ادىلبەكتىڭ ارمانى – وليمپيادا چەمپيونى اتانۋ

/uploads/thumbnail/20170708195459946_small.jpeg

ماڭعىستاۋدىڭ مارقاسقا ۇلى ادىلبەك نيازىمبەتوۆ تاياۋدا كۇللى قازاققا تاعى قۋانىش سىيلاپ، تاي­لاندتا وتكەن ازيا چەمپيوناتى­نان 81 كەلىگە دەيىنگى سالماقتا التىن يە­لەنىپ، ازيا چەمپيونى اتاندى. بۇل تۋرالى "قامشى" پورتالى ايقىنعا سىلتەمە جاساي وتىرىپ حابارلايدى.

بىل­عا­رى قولعاپ شەبەرى وسى ۋاقىتقا دە­ءيىن شارشى الاڭدا 170-تەن استام كەز­دەسۋ وتكىزىپ، ونىڭ 150-ىندە جەڭىسكە جەتكەن. 
ادىلبەك قازىرگى تاڭدا قازان ايىندا كاتاردا وتەتىن الەم چەم­پيو­ناتىنا دايىندالۋدا. بوكس­شى­مىز الەم چەمپيوناتىنان جەڭىم­پاز اتانسا، 2016 جىلى ريو دە جانەيرودا وتەتىن وليمپيادا ويىندارىنا جول­داما الادى. سوندىقتان دا­يىن­دىقتى مىقتاپ قولعا العان. جارىس الدىنداعى سوڭعى دايىندىق استانا قالاسىندا وتەدى.
– الدىمەن ءدۇبىرلى دودا اياقتال­عانشا كوگىلدىر ەكراننىڭ الدىندا تاپجىلماي وتىرىپ جانكۇيەر بول­عان بۇكىل وتانداستارىما راقمەت اي­تامىن. ازيا چەمپيوناتىنان العان جۇلدەمدى تاۋەلسىز ەلىمدە تويلا­نىپ جاتقان قازاق حاندىعى­نىڭ 550 جىلدىعىنا ارنادىم. بۇل – بابالار رۋحىنا تاعزىم. جالپى، ءدۇبىرلى دوداعا ۇزاق ۋاقىت دايىندالدىم، دەنساۋلىعىما بايلانىستى 10 ايدان بەرى شارشى الاڭعا شىقپاعان ەدىم. جارىس وتە تارتىستى ءوتتى. فينالعا دەيىن ءۇش قارسىلاسپەن شىقتىم، ولارمەن جۇدىرىقتاسۋ اسا قيىن بولدى دەپ ايتا المايمىن. اقتىق سىنداعى قارسىلاسىم وزبەكستاندىق ەلشود راسۋلوۆ بولۋى ءتيىس ەدى. ءبىراق جاراقاتىنا بايلانىستى ول رينگكە شىقپادى، جۇدىرىقتاسۋدان باس تارتتى. مۇنىڭ ءوزى ماعان اللانىڭ جەڭىلدىگى دەپ ويلايمىن. ناعىز قارسىلاستار – الداعى ايدا وتەتىن الەم چەمپيوناتىندا. ويتكەنى بۇل جارىستان توپ جارعاندار وليمپيادا ويىندارىنا جولداما الاتىن­دىقتان، دايىندىق تا جوعارى دەڭ­گەيدە بولادى. مەنىڭ باستى مەجەم – وليمپيادا چەمپيونى اتانۋ! – دەيدى ادىلبەك.
ادىلبەك نيازىمبەتوۆ 1989 جىلى ءسابيت پەن رايحاننىڭ وتبا­سىندا دۇنيەگە كەلىپ، ءتورت بالانىڭ ورتاسىندا تاربيەلەنگەن. وتىز جىلعا جۋىق ۋاقىت وتاسقان شاڭى­راقتا باتىربەك، ادىلبەك، قۇمار، اسەماي دۇنيەگە كەلگەن. قوس جۇپ بالا­لارىن قازاقى تاربيەمەن جە­تىلدىرگەن. ءارقايسىسىنىڭ جوعارى ءبىلىم الىپ، ومىردەن ءوز ورىندارىن تابۋلارى ءۇشىن ەرىنبەي ەڭبەك ەتكەن. ادىلبەك سپورتتا باعىندىرعان ءاربىر جەڭىسىن اتا-اناسىنىڭ بەرگەن تاربيەسىمەن بايلانىستىرادى. 
