Búginde respýblıkada aýylsharýashylyq óndirisin qarjylaı qoldaıtyn «Agrarlyq nesıe korporasıasy» aksıonerlik qoǵamy aýyl eńbekkerlerine san salada kómek kórsetip otyr. Onyń aýdandarda  qurylǵan nesıe seriktestikteri úlken ujymdyq qurylymǵa aınalyp,  jergilikti kásipkerlerge jandy kómek kórsetýde.

Jaqynda  atalmysh kor­po­­ra­sıa  basshysy  Gúlnaz  Atam­qu­lo­va  janyna  shet­el­dik  sarap­shy­lar  men  iri  ın­ves­torlardy, ıntensıvti  je­mis-jıdek  óndirisi  bar  ká­sipkerlerdi  ertip jazı­raly  Jarkent  óńirine  ar­naıy  keldi. Sapar bary­syn­da Aıdar­ly  aýyldyq  ok­rýgindegi  myń  gek­tardan  as­­tam  jerge  ın­ten­sıvti  baq  ósirgen  «Jarkent-frýkt»  JSHS-ne arnaıy at  ba­syn  burdy.  «Jarkent-frýkt»  JSHS tynys-tirshiligin ob­lys­tyq más­lıhat  depýtaty  Murat  Aý­ba­kırov  pen  se­rik­testiktiń  ón­diristik damý  salasynyń dı­rek­tory  Saıat  Stamqulov  tanys­tyrdy.

Aıdarly eldi mekeniniń irge­sindegi uzaq  jyldan  be­ri  egin  egil­meı  bos  jat­qan  myń  gek­tar­dan  astam  tyń  jerdi  ótken jyldyń sońǵy aıynda ınvestor M. Ybraev  qurǵan «Jarkent-Frýkt» JSHS alyp,  jemis  baǵyn  ósi­rýdi oılastyrǵan. Bul ju­­mys­qa 33,350 myń  AQSH dol­lary jumsalmaq. Joba­nyń maqsaty sol – joǵary sapaly, básekege qabiletti, ekologıalyq jaǵynan taza jemis-jıdek  ónimderin  ishki, syrtqy naryqqa shyǵarý. So­ny­men qatar, jyldar boıy ıgeril­meı bos jatqan qu­narly jerdi sharýashylyq aınalymǵa qosyp, el ıgi­ligine jaratý.

Mundaı iri jobanyń res­pýb­­lıka aýmaǵynda birinshi ret jú­zege asyrylǵanyn es­ker­sek, onyń  el tirshili­gin­de­gi qanshalyqty mańyzdy, qun­dy ekenine kóz jet­ki­ze­miz. Osy  sapar  barysyn­da bizge  suhbat  bergen  ıta­lán­­dyq  sarapshy  Mo­nýel  Grýer bul  baq  endi  eki  jyl­dan  soń álemdegi  ónim  berip  turǵan eń  iri  jemis  baq­ta­rynyń qatarynan  oryn  ala­­tynyna  senimdiligin  jet­kizdi.

Munda ıntensıvti ádispen baq otyrǵyzýdyń barlyq teh­no­lo­gıa­lyq úrdisi qatań saqtalǵan. Tam­shylatyp sýa­rý júıesi iske qo­syl­ǵan. Bu­dan bólek, alma baqqa ta­bı­ǵattyń tótenshe jaǵ­daı­la­­ry­nan qorǵaıtyn, qatty ys­tyqta 30  paıyzǵa deıin kó­leń­ke beretin jáne qus­tar­dan saqtaıtyn bıik  qadalar ornatylǵan. Baqqa qa­jet­ti jemis  kóshetteri osy baq or­­nalasatyn Aıdarly  aıma­ǵy­nyń klımaty men jer erek­she­­lik­terine uqsas Ózbekstan men Túr­kıa­dan ákelingen. Bul óz keze­ginde kóshettiń birden jersinip, ósý úrdi­si­niń kesheýildemeýine oń yq­pal etedi. Ótken  jyldyń  soń­­ǵy  aıyna  deıin  munda  578  gek­tar  jerge ergejeıli  alma, 405  gektarǵa  bý­dan­das­ty­ryl­ǵan  tú­rik  alshasy, 74  gek­tarǵa  shab­da­ly,  40  gek­tarǵa  alhory jáne 13  gek­tar  almurt, jalpy  1110 gek­tar  alqapqa jemis aǵash­ta­ry­nyń kó­shet­teri  egilgen. Budan  tys  ger­bı­sıdter  men tyńaıtqyshtardy  jáne  bas­­­­qa da  kerek  zattardy  saq­taıtyn  qoıma  salynǵan. Baq­ty baǵyp, kútýge  97 teh­nı­ka sa­typ alynǵan. In­ten­sıv­ti  kútim­niń  nátıjesinde  bar­lyq  jemis  aǵash­tary  ja­pyraq  jaıyp, burynǵy  qu­lanıek  qumdy  óńirge  óń  kir­gizip  tur.

