ءبىر اعا رەداكتورىمىزدىڭ ايتقانى بار ەدى. «بۇكىل تىلشىلەر ايدوس بولۋى شارت ەمەس قوي» دەپ. سونداعىسى رەداكتورلار ءبارىنىڭ ءماتىنىن تۇزەي بەرسە، اركىم ءوزىنىڭ جازۋ ءستيلىن جوعالتىپ الادى دەگەنى عوي. راس ەمەس پە؟
ءقازىر قايدا قاراساق تا بايان ەسەنتايەۆانىڭ ءىزىن كورەتىن بولدىق. مس-سايلاۋبەك سىقىلدىلار دا ءىز سالىپ جاتقاندا، مەيلى دەلىك. ءبىراق باياني جوبالاردىڭ ءبىرازى تەلەارنادان كورسەتىلەتىندىكتەن، تەلەارنا دەگەن يدەولوگيالىق ۇلكەن قۇرال بولعاندىقتان ۇلتتىڭ ءيىسى اڭقىپ تۇرسا دەيمىز.
كەڭەس وكىمەتىنىڭ «قىلىشىنان قان تامىپ» تۇرسا دا، «قىز سىنى»، «جىگىت سۇلتانى» سياقتى بايقاۋلار دا، اقىندار ايتىسى دا تۇراقتى وتكىزىلەتىن ەدى. ءتىپتى، سول زاماننىڭ كينولارىنان حالىقتىڭ ءۇنى سايراپ تۇراتىن. ۇلتتىق يدەولوگيا استىرتىن بولا دا، ءبىراق ۇزدىكسىز ناسيحاتتالا بەرەتىن. «قىز سىنىنا» قاتىساتىن سۇلۋلار كامزول، بەشپەنت كيىپ ساحناعا شىققاندا حالقىمىزدىڭ جوعارى تالعامى بىلىنەتىن. سىمبات پەن ساننەن بولەك، ۇرشىق ءيىرىپ، ءجۇن ءتۇتىپ، كيىز باسىپ، كىلەم توقىپ ناعىز سىنعا تۇسەتىن. مىنە سولار «قازاقتىڭ قىزى» دەگەن عاجاپ اتقا لايىق ەدى. كەر كەزەڭدە دە بولمىسىمىزعا بىتكەن ۇلتتىق رۋح وياۋ بولاتىن.
قازىرگى «قازاق ارۋى» بايقاۋىندا ۇلتتىق بوياۋ جوق. ورىمدەي جاس قىزدار ۇستىنە جالت-جۇلت ەتكەن ەتەگى بار، كەۋدە-جەڭى جوق «شۇبەرەك» جاپسىرىپ، شاشىن جايىپ ساحناعا شىعادى. ولاردىڭ ون ساۋساعىنداعى ۇلتتىڭ شەبەرلىگى سىنالمايدى. ايتەۋىر، نە اكتەرلىك، نە انشىلىك ونەرىمەن-اق «قازاق ارۋى» اتانىپ جاتىر. باياننىڭ سو-پروديۋسسەرلەرى ايتپاقشى «سىرتقى كەلبەتى كەلىستى بولسا، اۋزىن دۇرىستاپ اشا بولعانى، ءانشى جاساي سالادى». قازىرگى ونەردىڭ وڭايى - انشىلىك. قازاق ارۋلارى دا تۋرا سونداي بوپ بارادى. «تەاتر كيىم ىلگىشتەن باستالادى» دەگەندە، ادامنىڭ تەاترعا بارعانداعى كيىم كيۋ مادەنيەتى مەڭزەلەدى. ال، باياني-جوبادان تۋعان قىزداردىڭ ءجىبى ءتۇزۋ كيىم كيگەنىن كورمەيسىن. ول «جاساعان» انشىلەردىڭ «جالاڭاشتانعانى» جەتپەگەندەي، «قازاق ارۋلارىنا» دا ستيل-سىماق جۇقتى.
نەگىزى قازاقتىڭ داتۇرىندە تەك قانا قارا جامىلعان جەسىرلەر عانا شاشىن جايىپ جۇرگەن. ءقازىر ساحناعا شىققانى دا، شىقپاعانى دا ءبارى جەسىر مە دەپ قالاسىڭ. جالپى، قازاق تىلىندە «قۇق» ەتپەيتىن حانىمدار قالايشا قازاقي سىنعا قازىلىق ەتە الادى. باسى-قاسىندا ەسەنتايەۆا جۇرە بەرسە، «قازاق ارۋى» - «بايان ارۋى» بوپ كەتەر. جالپى بايان جولاعان جەردىڭ بارىنەن قازاقيلىقتى ىرىمعا تاپپايسىڭ.
سەريالدارىنىڭ ءبارى دە سوراقى سيۋجەتكە قۇرالعان. الگى، «Sky-ستۋديا» دەگەن حاباردا دا اۋزىنا تۇسكەن سۇراقتارىن قويىپ، كادىمگى وسەكتى ەفيرگە شىعاردى. «جاڭا جىلدىق كەشتە» انشىلەرگە قازاقشا ءان سالدىرىپ، قۇتىلدى. «جاندى داۋىس» دەگەن جوبادا ەڭكىلدەپ جىلاعانى جۇزىڭە كۇلكى ۇيىرەدى ەكەن. باياعىدا اجەلەرىمىز بالانىڭ «دولىلىعى شىعادى» دەپ ساعاتتاپ جىلاسا دا، ۇندەمەۋشى ەدى… قىسقاسى، ءسابي كەزىندە شىقپاعان «بەز كومپلەكسنىي» ەموسياسىن ىشىندە ساقتاسىن.
بۇل ماسەلەگە قاۋىپپەن قاراۋ قاجەت. شەت جاقتاردا باربي قۋىرشاعىنا ۇقساي الماعان كەيبىر جاسوسپىرىمدەر ءبىرى انەرەكسيا دەرتىنە شالدىقسا، ەندى ءبىرى سۋيدسيدكە ۇرىنىپ مەرتىگىپ جاتىر. ونىڭ شەت جاعاسى بىزگە دە جەتتى. بايان ەسەنتايەۆانىڭ «Girls» پەن «Boysbend»تەرىنە ەلىكتەگەن وسكەلەڭ ۇرپاق ارىپ بارادى. «قازاق ارۋىنا» قاتىساتىن قىزدار دا الگى ءباربيدىڭ «كلونى» ىسپەتتى. «كەشيۋ» توبى قالاي ساحناعا شىقتى، سولاي قازاقتىڭ قاراكوزدەرى بوي تۇزەي باستادى. كىم بولسا، ول بولسىن، داراقىلىقتارىمەن جۇرتتىڭ بالاسىنىڭ پاك ساناسىن بۇزباسىن دەيمىز.
ەلدىڭ مادەنيەت ءمينيسترىنىڭ «باقىتتان باسى اينالىپ» بولسا، تەلەديدارعا زەر سالىپ، قازاقتىڭ بالالارىنىڭ نە كورىپ، نە تاماشالاپ جۇرگەنىن ءبىر سارالاپ السا يگى ەدى. بالكىم باياعى كوركەمدىك كەڭەستى جاڭعىرتاتىن كەز كەلگەنىن بايقايتىن شىعار.
ءمولدىر نۇرمان
