Qazirgi qarqyndy damyǵan álemde ulttyq biregeılikti saqtap qalý – kez kelgen memlekettiń basty synaǵy. «Qazaqstan patrıotyn qalaı tárbıeleımiz?» degen suraq búginde tek pedagogıka nemese áleýmettaný salasynyń ǵana emes, búkil qoǵamnyń kókeıinde turǵan ózekti másele. Patrıotızm degenimiz – tek kók baıraqty jelbiretip, ánurandy shyrqaý ǵana ma, álde odan da tereń, kúndelikti is-áreketpen ólshenetin azamattyq ustanym ba?
Bul suraqtyń jaýabyn tabý úshin qoǵamdaǵy birneshe negizgi baǵytqa nazar aýdarýymyz qajet.
Otbasy – Otannyń alǵashqy irgetasy
Kez kelgen úlken bastamanyń tamyry otbasynan bastalady. Balanyń sanasyna Otanǵa degen súıispenshilikti sińirý úshin jasandy dáristerdiń qajeti joq. Ol ata-ananyń týǵan jerge, tilge, úlkenge degen qurmetinen, kishige degen qamqorlyǵynan kórinis tabady.
Ónegeli tárbıe: Bala úıdegi áńgimelerden, ata-ananyń eńbekke degen kózqarasynan elge degen súıispenshilikti úırenedi.
Tarıhı jad: Otbasylyq áńgimelerde ata-babalardyń erligi, eńbek joly men ómirlik ustanymdary aıtylýy mańyzdy.
Bilim berý júıesi: Jadaǵaı urannan – synı oılaýǵa
Mektep pen joǵary oqý oryndary patrıot tárbıeleýde sheshýshi ról atqarady. Alaıda, patrıotızmdi tek formaldy sharalarmen nemese jattandy baıandamalarmen shekteý jetkiliksiz.
Búgingi oqýshy men stýdentke aýadaı qajet qasıetter:
· Medıasaýattylyq jáne synı turǵydan oılaý: Aqparat aǵyny mol zamanda feık pen shynaıyny ajyrata bilý, eliniń múddesin aqparattyq maıdanda qorǵaı alý.
· Básekege qabilettilik: Óz tarıhyn qurmetteýmen qatar, ǵylym men tehnologıany meńgerip, álemdik deńgeıde eldiń abyroıyn asqaqtatý.
Memlekettik til jáne ulttyq kod
Patrıotızmniń rýhanı tiregi – ana tili. Qazaq tili – tek qarym-qatynas quraly ǵana emes, bul ulttyń jany, tarıhy men bolashaǵy.
Árbir azamattyń memlekettik tildi meńgerýi – onyń Otan aldyndaǵy rýhanı paryzy ári jaýapkershiligi.
Ulttyq mádenıetti, salt-dástúrdi zaman talabyna saı jańǵyrta otyryp, jas urpaqtyń boıyna sińirý – rýhanı táýelsizdiktiń kepili.
Naqty is pen azamattyq belsendilik
Naǵyz patrıotızm qur sózben emes, naqty ispen ólshenedi. Qazirgi jastardyń ekologıalyq mádenıeti, eriktiler (volonterlik) qozǵalysyna qatysýy, qala tazalyǵy men áleýmettik jobalarǵa beı-jaı qaramaýy – shynaıy otansúıgishtiktiń aıqyn kórinisi.
Týǵan jerin abattandyrý, qoqys tastamaý, óz kásibin adal atqarý – kúndelikti ómirde kórinis tabatyn kishigirim, biraq úlken mańyzy bar patrıotızm.
Memlekettiń árbir jetistigine qýanyp, syn saǵatta bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵarý – ulttyq tutastyqtyń tiregi.
Qazaqstan patrıotyn tárbıeleý – bir kúndik naýqan emes, júıeli de úzdiksiz úrdis. Ol úshin qoǵamda ádildik, eńbekqorlyq jáne ózara syılastyq qundylyqtary joǵary turýy tıis. El bolashaǵy – sanaly, bilimdi, jaýapkershilikti tereń sezinetin ári óz eliniń taǵdyryna beı-jaı qaramaıtyn jańa býynnyń qolynda.