Toqsanynshy jyldardyń basy edi. Almatynyń aqyldysy da, aqymaǵy da, tipti aqynyna deıin bazarǵa shyǵyp ketken kez ǵoı. Qala quddy bir úlken saýda alańyna aınalǵandaı. Kóshe boıy tizilgen saýdagerler. Naryqtyń jańa kelip jatqandyǵynan bolar, ásirese, qazaqtar «saýdager» degen sózge kádimgideı namystanatyn. Alda-jalda aıta qalsań jaǵańa jarmasyp ólýge bar. Aýyldan dosym kelip, kóshe boıyndaǵy sol nópirdi aralap kelemiz.

– Áı, sumdyq qoı mynalaryń, – deıdi Marat dosym, – Búkil qala saýdager bolyp ketipti. Ana kempirge ne joq? Otyrmaı ma, nemereleriniń qasynda. Myna kózildirik kıgen oqymysty-aý deımin? Buǵan ne joryq? 

Dosym meniń kózildirikti kózime bir qarap qoıdy. Ne deıin? Qaı bir jetiskenderinen tur deısiń bular. Jumys joq. Bári toqtap tur. Ózim de jumyssyz júrmin. Saýdager bolyp keter em, átteń qoldan kelmeıdi. 

– Oıbaı, anany qara! Mynadaı sulý qyzdyń kóshede otyrǵany jaraspaıdy eken! 

Kórsetken jaǵyna qaraǵanmyn. Shynymen de keremet bir sulý qyz usaq-túıek satýda. Burymy beline túsken, kózderi tostaǵandaı, sary tústi shyt kóılegi denesine jabysyp, úlbirep otyr. Aqsary júzi albyrap, ótken, ketkenge aldyndaǵy taýaryn usynýda. Qalaı jetip barǵanymyzdy bilmeı qaldyq. 

– Qaryndas, kettik, – dedi qaljyńbas dosym, – Kúnge kúıip otyrǵansha bizdiń aýylǵa baraıyq. Keremet qoı! Unasa qalarsyń… 

Qyz jymıdy da qoıdy. Munysyn bizdiń Mákeń basqasha jorydy-aý deımin. Shabýyldy tipti údetti. Bizdiń jaqtyń jigitteri aqynjandy emes pe! Sary kóılekke qarap bir shýmaqty tókti de jiberdi. 

Sabaǵy álsiz sary gúl, 
Jartasta jalǵyz tur ósip. 
Jaýyn ba, jel me bári bir, 
Ózinshe ol da kúresip, 
Jartasta jalǵyz tur ósip….

Masattanyp qyzǵa qaraǵan. Sary kóılekti qyz taǵy jymıdy. Jymıysynyń ózinde bir sıqyr bar. Arbaldyq ta qaldyq. 

– Taban astynda shyǵarǵan óleńim unaǵan joq qoı deımin? Unamasa taǵy shyǵaraıyn, – dedi dosym qyzǵa. Qyz bul joly jymıǵan joq. Áp sátte muń tola qalǵan tostaǵan kózin Maratqa aýdaryp, alǵash ret til qatty. 
– Unady. Týra meniń taǵdyrym eken! 
– Sendeı sulýda mundaı muńdy taǵdyr bolýy múmkin emes! Aıttym ǵoı, kettik aýylǵa! Kelisseń jaıaý arqalap aparýǵa ázirmin, – degen dosymnyń sózine qyz taǵy jymıdy. 
– Aýylǵa deıin ǵana emes, ómir boıy arqalap ótýińe týra keledi! 
– Nesi bar, arqalaımyn, – dep dos qoımady. Sary kóılekti qyz jymıyp, basyn shaıqady. «Joq» degeni bolar dep túsindik. Ketýge aınaldyq. 
– Tym bolmasa atyńdy aıtshy, – dedi Marat qoshtasarda, – men saǵan áli talaı jyr arnaımyn. 
– Aıaýlym, – dedi sulý qyz, – Tek ózińiz arnańyzshy! Jańaǵy oqyǵan óleńińizdi Muqaǵalı aqyn biz sekildilerge baıaǵyda arnap qoıǵan. 

Urlyǵy ashylǵan Mákeń jym boldy. Jol jónekeı sóılep keldi. 

– Sumdyq, á? Kóshede nege otyr eken? Mynadaı sulý…Qandaı aqyldy! Jańaǵy óleńdi Muqańdy bilem deıtinderdiń ózi este saqtamaǵan. Myna sen bilesiń be? 

Basymdy shaıqadym. Shynymen bilmeıdi ekenmin. Marat aqyn emes. Biraq, kóp aqyndy jatqa biledi. Onyń ózin súrindirgen myna qyz shynymen de tegin bolmady. 

– Erteń taǵy kelemin, – dedi dosym, – Aýylǵa ketkenshe bul qyzdy torýyldaıtynym anyq. Ne búk, ne shik bolady! 

Baıqaımyn dosymnyń myna qyzǵa esi ketken sekildi. Nesi bar? Ózi boıdaq. Qyz da keremet! Tal boıynda bir min bolsashy… 

…Dosym ertesi taǵy ketti. Aýylǵa ketkenshe sary kóılekti arýǵa kúnde baryp turdy. Shyn ǵashyq boldy. Biraq, sulý qyz ár joly betin qaıtaryp jiberetin. 

– Qalanyń qyzy bizdi qaıtsin! – dedi sońǵy kelgeninde, – Jigiti bar shyǵar. Átteń, sál yńǵaıyn bildirse ómir boıy kúter edim ǵoı. «Endi meni mazalap, kelýshi bolmańyz» dedi ǵoı ol maǵan… 

…Dos ketkeli anda-sanda sol kóshemen júrip qalatynmyn. Júrgen saıyn Aıaýlymdy kóremin. Sol jymıyp otyrǵany. Birde kóshedegi bazar tarqap jatqan tusta sol sulý qyzdy kórdim. Aldyndaǵy usaq-túıekterin jınastyryp jatyp art jaǵyna qolyn sozǵan. O, toba! Qos baldaqqa súıenip turyp keledi eken. Eki aıaǵy semip qalǵan. Jan joq. Qımylsyz salbyrap tur. Bireýler zattaryn kóterisip jatyr… Ózegime bir ashshy óksiktiń turyp qalǵany-aı! Denem dirildep tur. «Meni ómir boıy arqalaýyńa týra keledi» demep pe edi meniń dosyma. Múgedektigin aıtqan eken ǵoı… Marattyń da ádeıi betin qaıtarǵan boldy. Bir jaǵynan durys ta shyǵar! Dosym muny kórmeı ketti emes pe! Jaratqannyń anadaı aqyldy da sulý pendesin kem ǵyp jaratqanyna tań qalmasqa shara joq. Sol pendeniń ómir úshin kúresip kele jatqan qaısarlyǵyna taǵy da eriksiz bas ıesiz. Óıtkeni, ol qyzdy búgin taǵy kórdim. Orta jasqa kelse de sol baıaǵy jymıǵan qalpy. Áli saýda jasap otyr. Al, dosym ómirden ótken… 

Arman Sqabyluly