلىپ تۇرعايسىڭ». - دەپ قۇشاقتاسىپ قوشتاستى. مەن ول كىسىلەردىڭ سوڭىنان قاراپ، ۇزاتىپ سالدىم. وسىلايشا نۇرلىنىڭ نۇرلى جۇرەكتى ۇلى تۋعان- تۋىسقاندارىنىڭ دا، ەل-جۇرتىنىڭ دا قامىن ويلاپ، ارتقان جۇگىن ارقالاپ، سۇيەنگەنىن سۇيرەتىپ، ءومىردىڭ ءور كەزەڭىنە ءورشىل رۋحپەن ورمەلەپ بارا جاتتى.              

اباي اتىنداعى قازۇپۋ

ەلتانۋ جانە تۋريزم كافەدراسىنىڭ ۇستازى

قاستەر سارقىتقان