Sáken Seıfýllın jas qyzdyń ólimine sebepker bolǵan ba?

/uploads/thumbnail/20170829154935286_small.jpg

Áıgili Sáken Seıfýllınniń qyzmette júrgen kezinde 16 jastaǵy qyzdy aldap, paıdalanyp ketken kórinedi. Osy qorlyqqa shydamaǵan jas arý óz-ózine qol salypty.

Bul týraly dramatýrg Saıa Qasymbektiń "Ádebıet portalyndaǵy" "Qyz qasireti. Sáken týraly 44 jyl saqtalǵan syr" atty maqalasynda aıtylady dep jazady Qamshy.kz aqparat agenttigi. 

Avtor bul jaǵdaı jóninde jazsam ba, jazbasam ba dep kóp oılanypty. 

"...sol taý tulǵalar ǵumyrynda bolǵan keıbir kóleńkeli, kirbińdi tustarǵa kýá bolǵanda, estip-bilgende óz-ózińnen qaradaı muńǵa batyp, ózegińdi ókinish órteıtin mezetter bolady eken. Jamandyqqa qımaısyń, ishteı arpalysyp, sarsańǵa túsesiń. Qyryq tórt jyl boıy sanamda saqtalyp, osyndaı arpalys kúıge túsirip kele jatqan syrdy aıtyp, jarıalaý da ońaı bolmady. Bir oıym aıtady: «Jazyqsyz qurban bolǵan bozdaqtardyń tulǵasyn asqaqtatyp jatqan kezeńde, osy shyndyq qoǵamǵa qajet pe?», – dese, ekinshi oıym: «Mahabbatqa sengen arýdyń suraýsyz ketken kóz jasyn, tym quryǵanda qaǵaz betinde joqtaý kerek emes pe? Qyrshyn ketken jas arýdyń kóz jasy suraýsyz qala bermek pe? – deıtindeı" dep jazady S.Qasymbek. 

Sodan avtor ekinshi oıyna qulaq asýdy jón sanaǵan.

"Birde, radıodan «Taý ishinde» áni berilip jatqan. Atam: «Eh, zaman-aı deseńshi?!» – dep qatty kúrsindi. Atam ekeýimizdiń aramyzdaǵy dıalog bylaısha órbigen edi: – Ata, sonsha nege kúrsindińiz?

– E, marqum Sáken Seıfýllın osy ánin bizdiń elge kelgende shyǵaryp edi. Alǵash bizge salyp bergen.

– Sáken Seıfýllın? Qalaısha? Siz Sáken Seıfýllındi kórgensiz be?

– Nege sonsha tańyrqadyń? – degen atam osy oqıǵany baıandap berip edi: – Otyzynshy jyldary Túrkistan jerinde kolhoz predsedateli bolyp turǵanymda, Almatydan Sáken Seıfýllın bastaǵan komısarlyq top elge keldi. Sol joly kolhoz tirligin qatty tekserdi. Ózimen birge qyzyl otaý ala kelipti. Murty qıaqtaı, erkek ishinde bet bitkenniń sulýy edi marqum... Sol joly áıelin erte kelipti. Uzyn shashy tobyǵyna túsken, sulý eken. Aıaǵyna bıik ókshe topylı (týflı degeni) kıgendikten, Túrkistanda qaldyryp, ózgemiz Sozaq, Sholaqqorǵan eline atústi kettik. Sol joly Sáken elde bir aı jatty. Kúndiz jumys, keshkisin jastar qyzyl otaýǵa jıylyp saýyq-saıran quramyz. El ishinde talantty jastar jetkilikti edi ǵoı, shirkin. Sol eldegi bir shaldyń tórt ul ortasynda jaıqalyp ósip kele jatqan úkideı jas qyzy bar eken. Jasy 16-da. Bet bitkenniń sulýy. Qyzdyń sulýlyǵyn uzynqulaqtan estigen Sáken álgi arýdy qyzyl otaýǵa aldyrtty. Ne kerek, bir aı boıy sol qyzben oıyn qurdy. (Osy jerin túsinbeı anyqtap suraǵanymda, birge turǵanyn bilgen edim...) Qyzdyń tórt aǵasy kelip, Sákendi qysty. Sáken, qyzdy Almatyǵa alyp ketetinin, úılenetinin aıtyp, ant-sý ishti. Aqyry aǵalary senip, qyzdy Sákenge qaldyrdy.

Ne kerek, aı taýsylyp, Sáken Almatyǵa qaıtatyn boldy. Qyzdy ertip, attyly top, Túrkistanǵa jol tarttyq. Qaıtarda Ashysaıdyń taý arasy jolymen qaıttyq. Myna ándi sol joly, taý ishimen qaıtyp kele jatyp shyǵarǵan edi. Shyrqaǵany sol eken, jastar jaǵy qoısyn ba, aýyz-aýyzdan jerge tıgizbeı qaǵyp ketti ǵoı. Qas qaraıa attyly top, bulaq basyna túnemekke toqtaldyq. Sáken: - Jigitter, myna ánime qulaq salyńdarshy?! Jańa án keýdemdi jaryp barady! -dep, osy «Taý ishinde» ánin shyrqap jiberdi. Ǵajap án eken?! Delebesi qozyp kele jatqan jigitter qoısyn ba?! İship-jep, Sákenniń jańa ánin kezekpen shyrqap otyrmyz... Tún aýa Sáken, qosshy jigitke burylyp, qyzdy elge aparyp tastaýyn buıyrdy. Bárimizdiń tilimiz baılanyp qaldy. Qarsy sóz aıtarǵa shama bar ma?! Otyzynshy jyldardyń qasireti kúshine enip, eldi qynadaı qyryp jatqan naýqan bolatyn. Sákenniń túkirigi jerge túspeı, qylyshynan qany tamyp turǵan kez. Qyzdyń rýlas aǵasy daýys kóterip edi, Sáken: "Úrim-butaǵyńmen aıdalyp ketkiń kele me?!" - dep edi, úni óshti. Qıyn zaman edi ǵoı. Qoıshy, bárimiz qısaıyp jata kettik... Tańmen tursaq, qyz joq. Jabyla izdeý saldyq. Sóıtsek, elge qaıtýǵa namysy jibermegen baıǵus qyz, tobyqtan túsetin shashymen dolana aǵashyna asylyp qalǵan eken! Óli júziniń ózi ajarlanyp ketkeni áli kóz aldymnan ketpeıdi. Sákenniń qattylyǵy sonsha, úrimdeı qyzǵa duǵa jasamastan, atyna minip, burylmastan kete bardy. Shyraǵym, mahabbattyń nalasy jaman bolady. Qyz nalasy aqyry Sákendi jibermedi ǵoı! - dep kúrsingen bolatyn" dep aqtarypty Saıa Qasymbek 44 jyldan beri saqtap kelgen syryn.

Qatysty Maqalalar