Qazaqstandaǵy jemis-kókónis bıznesi. Onyń jaǵdaıy, múmkindigi men damý perspektıvasy, sondaı-aq saladaǵy álemdik trend «QazAgro» ulttyq basqarýshy holdıńiniń qoldaýymen Almatyda ótken Halyqaralyq konferensıanyń basty taqyryby boldy.
Forým respýblıkanyń jemis-kókónis salasyndaǵy basty qatysýshylary - jemis-kókónis ónimderin óndirýshiler men óńdeýshilerdi, kóterme jáne bólshek saýda ókilderin, ımporttaýshylar men eksporttaýshylardy, jabdyqtardy, tuqymdy jáne ósimdikti qorǵaý quraldaryn jetkizýshilerdi, qarjy jáne ınvestısıalyq ınstıtýttardyń ókilderiniń basyn qosty.
«Qazaqstannyń jemis-kókónis bıznesi-2016» Halyqaralyq konferensıasynyń baǵdarlamasy jemis-kókónis naryǵyna sheteldik qatysýshylardyń arasynda da úlken qyzyǵýshylyq týǵyzdy. Jalpy is-sharaǵa álemniń 11 elinen shamamen 200 adam qatysty. Olardyń qatarynda – baqsha ósirý jáne kókónis sharýashylyǵyndaǵy ósirý, óńdeý jáne saqtaý sektoryndaǵy «modaǵa zań shyǵarýshylar» bar» - deıdi uıymdastyrýshylar.
Respýblıkada, qazirgi ýaqytta jemis-kókónis ónimderiniń óndirisimen, ishki naryqty molyqtyrýmen jáne eksportpen baılanysty birqatar máseleler ashyq bolyp otyrǵany belgili. Kókónis pen jemiske baǵa qurý, ásirese maýsym aralyq kezeńderdegi problemalar asa ózekti bolyp tabylady. Forýmda qalyptasqan ortaq pikir boıynsha naryqtyń kásibı qatysýshylarynyń, memlekettik organdardy jáne damý ınstıtýttaryn qosa alǵandaǵy qatysýshylar arasyndaǵy aqparatpen jáne tájirıbemen tikeleı almasý osy máselelerdi sheshý boıynsha qabyldanatyn sharalarǵa kómegin tıgizedi.
Konferensıany uıymdastyrýshylarmen («Qazagromarketıng» AQ jáne ýkraınanyń «APK-ınform» kompanıasy) óte tyǵyz, jáne sonymen birge tolyqqandy kún tártibiniń baǵdarlamasy jasalǵanyn aıta ketý qajet.
Óz kezeginde, jemis-kókónis sharýashylyǵyndaǵy jobalardy qoldaýdyń qarjy quraldary týraly «QazAgro» holdıńiniń Basqarma tóraǵasy Nurlybek Malelov aıtyp berdi. Otandyq fermerlerdi qoldaý jáne maýsym aralyq kezeńdegi qajettilikti óteý maqsatynda, «QazAgro» ulttyq holdıńimen kelesi ınvestısıalyq baǵyttar qarjylandyryldy:
- jylyjaı qurylysy boıynsha (46,5 mlrd. teńgeniń 41 jobasy maquldandy, jıyntyq óndiris qýattylyǵy jylyna 63 myń tonna jemis-kókónis ónimi, alańy 147 ga., onyń ishinde 33 joba iske qosyldy). Olardyń ishindegi asa tanymaly - «Green Land Alatau» JSHS (Almaty oblysy), «Adelá» SHQ (OQO), «Teplıchnye Tehnologıı Kazahstana» JSHS (Aqmola oblysy).
- sýarý júıelerin qoldaný arqyly ónim óndirý boıynsha (quny 19 mlrd. teńgeniń 66 jobasy maquldandy, jıyntyq óndiris qýattylyǵy jylyna 239 myń tonna jemis-kókónis ónimi. Sonyń ishinde, 63 joba iske qosyldy). "Arǵyn" SHQ (Qaraǵandy oblysy), Aıdarbaev SHQ (Almaty oblysy.) atap ótýge bolady.
- baý-baqshalar salý jáne damytý boıynsha (quny 6 mlrd. teńgeniń 14 jobasy maquldandy, jıyntyq óndiris qýattylyǵy jylyna 31myń tonna jemis-kókónis ónimi. Barlyq 14 joba paıdalanýǵa berildi). Olardyń ishindegi asa tanymaly - «Amankeldi» JSHS (OQO), "Alma Green Fields" JSHS (Almaty oblysy).
«Holdıńpen qarjylandyrylǵan jobalar jobalyq qýattylyǵyna shyqqan kezde jylyna 530 myń tonnadan astam jemis-kókónis óniminiń óndirisin qamtamasyz etedi. Óndirilgen ónimdi saqtaý ınfraqurylymyn damytý sheńberinde, Holdıń kókónis saqtaý qoımasynyń qurylysy men jańartý jónindegi jobany qarjylandyrady» - dedi «QazAgor» UH basqarma tóraǵasy.
Bul baǵyt boıynsha quny 16,7 mlrd.teńgeniń 44 jobasy maquldandy, birjolǵy saqtaýdyń jıyntyq syıymdylyǵy 185 myń tonna, onyń ishinde 41 joba paıdalanýǵa berilgen. Onyń qatarynda - «Kazakh Cool» JSHS (Almaty oblysy), «Fırma Aktogaı-AGRO» JSHS (Pavlodar oblysy)
Búgingi tańda «QazAgro» holdıńimen konservilengen kókónis pen jemis óndirisiniń kólemin ulǵaıtý maqsatynda, aýylsharýashylyq ónimin qaıta óńdeý, sonyń ishinde jemis-kókónis boıynsha jobalardy lızıń mehanızmi arqyly qarjylandyrý baǵdarlamasy ázirlendi. Qazirgi ýaqytta osy baǵytta 650 mln.teńge somasyna 3 joba paıdalanýǵa berildi, jalpy óndiris qýattylyǵy jylyna 260 myń lıtr shyryn jáne jylyna 50 myń tonna ónim shyǵarady. Áńgime, «Altyn Alma» JSHS, OQO – shyryn, «Issykskıı plodokonservnyı zavod» JSHS, Almaty oblysy – tomatty qaıta óńdeý, «Agro Qordaı» JSHS, Jambyl oblysy – keptirilgen jemister men kókónis óndirisi jobalary týraly boldy.
Baq.kz
