«Qyryq jyl boıy halqymdy úzdiksiz baspanamen, mektep jáne aýrýhanamen qamtamasyz etý úshin otandastaryma qoldan kelgenshe jaǵdaı jasadym. Ash bolǵanda olardy tamaqtandyrdym, tipti, shól dala Bengazıdi gúldengen aımaqqa aınaldyrdym. Men kovboı Reıgannyń shabýyldaryna toıtarys berdim. Meni óltirgisi kelgen Ol eshqandaı jazyǵy joq balamdy jazym etip ketti. Men Afrıka odaǵynyń qarjysymen Afrıkadaǵy baýyrlaryma da úzbeı járdemdestim. Elge naǵyz demokratıanyń ne ekenin túsindirý úshin qoldan kelgenshe kómektestim. Biraq, buǵan qanaǵat etpedi kóbisi. Tipti 10 bólmeli páteri barlardyń ózine de jańa jıhaz ben kıim-keshek alyp bersemde kóńilderi qosh bolǵanyn kórmedim. Dúnıeqońyzdyq ben ózimshildikke salynǵan olar amerıkalyqtarmen jáne ózge eldiń ókilderimen ymyraǵa kelip, elge «naǵyz demokratıanyń» jetpeı jatqanyn aıtyp shaǵymdandy. Biraq bul «demokratıa» men «bostandyq» kúshtilerdiń quqyn ǵana qorǵaıtynyn olar túsinbedi. Olar amerıkada qaıyr suraǵandar ǵana táýelsiz kún keshetinin jáne tegin kóje ol jaqta tek qaıyrymdylyq maqsatynda ǵana taratylatynyn, onda da buǵan qol jetkizgisi kelgenderdiń uzyn-sonar kezekke turatynyn bilgen joq. Amerıkada bizdiń eldegideı tegin medısına, tegin aýrýhana, tegin bilim men tegin baspana joq ekenin uǵynǵysy kelmedi. Men ne istesemde barlyǵyna bul az bolyp kórindi. Basqalary meniń arabtar men musylmandardyń birden-bir kósemi, halqynyń Sýes kanalyn paıdalanýǵa qaqy bar ekenin málimdegen Abdel Naserdiń uly ekenimdi bildi. Al men onyń bastamalaryn úlgi ete otyryp, óz halqymnyń Lıvıanyń tolyqqandy ıesi ekenin málimdedim jáne ony otarlaýshylardyń yqpalynan arashalap qalýǵa tyrystym. Endi mine men álemdegi eń kúshti armıanyń soqqysyna ushyraýdamyn. Al meniń Afrıkalyq inim Obama meni óltirip, bizdiń tegin baspanamyzdy, medısınamyzdy, tegin bilim men tamaǵymyzy tartyp alyp, ony «kapıtalızm» dep atalatyn amerıkanyń suǵanaq júıesimen almastyrmaq. Úshinshi álemde ómir súretin barlyǵymyz onyń qandaı qoǵam ekenin álbette jaqsy bilemiz. Bul degenimiz eldi korporasıalar bılep, qarapaıym halyqty qanaý degen sóz. Mende basqa amal qalmady. Men óz pozısıamdy ustap qalýym kerek. Bizdiń elge osynsha baılyq berip, halqymnyń ál-aýqatyn kóterip, Afrıkadaǵy baýyrlaryma kómektesýge múmkindik bergen, arab baýyrlarym men qaryndastaryma Lıvıa Jamahırıasynda jumyla jumys isteýdi jazǵan Allaǵa úlken alǵys aıtamyn. Eger Alla qalasa men óz ulysym úshin ómirimdi qıýǵa daıynmyn. Balalarymyzdyń bas amandyǵy men elimdi qutqaryp qalý úshin osylaı isteýge májbúrmin. Osy ósıetim arqyly búkil álem meniń NATO kresshileriniń kezekti shabýylyna qarsy shyqqanymdy biletin bolady. Men qatygezdik pen satqyndyqqa tóze almaǵan afrıkalyq ózge baýyrlarymmen ıyq tirestirip olarǵa qarsy shyqtym. Men bádáýıler shatyrynda, qarapaıym úıde ómir súrdim. Sırtta ótkizgen jastyq shaǵymdy eshqashan esten shyǵarǵan emespin. Men ulttyq baılyqty ońdy-soldy shashqan joqpyn. Islam úshin Ierýsalımdi azat etken musylmandardyń uly kósemi Salahaddın sıaqty az nárseni qanaǵat tuttym. Batysta meni «aqylsyz», «aqymaq» deıdi. Biraq shyndyqty bilse de olar ótirik aıtýdan eshqashan taıynǵan emes. Olar meniń ustanǵan jolym halqymnyń kóńilinen shyǵatynyn jáne bul úshin meniń basymdy báıgege tigýge daıyn ekenimdi biledi. Azat, táýelsiz Lıvıanyń ózderine kiriptar emes ekenine ishteı ókinedi. Al men osy bostandyq úshin aqtyq demim shyqqansha aıqastym. Uly Jaratýshy bizdiń erkin de erikti bolyp qala berýimizdi násip etkeı!»
*** *** ***
Kaddafı kim bolǵan? Mıllıardtardy qaltasyna basqan mystan deıdi bireýler, endi biri memleketti óz menshigindeı kórgen «kósem» deıdi...Biraq, keıbireýler dıktatordyń óz eline jasaǵan osy jaqsylyǵynyń jartysyn da jasaı almady..Keı prezıdenttermen salystyrǵanda bázbireýlerdiń ony áýlıe kóretini osy shyǵar…
Jolymbek Mákishev (“Facebook” álýmettik jelidegi paraqshasynan alyndy)
