كەيدە ەل قالقاعان ازاماتتاردىڭ، نەمەسە ەل اۋزىنداعى ءبىر تۇلعانىڭ جالپى جۇرتقا جاعا بەرۋى- ەكى تالاي. قوعامداعى جەل سوزدەر مەن قۋ اۋىزدان شىققان قاڭقۋ سوزدەر الگى تۇلعا تۋرالى نەمەسە بەلگىلى ازامات تۋرالى جۇرتشىلىق پىكىرىن ەكىگە بولەتىنى داۋسىز. ال، بۇل اڭگىمەدەگى ازامات ءوز كەزىندە ءوز حالقىنىڭ العىسىن الىپ، ءىلتيپاتىنا بولەنگەن ازامات ەدى، دەسەك ارتىق ايتپاعان بولار ەدىك. «جاڭا اۋەن» دەگەن كونسەرتتىك سەرىكتەستىك قۇرىپ ، جاڭا انشىلەردى جاڭا اندەرى مەن جۇڭگو قازاقتارى اراسىندا تانىمال ەتكەن. سول جاقتاعى «شوۋ بيزنەستىڭ» شىڭىنا شىققان جالعىز ازامات
─ اسسالاۋماعالەيكوم اعا! اتامەكەنگە ات باسىن بۇرىپ، ارقاعا كەلىپ جايعاسقان ەكەنسىز.ورتالىقتاعى وردالى شاڭىراعىڭىز قۇتتى بولسىن! ەڭ اۋەلى ءوزىڭىز جايلى، وتباسىڭىز جايلى ايتا وتىرساڭىز.
─ راحمەت! مەن ءوزىم جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسىنداعى قاسيەتتى قازاق جەرىندە تۋىپ ءوستىم. ءبىز ءبىر شاڭىراقتا سەگىز اعايىندىمىز. اكەمىز نۇرمۇحان قالامىن قارۋ ەتكەن جازۋشى، سىنشى. قازىرگى كەزدە ولاردىڭ بارلعى دەرلىك اتامەكەنگە قونىس اۋداردى. مەن ءوزىم سولاردىڭ سوڭى بولىپ كوشتىم. قونىس اۋدارعانىما ءبىر جىل بولدى. مىنە ، ءوزىڭ كورىپ وتىرعانداي قازاق ەلىنىڭ اق ورداسى ىرگە تەپكەن استانا دەگەن اسەم قالادا ەركە ەسىلدىڭ جاعاسىندا تۇىرىپ جاتقان جايىم بار. ايەلىم- اينۇر قاجىموللا قىزى جۇڭگو قازاقتارىنا تانىمال ءانشى، ەڭبەك جولىن ۇستازدىقتان باستاعان، كەيىن ءوزىم پروديۋسەر بولعاندىقتان، ونەر سالاسىنا ءبىر جولاتا بەت بۇردى. ايجان ەسىمدى قىزىمىز بار.«بالاپان ۇيادان نەنى كورسە، ۇشقان دا سونى ىلەدى» دەمەكشى، اكە-شەشەسى بىردەي ونەر سالاسىندا جۇرگەنەن كەيىن، ول دا ونەردەن كەندە ەمەس. زز رەپەرتۋارىندا ونشاقتى ءانى بار. بەينە بايان دا ءتۇسىرىپ ۇلگەردىك. قازاق ەلىنە كەلگەنەن كەيىن «عۇمىر- داريا» رەسپۋبليكالىق ءان بايقاۋىندا جۇلدەگەر اتانىپ، اناسى ەكۋمىزدى ءبىر قۋانتىپ تاستادى.
─ بۇل كۇندە نەمەن اينالىسىپ ءجۇرسىز؟
─ ەندى، «كورگەن كورگەنىن ىستەيدى، كوسەۋ تۇرتكەنىن ىستەيدى»دەگەن ماقال بار عوي.
سول بۇرىنعى كاسىبىمىزدەن ونشا الىستاپ كەتكەمىز جوق. ەڭ العاش رەت ءۇن تاسپا ساتاتىن شاعىن دۇكەن اشۋدان باستادىق كاسىبىمىزدى. ودان ارى بىرتىندەپ كونسەرتتىك كەشتەر ۇيىمداستىرا باستادىق. ول كەزدە جۇڭگو قازاقتارى اراسىندا ۇكىمەت جاعىنان ۇيمداستىرلاتىن تەگىن مەرەكەلىك ءىس-شارالار بولماسا، جەكە ادامنىڭ بيلەت ساتىپ، شىعارماشىلىق كونسەرتتەر ۇيىمداسترۋى مۇلدەم قالىپتاسپاعان ەدى. سول كەزدە ءبىز «جاڭا اۋەن» دەگەن كونسەرتتىك سەرىكتەستىك قۇرىپ، حالىق اراسىندا تانىلماي جۇرگەن ءبىرقانشا تالانتى جاستاردى حالىققا تانىمال ەتتىك. ەل ءىشىن ارالاپ ءجۇرىپ، بيلەت ساتىپ كوپتەنگەن شىعارماشىلىق كونسەرتتەر بەردىك . سودان تۇسكەن قارجىلاردى توپتاستىرا وتىرىپ، انشىلەرىمىزدىڭ تانىمالدىلعىن ارتتىرا ءتۇسىۋ ءۇشىن، كوپتەنگەن بەينە باياندار تۇسىردىك. «قارا جورعا» بيىنە تۇسىرلگەن بەينە بايانمىز جۇڭگو قازاقتارىنىڭ اراسىندا عانا ەمەس، الەم قازاقتارىنىڭ كوزايىمىنا اينالدى دەۋگە بولادى.