– اكەمىز جاس كەزىندە سپورتپەن اينالىسقان. كەيىن وتباسىلىق جاعدايىنا بايلانىستى سپورتپەن قوشتاسۋىنا تۋرا كەلگەن. سوندىقتان بولار، ءوزىنىڭ سپورتتا باعىندىر­ماعان جەتىستىكتەرىن بالالارىنىڭ بويىنان كورگىسى كەلدى. اكەمىز ۇنەمى «ەرتەڭ مەنىڭ ۇلىم، ءتىپتى قىزىم بولسا دا بوكسقا بەرەمىن. سپورتپەن اينالىسۋ ءۇشىن ولارعا قولىمنان كەلگەنىمدى جاسايمىن» دەپ وز-وزىنە ۋادە بەرگەنىن، ءوزىنىڭ جەتپەگەن بيىگىن بالالارىنىڭ باعىندىرعانىن قالاعانىن ءجيى ايتىپ وتىرادى. اكەم كىشكەنتاي كەزىمىزدە اعام با­تىربەك ەكەۋىمىزدى ءوزى ۇيدەن دايىن­داپ ءجۇردى. كەيىن ءبىزدى دوسى، بەلگىلى باپكەر راشيد سەيىتوۆتىڭ بوكس سەك­سياسىنا قاتىستىردى. وتباسىمىزدا تەك اكەمىزدىڭ ايتقان ءسوزى زاڭ، وتبا­سىلىق شەشىمدى اكەمىز عانا قابىل­دايدى. انامىز ءبىزدىڭ شارۋامىزعا مۇلدەم ارالاسپايتىن، تەك ساباق جاعىنان كومەكتەسەتىن. اكەمىز ءبىزدى قاتال ۇستادى، ناعىز ەر ازامات رە­تىندە تاربيەلەدى. سونىڭ ناتيجەسى جامان بولدى دەپ ويلامايمىن. قانداي شىڭدى باعىندىرسام دا، قانداي دا ءبىر جەتىستىككە قول جەت­كىزسەم، سونىڭ بارلىعى اتا-انامنىڭ ماعان بەرگەن تاربيەسى، باپكەرىم مارات اعامنىڭ دايىندىعىنىڭ جەمىسى دەپ بىلەمىن. اتىم ادىلبەك قوي، ادىلدىكتى سۇيەمىن. تاباندى ەڭبەك ەتىپ، جاتتىعۋىمنان قالماي، باپكەرىمنىڭ ايتقانىن ورىنداپ، تە­مىردەي تارتىپكە باعىنامىن. ءتار­تىپكە باعىنا بىلسەڭ عانا جەتىس­تىككە جەتەسىڭ. اتامىز باۋىرجان مومىش­ۇلىنىڭ «تارتىپكە باعىنعان قۇل بول­مايدى» دەگەن ءسوزىن ۇنەمى جادىمدا ۇستايمىن. بولاشاقتا ءوزىم دە پەرزەنتتەرىمدى اكەمنىڭ جولىمەن تاربيەلەيتىن بولامىن، – دەيدى ادىلبەك. 
جالپى، نيازىمبەتوۆتەر وتبا­­سى­ سپورتقا جاقىن. اۋلەتتىڭ تۇڭ­عىشى باتىربەك كەزىندە بوكسپەن اي­نالىسىپ، بوكستان سپورت شەبەر­لىگىنە ۇمىتكەر اتانعان. كەيىن وتبا­سىن قۇرىپ، بۇل سالادان الشاقتاپ كەت­كەن. قىزدىڭ ۇلكەنى قۇمار بولسا، كيوكۋشينكاي-كاراتەعا قاتىسىپ، ازيا چەمپيوناتىندا قولا جۇلدەگەر اتانعان. ۋاقىت وتە كەلە اتا-اناسى قىز بالا بولعان سوڭ سپورتپەن تولىق اينالىسۋىنا شەكتەۋ قويىپ، ءبىلىم الۋىن دۇرىس ساناپتى. اكە ارمانىن جۇزەگە اسىرىپ، ءۇمىتىن اقتاۋ ءۇشىن سپورتتا ادىلبەك عانا قالادى. تالاي شىڭدى باعىندىرعان كەيىپكەرىمىز جاس بولسا دا، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى، «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى اتاندى. 
