QAZAQ ELİNE NAZARBAEVTYŃ PREZIDENT BOLǴANYNA 27 JYL TOLDY

    Nurgali Nurtay
    QAZAQ ELİNE NAZARBAEVTYŃ PREZIDENT BOLǴANYNA 27 JYL TOLDY

    Búgin Qazaqstan Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstanǵa prezıdent bolǵanyna 27 jyl toldy dep habarlaıdy Qamshy aqparattyq agenttigi.

    27 jyl buryn (1990) Qazaq KSR-iniń «Qazaq KSR Prezıdenti qyzmetin bekitý jáne Konstıtýsıaǵa (Negizgi zań) ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańy, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń «Qazaq Keńes Sosıalısik Respýblıkasynyń Prezıdenti týraly» Jarlyǵy qabyldandy.

    1990 jyly 24 sáýirde joǵarǵy Ke­ńes­te zań qabyldaǵannan keıin, Prezı­dentti saılaýda jasyryn daýys berýge qatysqan 335 depýtat­tyń 317-si N.Á. Nazarbaevty qol­dap, 18-i qarsy daýys berdi. Nátı­­­jesinde N.Á. Nazarbaev Qa­zaq­­stan­nyń tuńǵysh prezıdenti bo­lyp saılandy. N.Á. Nazarbaev­ty bul joǵarǵy laýazymdyq qyzmetke Qazaq­stan Kompartıasy Ortalyq Komıtetiniń 21-plenýmy biraýyzdan usynǵan bolatyn.

    1990 j. 20 qarashada qabyldanǵan "Qazaq KSR-nda memlekettik bılik pen basqarý qurylymdaryn jetildirý jáne Qazaq KSR Konstıtýsıasyna ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly" Zańǵa sáıkes Qazaq KSR Prezıdenti Qazaq KSR joǵary atqarýshy jáne ókimshi bılik basshysy bolyp tabyldy.

    1991 jyly 10 jeltoqsanda "Qazaq Keńestik Sosıalısik Respýblıkasynyń ataýyn ózgertý týraly" Qazaq KSR Zańymen Qazaq KSR Qazaqstan Respýblıkasy bolyp qaıta ataldy. QR Joǵarǵy Keńesi "Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń qyzmetke kirisýi týraly" qaýly qabyldady, oǵan sáıkes N. Á. Nazarbaev 1991 j. 10 jeltoqsannan bastap QR Prezıdenti qyzmetine kiristi dep esepteldi.

    1991 jyly ótken prezıdent saılaýyna kandıdat retinde Nursultan Nazarbaev tirkeldi. Saılaý kezinde ol 98,8% daýys jınady.

    1991 jyly 16 jeltoqsanda QR Prezıdenti N. Á. Nazarbaev "Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik táýelsizdigi týraly" QR Konstıtýsıalyq zańyna qol qoıdy, zań boıynsha QR Prezıdentiniń mártebesine jáne respýblıkanyń memlekettik bılik organdarynyń barlyq júıesine aıtarlyqtaı ózgertýler engizildi. Osy Zańǵa sáıkes QR-da memlekettik bılik organdary onyń zań shyǵarýshy, atqarýshy jáne sot bolyp bólinýleri qaǵıdasynan kelip quryldy. Respýblıka halqynyń atynan sóıleý quqyǵy QR Joǵarǵy Keńesi men QR Prezıdentine berildi.

    1993 jyly 28 qańtarda Joǵarǵy Keńes sesıasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsıasy qabyldandy, onda alǵash ret "Prezıdent" jeke taraýy berildi. Konstıtýsıanyń 75 babyna sáıkes QR Prezıdenti memlekettiń basshysy bolyp tabyldy jáne respýblıkanyń atqarýshy ókimet bıliginiń birtútas júıesin basqardy, sondaı-aq respýblıka azamattarynyń quqyǵy men bostandyqtarynyń, Konstıtýsıasy men zańdarynyń saqtalýyna kepil boldy.

    1995 jyly 30 tamyzda ótken búkilhalyqtyq referendýmnyń nátıjesinde qabyldanǵan jańa Konstıtýsıa Prezıdent mártebesine kóp ózgertýler engizdi.

