Bekjan Ydyrysov: «QAZAQTAN DA, QAZAQSTANNAN DA JALYQTYM»

/uploads/thumbnail/20170709191205197_small.JPG

Óziniń facebook áleýmettik paraqshasynda jýrnalıs Bekjan Ydyrysov mynandaı mazmunda hat qaldyrypty:

"Bir nárseni túsindirip keteıin. Men Qazaqstannan qazir jyraqtamyn. Ýaqytsha emes túpkilikti kettim degen úmittemin. Elden ketý jaıly sheshimdi uzaq oılanbastan shapshań túrde qabyldadym. Sheshimim durys ekendigine eki aptadan soń kózim jetti. Eki aptada bir qazaqty kórmegenime qaıǵyrýdyń ornyna qýandym. Sóıtsem, qazaqtardan ábden sharshappyn. Qazaqstannan jalyǵyppyn. Qazaq júrgen jerde maqtanshaqtyq birge ilesip júredi. Qazaq keýdeni kermeı, istegenin kózge shuqyp, maqtanbasa bolmaıdy.
Toıdy da, kishigirim bas qosýdy da maqtaný úshin uıymdastyrady. Qazaqtar maqtaný boıynsha álem chempıondary. Maqtaný – qazaqtyń ómirlik maǵynasy. Nazarbaevtan bastap barlyq qazaq tek maqtanýdy ǵana biledi. Nazarbaevqa túkke turǵysyz medalderdi Vatıkan syılap jatyr, Nazarbaev bolsa máz. Ondaı medalderdi qyzmetinen ketken elshilerge tabystaýshy edi. Sonda da Nazarbaev qýanady.  Ózin maqtaý, tákapparlaný qazaqtyń qanǵa sińgen ádeti. Qazaq óz-ózine ataq-abyroı taǵaıyndap, medal berýge daıyn. Keı qazaqtar bastaryn qosyp alyp, bir-birine madaqtaý aıtyp, medal beredi. Jalpy, Qazaqstan bul ótirik memleket. Munda eshnárse shynaıy emes. Imıtasıa, qysqasy.  Qazaqstanda jón túzý jol bolmasa da qazaq joldarymyz qandaı kúshti, Elbasymyz qandaı dana dep maqtana beredi. Myń jol tesik-tesik bolsa da Elbasy qadaǵalaǵan bir jol túzý bolsa qazaqqa jetkilikti. Dopıng qabyldap, chempıon atanǵan sportshylarymyz da maqtanýǵa sebep. Olardyń ótirik chempıon ekendikterine qazaqtar senbeıdi. Bárine syltaý-sebepteri daıyn. Báribir maqtana beredi. Maqtanýǵa sebep tabý úshin qazaqtar Mataevty, Sháripbaevty, Ydyrysovty temir torǵa qamaýǵa daıyn.
Men kún saıyn bir qazaqqa sóz erkindigi men tańdaý erkindigi jaıly túsindirip aıtsam, birnárse ózgere me qate oılappyn. Jo-joq, qazaq ondaıǵa daıyn emes eken.  Sóz erkindigi men tańdaý erkindigi jaýapkershilik degendi talap etedi. Qazaq aıtqan sózi men istegen is úshin jaýap bergisi kelmeıdi.
Korrýpsıaǵa qarsy búronyń qyzmetkerleriniń ózi meniń aldymda Mataevty, Ahmetovty, Ermegıaevty otyrǵyzǵandary úshin maqtanady.
Seniń Ǵabdýllınińdi de qamaımyz deıdi. Olar qapshyq-qapshyq aqsha urlap jatqan urylarmen teń emestigin túsinbeıdi.

Nazarbaevty maqtaǵannan jalyqtym. Jaı ǵana estigim kelmeıdi. Nazarbaev ólse de qazaq ózderine bir qaharman saılap alady da sonymen ómir baqı maqatanady. Men bul sırkte jumys istegim de, ómir súrgim de kelmeıdi.
Tergeý isi maǵan últımatým qoıdy: ne men Ǵabdýllınmen birge otyramyn, ne oǵan qarsy jaýap beremin. Ǵabdýllın jaıly árkim ártúrli oılaıdy. Men bolsam oǵan  meni «Radıotochkaǵa» shaqyrǵanyna rızamyn. Tergeýshiler Ǵabdýllın jaly óz pikirińdi ashyq aıta berme dep te maǵan nusqaý berdi.  Jýrnalıs ashyq pikir bildire alatynyna, soǵan mindetti ekendigine olardyń túkirgenderi bar. Sol sebepti de «Radıotochka» Ǵabdýllınniń isi boıynsha belsendi jumys jasady. Suhbat bergenderdiń barlyǵy óz bilgenderin, túıgenderin ǵana aıtty. Ol jerde eshqandaı saıası tapsyrma bolǵan joq. Bul dúnıe tergeýshilerge unamady. Maǵan qońyraý shalyp, qoqan-loqy kórsetti. Óziń de aýzyńdy ashpa, qalǵandaryna da ashqyzba dep keńes berdi. Astanadaǵy ekinshi tergeýden keıin ózara meni Ǵabdýllınniń qasyna otyrǵyzamyz dep sheship qoıǵandaryn túsindim. Sebep – shyndyqqa janaspaıtyn ótirik aqparat bergeni úshin. Endi olar menen Ǵabdýllınge qarsy shyqqanymdy qalady. Sol kezde aıqyn túsingenim, tergeýshilerde Ǵabdýllınge qarsy eshnárse joq. Búkil aıyp, kiná men sıaqtylardyń «aıtqandaryna» negizdeledi. Mende Qazaqstannan ketýden basqa jol bolmady. Astanadaǵy dostarymnyń poshtalaryn buzyp, áleýmettik jelidegi paraqshalaryn tóńkere bastaǵanda qabyldaǵan sheshim durys ekendigin túsindim.
Bılet  satyp aldym da Qazaqstannan alysqa uzap kettim.  Men túrmege barýdan qorqyp ketken joqpyn. Men jaı ǵana bul las oıynǵa aralasqym kelmeıdi. «Radıotochkadaǵy» barsha qyz-jigitke rızashylyǵymdy bildiremin. Ata-anammen qoshtasa almaǵanyma yzalymyn.
Qaıda, nemen shuǵyldanatynym belgisiz.

Ǵabdýllındi bolashaqta bosatýy da múmkin shyǵar. Biraq esesine olar ne suraıtyny belgisiz. Jalpy, qazaq tyǵyryqqa tireldi. Bul tyǵyryqtan shyǵý úshin maqtanshaqtyqtan arylýy shart. Ol úshin qazaq qazaqtyqtan bas tartqany lazym. Ózge memlekette bul sheshim tez ári jeńil qabyldanady. Shetelde qazaq ekenińdi umytasyń, dúnıege basqasha kózqaraspen qaraısyń. Bıletke aqsha tabylady-aý, sheshim qabyldaý qıyn. Korrýpsıaǵa qarsy búroǵa meni sheshim qabyldaýǵa ıtermelegenderiń úshin raqmet aıtamyn!"

Aýdarǵan: Jazıra Baıdaly

Qatysty Maqalalar