– وتباسى – بەرەكە-بىرلىكتىڭ قاينار كوزى. حالقىمىز اكەنى اسقار تاۋعا بالاعان. ەشقاشان الدىن كەسىپ وتپەگەن. «جۇماق – انانىڭ اياعىنىڭ استىندا» دەپ اناسىن سىيلاعان. «بالا – باۋىر ەتىڭ» دەپ ۇرپاعىنا ايرىقشا قامقورلىقپەن قاراعان. سوندىقتان ەلىمىزدە اۋىزبىرشىلىگى ارتقان ۇلگىلى وتباسىلاردىڭ قاتارى كوبەيە بەرسىن. قازاعىم بەيبىت زاماندا باقىتتى عۇمىر كەشسىن، – دەپ اق تىلەگىن اقتاردى بىزبەن قوشتاساردا ادىلبەك نيازىمبەتوۆ. 
ءسوز سوڭىندا ادىلبەك نيازىم­بە­توۆتىڭ سپورت سالاسىنداعى جەتىس­تىكتەرىنە توقتالا كەتسەك. ادىلبەك العاش رەت 2007 جىلدىڭ جازىندا الماتى قالاسىندا وتكەن جاستار اراسىنداعى ازيا چەمپيوناتىندا جە­ءڭىمپاز اتاندى. اراعا ۋاقىت سالىپ، 2008 جىلى تاراز قالاسىندا وتكەن ەرەسەكتەر اراسىنداعى 69 كەلى سالماق دارەجەسىندە قازاقستان چەمپيو­ناتىن جەڭىپ الدى. ول كەزدە ادىلبەك 18 جاستا ەدى. كەيىن 2009 جىلى قوستاناي قالاسىندا وتكەن قا­زاقستان چەمپيوناتىندا وسى جەتىستىگىن قايتالاپ، ەكى دۇركىن ەل چەمپيونى اتاندى. 2011 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ ادىلبەك 81 كەلى سالماقتا شىعا باستادى. اتىراۋ قالاسىندا وتكەن قازاق باتىرلارى ماحامبەت وتەمىس ۇلى مەن يساتاي تايمان ۇلىنىڭ جۇلدەسىنە ارنالعان حالىقارالىق تۋرنيردە جەڭىمپاز اتانىپ، مامىر ايىندا الماتى قا­لا­سىندا وتكەن ساعادات نۇرما­عام­بەتوۆتىڭ جۇلدەسىندە «ءتۋرنيردىڭ تەحنيكاسى مىقتى بوكسشىسى» دەگەن اتاقتى يەلەندى. 2010 جىلى موڭعو­ليادا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا 3-ورىن، 2011 جىلى باكۋدە وتكەن الەم چەمپيوناتىندا 2-ورىن الىپ، لوندوندا وتەتىن جارىسقا جولداما الدى. ءسويتىپ، لوندون وليمپيدا­سىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى، كەيىن ازيا چەمپيونى اتاندى. 
...قاشاندا وزگە مەملەكەتتە قازاقستاننىڭ ءانۇرانى اۋەلەپ، كوك بايراعى جەلبىرەگەندە كەۋدەمىزدى ماقتانىش سەزىمى كەرنەيتىنى راس. سونداي كەزدە جاتتىقتىرۋ­شى­لارى­مىز بەن سپورتشىلارىمىزدىڭ توك­كەن تەرى زايا كەتپەگەنىنە قۋانا­تى­نىمىز بار. لايىم، سونداي شۋاقتى ساتتەرىمىز، جەڭىستى كۇندەرىمىز كوپ بولعاي! سپورتشىلارىمىزدىڭ با­عىندىرار بەلەستەرى تولاستاماسىن.

قاتىستى ماقالالار