─ ياعني ءسىزدى جۇڭگو قازاقتارى اراسىنداعى «شوۋ بيزنەستى» تۇڭعىش قالىپتاستىرعان، جانە جۇڭگو قازاقتارى اراسىنداعى تۇڭعىش پروديۋسەر دەپ تانۋعا بولادى عوي؟
─ يا، سولاي دەۋگە بولادى. قازىرگى ءالى كۇنگە دەيىن تانىمالدىلعى جاعىنان الدىڭعى ورىندا تۇراتىن اقىمەتجان رابجان ۇلى، قاجىمۇرات شەشەنقۇل ۇلى، «دوس» توبى سىندى جاس انشىلەر مەنىڭ پروديۋسەرلىك جوبامدا بولعان ەدى. ودان كەيىن مەن قازاق ەلىنە قونىس اۋداردىم، بۇل جەرگە كەلگەنەن كەيىن « جىبەك جولى» شوۋ- تەحنيكا جانە پروديۋسەرلىك ورتالىق قۇرىپ كوپتەگەن جوبالارمەن اينالسىپ جاتىرمىز.
─ قازىرگى جۇڭگو قازاقتارى اراسىنداعى بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرەتىن تانىمال جاس انشىلەردەن كىمدەردى اتار ەدىڭىز؟
─ ءبىراز جاستار بار، ءتۇرلى بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازى اتانىپ ۇلگىرگەن. ءبىراق ولاردىڭ حالىقتىڭ ەسىندە قالاتىنداي اندەرى جوق. سول بايقاۋلار دا ورىندالعان اندەرى بار،ءبىراق ولار تەك سول بايقاۋعا عانا ارنالعان جانە بايقاۋ شارتتارى اياسىندا عانا ورىندالعان اندەر.
─ جۇڭگو قازاقتارى اراسىنداعى مادەنيەت سالاسىندا ونەر سالاسىندا جۇرگەن ادامداردىڭ قازاق ەلىنە كوشى نەگە توقىراپ قالدى؟
─ بۇل جالپى ونەر سالاسىنداعى ادامدار عانا ەمەس، قازىرگى كەزدە تۇتاس قازاق كوشى توقىراپ قالدى. بۇعان سەبەپ ەڭ اۋەلى كوشى-قون ساياساتىنداعى كەمشىلىكتەر. قازاق ەلىندە ازاماتتىق الۋدىڭ قيىنداسۋى جانە جۇڭگو جاقتان ۆيزا الۋدىڭ قيىندىعى سەبەپ بولىپ وتىر. جۇڭگو قازاقتارى اراسىنداعى مادەنيەت مايتالماندارى، ونەر ادامدارى اتامەكەنگە كەلىپ-كەتىپ ءجۇر. ءبىرازى ءبىر جولاتا كوشىپ كەلدى، كەيبىرى ءبىر جولاتا كوشىپ كەلگەنىمەن، بۇل جاققا ۇيرەنىسە الماي قايتىپ كوشىپ كەتتى. مەن كوشتىم دەپ جار سالىپ، قازاق ەلىنە كەلگەنەن كەيىن ءبىر- ەكى جىل تۇراقتاپ قايتا كوشىپ بارىپ جاتسا، ول جاقتاعى اتامەكەنگە كەلەم دەپ وتىرعان قانداستارمىزدىڭ كوڭىلىنە كۇدىك ۇيالاتادى. « انانداي مىقتى ادام كوشىپ بارىپ، ۇيرەنە الماي قايتىپ كەلگەندە،ءبىزدىڭ كۇنىمىز نە بولادى»ي دەگەن حالىق كوڭىلىنە قورقىنىش اكەلەدى. ال بۇنداي جاعداي اتامەكەنگە دەگەن كوشتىڭ جاندانۋىنا ءسال دە بولسا سالقىنىن تيگىزەدى.
─ ارينە دۇرىس ايتاسىز، ال ەندى بولاشاقتا قانداي جوبا-جوسپارىڭىز بار؟
─ ونى ءبىر اللا بىلەدى. دەسە دە، اتامەكەنگە كەلگەنەن كەيىن بىردەڭە الام دەپ ەمە،س بىردەڭە بەرەم دەپ كەلۋ كەرەك. از دا بولسا، ءبىر پايدامدى تيگىزسەم بە، دەگەن ويىم بار. كوپ ادام بىلە بەرمەيدى، مەن قىتايداعى ايگىلى ءنان حاي ۋنيۆەرستيتەتىنىڭ ەكونوميكا فاكۋلتەتىن بىتىرگەنمىن. عارىشتاپ دامىپ كەلە جاتقان جۇڭگو ەكونوميكاسى جايلى ءبىر شاما زەرتتەگەنمىن.جاقسى حابارىم بار، سول جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ ءتيىمدى جاقتارىن الىپ قازاق ەلىنە قالاي پايدالانۋ كەرەك، سول جونىندە كوپشىلىككە تۇسىنىكتى قاراپايىم تىلمەن كوپتەگەن ساراپتامالىق ماقالالار جازسام با دەگەن وي بار. شاما كەلسە، ەكونوميكالىق باعىتتاعى كىتاپ تا جازۋ ويدا بار.
─ ۋاقىتىڭىزدى ءبولىپ سۇحباتتاسقانىڭىزعا راحمەت! اڭگىمەنىڭ سوڭىن ادەمى تىلەكەپەن اياقتاساڭىز؟
─ ەڭ ءبىرىنشى ەلمىزگە تىنشتىق كەرەك، تىنىشتىق بولسا ءبارى بولادى. سوندىقتان ەلمىز امان، جۇرتىمىز تىنىش بولسىن!
ءجۇمادىل جارقىنبەك
