جاقىندا عانا وتكەن جاڭا كونستيتۋسيانى قابىلداۋ جونىندەگى رەفەرەندۋم مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك ساياساتىن ودان ءارى دامىتۋدى كوزدەگەن ماڭىزدى ساياسي-قۇقىقتىق وقيعالاردىڭ بىرىنە اينالدى. جاڭارتىلعان نەگىزگى زاڭ بالالار مەن وتباسى ينستيتۋتىنا جانە ادام قۇقىقتارىن قورعاۋعا باسا نازار اۋداردى. ءبىزدى قانداي وزگەرىستەر كۇتىپ تۇر؟ بالالار قۇقىعىن قورعاۋ زاڭدا قانداي وزگەرىستەر بار؟ بۇل تۋرالى تولىعىراق ماقالادان بىلە الاسىزدار.

كونستيتۋسيانىڭ جاڭا رەداكسياسىندا نەكە مەن وتباسى، انا بولۋ، اكە بولۋ جانە بالالىق شاق مەملەكەت تاراپىنان قورعالادى دەگەن ەرەجە ساقتالىپ، كۇشەيتىلدى. وسىلايشا، بالانىڭ الەۋمەتتىك قورعاۋعا، وتباسىندا تۇرۋعا، دەنساۋلىقتى قورعاۋعا، ءبىلىم الۋعا جانە قاۋىپسىزدىككە قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى بەكىتىلەدى.

"جاڭا كونستيتۋسيا جوباسىنىڭ 30-بابىندا نەكە مەن وتباسى، انا بولۋ، اكە بولۋ جانە بالالىق شاق مەملەكەتتىڭ قورعاۋىندا ەكەندىگى بەكىتىلگەن. بۇل مەملەكەتتىڭ بالانىڭ الەۋمەتتىك قورعاۋ، وتباسى، دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم بەرۋ جانە قاۋىپسىزدىك قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىنا الاتىنىن بىلدىرەدى"، – دەپ اتاپ ءوتتى بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل دينارا زاكييەۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا، وتكەن جىلدىڭ وزىندە مەملەكەت تاۋەكەلدەردى ۋاقتىلى انىقتاپ، قاۋىپتەردىڭ الدىن الىپ، بالانى قۇقىقتىق قورعاۋدى قامتاماسىز ەتكەن 51 مىڭنان استام جاعداي مەن جاعدايلار تىركەلگەن. 2026 جىلعى قاڭتاردا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن ءبىرىڭعاي جۇيەگە بىرىكتىرەتىن 2026-2030 جىلدارعا ارنالعان "قازاقستان بالالارى" تۇجىرىمداماسى بەكىتىلدى. قۇجات قاۋىپسىزدىك، ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە وتباسىلىق ساياسات ماسەلەلەرىن قامتيدى، 158 ءىس-شارانى قامتيدى جانە ولشەنەتىن تيىمدىلىك كورسەتكىشتەرىن ەنگىزەدى.

بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قالاي كۇشەيتەمىز؟

بۇدان بولەك تەك رەسمي كەپىلدىكتەرگە عانا ەمەس، بالالاردى پراكتيكالىق قورعاۋعا باسا نازار اۋدارىلادى. 2026 جىلى پسيحولوگيالىق كومەك ورتالىقتارى دامۋدا، "111" ءبىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى، زورلىق-زومبىلىقتان جانە سيفرلىق قاتەرلەردەن قورعاۋ بويىنشا شارالار ەنگىزىلۋدە، سونداي-اق بالالاردىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىنە باقىلاۋ كۇشەيتىلۋدە. ينتەرنەتتەگى قورقىتۋ مەن قاۋىپ-قاتەردى قوسا العاندا، تاۋەكەلدەردى ەرتە انىقتاۋ بويىنشا جۇمىس كەڭەيۋدە.

وزگەرىستەر بالالار مەن ولاردىڭ وتباسىلارىنىڭ ءومىرىنىڭ نەگىزگى سالالارىنا اسەر ەتەدى. ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە وقىتۋدىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىنا، سونداي-اق ءقاۋىپسىز ورتانى قالىپتاستىرۋعا نازار كۇشەيتىلەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋدا پروفيلاكتيكا مەن ەرتە دياگنوستيكانىڭ باسىمدىعى ساقتالادى. الەۋمەتتىك ساياساتتا اتاۋلى كومەكتى قوسا العاندا، بالالارى بار وتباسىلاردى قولداۋ شارالارى كەڭەيتىلۋدە.