    1995 jyly 1 naýryzda Qazaqstan halyqtarynyń assambleıasy (qazirgi ataýy - Qazaqstan halqy assambleıasy) prezıdent Nazarbaevtyń ókilettigin 2000 jylǵa deıin uzartý úshin referendým ótkizýdi usyndy. Sol jyly 29 sáýirde referendým ótkizý týraly sheshim qabyldandy. Referendýmǵa qatysqandardyń 95,5 paıyzy Nazarbaevtyń ókilettigin uzartýdy qoldaǵany habarlandy.

    21 jyl (1996) buryn dál osy kúni Elbasy N. Nazarbaevqa eldegi eń joǵarǵy laýazym belgileri - «Altyn Qyran» ordeni, omyraý belgisi jáne Prezıdent baıraǵy tapsyryldy.

    1998 jyly 7 qazanda "Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsıasyna ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly" zańǵa saı  Prezıdenttiń jańa ókilettik merzimi — 7 jylǵa belgilendi.

    1999 jyly 10 qańtarda QR Prezıdentin saılaýy ótti. Nursultan Nazarbaev - 80 paıyz, qarsylasy Serikbolsyn Ábdildın - 15 paıyz daýys jınady.

    2005 jyly 4 jeltoqsanda QR Prezıdentin saılaýy ótti. Kezekti merzimge Prezıdent bolyp N. Á. Nazarbaev saılandy. Oǵan saılaýshylardyń 91,15 paıyzy daýys berdi. Basty qarsylasy Jarmahan Tuıaqbaıǵa saılaýshylardyń 6,61 paıyzy daýys bergen.

    2010 jyly maýsymda Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir konstıtýsıalyq zańdaryna tolyqtyrý engizilip, «Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń – Elbasy» mártebesi bekitildi.

    2010 jyly 23 jeltoqsanda Óskemende 320 adam qatysqan arnaıy jıyn ótip, Nazarbaevtyń prezıdenttik ókilettiligin 2020 jylǵa deıin uzartý úshin referendým ótkizýdi usyndy. Bul usynysty Qazaqstan halqy assambleıasy, májilis depýtattary qoldady. Biraq Nazarbaevtyń ózi referendým ótkizýge qol qoımaı, prezıdent saılaýyn 3 sáýirge belgiledi.

    2011 jylǵy Qazaqstan Prezıdentiniń saılaýynda Nursultan Nazarbaev saılaýshylar daýsynyń 95%-dan astamyna ıe bolyp, aıqyn jeńiske jetti. 

    2015 jyly 26 sáýirde ótken Prezıdent saılaýynda saılaýshylardyń  97,75 paıyzy taǵy Nazarbaevty qoldaǵany habarlandy.

    Zańǵa saı, kelesi prezıdent saılaýy 2019 jyly birinshi jeltoqsanda ótýi tıis.

    Aıta ketetin bolsaq, Prezıdenttiń tómendegideı Laýazymdyq mártebeleri bar.

    Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy (Ult kóshbasshysy)

    Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteriniń Bas qolbasshysy

    Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesiniń tóraǵasy

    Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵynyń tóraǵasy

    Qazaqstan halqy assambleıasynyń tóraǵasy

    «Nur Otan» partıasynyń tóraǵasy

    Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Shetel ınvestorlary keńesiniń tóraǵasy

    Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Kásipkerler keńesiniń tóraǵasy

    Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qoryn basqarý jónindegi keńestiń tóraǵasy

    Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Astananyń sáýlet keńesiniń tóraǵasy

    Nazarbaev Ýnıversıteti Joǵary qamqorlyq keńesiniń tóraǵasy.

    Eske salatyn bolsaq, Konstıtýsıanyń 42 baby, 5 tarmaǵyna saı,  Bir adam qatarynan eki retten artyq Respýblıka Prezıdenti bolyp saılana almaıdy. Bul shekteý Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdentine qoldanylmaıdy.

    Qatysty Maqalalar

    Bárimiz qazaqpyz ǵoı!

    Bárimiz qazaqpyz ǵoı!

    12:57, 06 naýryz 2025