Jyl basynda prezıdent Nazarbaev memlekettik bıliktiń tarmaqtary arasynda ókilettikterdi qaıta bólý máseleleri jónindegi jumys tobyn qurý týraly ókimge qol qoıǵan bolatyn. Jumys tobyn Prezıdent ákimshiliginiń basshysy basqardy. Onyń quramyna Respýblıkanyń Parlamenti, Úkimeti, Joǵarǵy soty, ózge de memlekettik organdardyń ókilderi, sondaı-aq ǵylymı-saraptamalyq qaýymdastyqtyń ókilderi kirdi. Tutas bir reformatorlyq shtab desek artyq aıtqanymyz emes.
Jumys toby birden áreketke kóship, alǵashqy nátıjelerin kórsete bastady. Qoǵam bul máselege qyzý aralaspasa da, BAQ-da jáne sarapshylar arasynda belgili dárejede pikir talastar oryn aldy. Jaqsybekov bastaǵan jumys toby Konstıtýsıanyń 91-babynyń 2-tarmaǵynyń redaksıasyna memlekettiń Táýelsizdigin, Respýblıkanyń birtutastyǵy men aýmaqtyq tutastyǵyn ózgertýge tyıym salatyn tolyqtyrýlardy engizip, Parlamentten ótkizip, ol redaksıany Prezıdent qoldap, qolyn qoıǵan bolatyn. Osylaısha jyl basynda memleketimizdiń tarıhynda eleýli oqıǵa oryn aldy – joǵarǵy memlekettik saıası apparat memleketshildik ustanymyn aıqyndady.
Osy reformadan keıin az ǵana ýaqyt ótkende, prezıdent Nazarbaevtyń bastamasymen taǵy bir mańyzdy sheshim qabyldandy. 19 sáýirde Nursultan Nazarbaev Prezıdent janyndaǵy Qoǵamdyq sanany jańǵyrtý baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi ulttyq komısıany qurý týraly jarlyqqa qol qoıdy. Baǵdarlamany iske asyrý jónindegi ulttyq komısıany basqarýdy da Nazarbaev Jaqsybekovke tapsyrdy. Konstıtýsıalyq reformalar úderisi jumsaq jaǵdaıda ótip, elimizdiń saıası bıliginiń fýnksıasy jańarý kezeńine aıaq basty. Endigi qadam qazaq qoǵamynyń jańǵyrý satysyna ótýinde tur. Prezıdent ákimshiliginiń der kezinde jasaǵan saıası tehnologıalyq, strategıalyq baǵdarlamasy – «joǵarydan jasalǵan revolúsıa» áserin berýde. Ne desek te, prezıdent Nazarbaevtyń «Rýhanı jańǵyrý» ıdeıasy qoǵamnyń alýan túrli toptaryn bir maqsat tóńireginde toptastyrýda. Bul eń aldymen prezıdent ákimshiliginiń uıymdasyp, jumysty jaqsy qura bilgeniń arqasynda bolsa, ekinshiden Nazarbaevtyń ákimshiligi qoǵamnyń suranysyn dóp baıqaı bilýinde. Osyǵan oraı, sarapshylar Jaqsybekovtiń ákimshilik basshylyǵyna ekinshi ret oralýy men memleketshildik rıtorıkanyń kúsheıýiniń tuspa-tus kelgendigi kezdeısoqtyq emes ekeniń, kerisinshe bul Ádilbek Ryskeldiulynyń úndemeı júrip is tyndyratyn stıli ekeniń aıtýda.
Keshe ǵana Prezıdent ákimshiliginiń basshysy, ulttyq komısıanyń tóraǵasy Á. Jaqsybekovtiń tóraǵalyǵymen «rýhanı jańǵyrtý» baǵdarlamasyn iske asyrý jónindegi ulttyq komısıanyń úshinshi otyrysy ótip, jumystyń keıbir nátıjeleri belgili boldy:
* qazaq tilin latyn álipbıine kóshirý jobasy boıynsha tıisti jumys toby aldaǵy kúzde jańa álipbıdiń nusqasyn qaraýǵa usynady.
* «Jańa gýmanıtarlyq bilim. Qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasy aıasynda gýmanıtarlyq pánder boıynsha 17 oqýlyqtyń tizimin jasaldy. Baǵdarlamanyń aıasynda qurylǵan Ulttyq aýdarma búrosy olardy aýdarýǵa kiristi.
* «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografıasy» jobasy boıynsha respýblıkalyq deńgeıdegi 100 jáne óńirlik deńgeıdegi 500 kıeli nysan iriktelip alyndy.
* «Qazaqstandaǵy 100 jańa esim» jobasyna 1500 ótinim kelip tústi.
Osy qysqa ýaqyt ishinde, Jaqsybekov bastaǵan komısıanyń kórsetken nátıjeleri úmittiretindeı áser qaldyrýda. Sebebi, Jaqsybekov myrzanyń tikeleı basshylyǵymen prezıdent ákimshiligi bir jyldyń ishinde ret-retimen eki reformany da júzege asyryp, ákimshiliktiń jumysyn jańa kásibı sapa deńgeıine shyǵardy.
Nurǵalı Nurtaı