Ótken  jyly  kóshet  ek­ken  kez­de  seriktestik  1500  adam  jaldap  jumys  is­tet­se, qazir munda  650  adam  tu­raqty  eńbek  etedi. Olar­dyń  ortasha  jalaqysy  100  myń  teńgeni  quraıdy. Al­daǵy  jyly  eńbekkerler  sa­ny  1500 adamǵa  jetkizil­mek.

Jobanyń sý kózderin paı­­da­la­ný jónindegi negizgi basym­dyq be­rip otyrǵan tusy – jer beti já­ne jer­asty sý kózderiniń qory: sha­ǵyn ózen sýlary jetispeıtin jaz mezgiliniń aptap ystyq ke­zin­de qosymsha 4 jerasty sý kózin burǵylaý arqyly qu­dyqtardy  iske qosyp, baq­tyń  ylǵalǵa degen sura­nysy tolyq qanaǵat­tan­dy­ryl­dy. Qazir  munda  qýatty  sý  sor­ǵysh­tarmen  jabdyq­tal­ǵan       4  bas­seın jasaq­talǵan.

– Intensıvti baqtyń bas­ty  erekshelikteri – alasa boı­ly  almaaǵashy ekinshi jyl­dyń ózinde  30, úshinshi jyly  80-85% ónim be­redi jáne jemis aǵashtarynan ónim jınaý ju­mystary jeńil, adam kúshin kóp qajet et­peı­di. Túpki  maq­satymyz  qazirgi  baq  kó­­lemin  bolashaqta  úsh  ese­ge deıin  ulǵaıtý, «Ag­rar­lyq  nesıe  kor­­porasıa­sy­nyń»  jáne  Úki­met­tiń  qarjy­laı  qoldaýyn  paıda­lanamyz  degen  senim­demiz, – deıdi  se­riktestiktiń  bas  agro­nomy  Ar­kadıı  Gon­char.

Joba tolyq iske asqanda jy­lyna 45-50 myń tonna je­mis-jı­dek ónimderi óndirilip, ishki jáne syrtqy naryqqa kedergisiz jol tartýyna ir­ge­degi  temirjol men 10 sha­qy­rym jerdegi «Batys Eýro­pa  Batys Qytaı» avtoma­gıs­tra­li qolaıly  jaǵdaı  jasaıdy. Investor tańdaýynyń Aı­dar­ly aýmaǵyna túsýi jaı emes. Iaǵnı, jobanyń tıimdi jáne tıimsiz tusyn jan-jaq­ty tereń zerttep, sheshim qa­byl­daǵan. Sonymen qa­tar, ınvestorǵa Úkimet tara­pynan beriletin salyqtyq prefe­ren­sıa, ınvestısıalyq sýb­sıdıa, kvo­ta­syz shetelden jumys kúshin alyp kelýi, taǵy  bas­qasy  jobanyń qu­nynyń bir­shama arzandaýyna sep­tigin tıgizedi.

Jergilikti  jerde  júzege  as­qan qarymdy  qareketterdi  kóz­ben  kórgen  «Agrarlyq  ne­sıe  kor­porasıasynyń»  bas­shy­sy je­mis ósirýshilerdiń  bu­dan  ári qa­raı  kedergisiz  da­mýyna  qar­jy­laı  qoldaý  ja­saýǵa  nıet  bil­dirdi.

Myrzaǵalı Nurseıit, "Jetisý" gazeti