Namys qaıda

"Álem bizdi qurmettesin desek, óz ultymyzdy jáne ulttyq beınemizdi aldymen bizdiń ózimiz bar sezimimizben, aqyl-oıymyzben, is-áreketimizben qurmetteýimiz kerek. Óziniń ulttyq beınesin taba almaǵan ulttardyń basqa ulttarǵa jem bolatynyn bilip qoıǵanymyz jón" (Atatúrik).

Al bizde, qazaqtarda qalaı? Basqa-basqa, tipti Parlamenttiń ózinde, Senaty bar, Májilisi bar, daýysqa salǵanda toqsan paıyzǵa jýyǵy qazaq tiline qarsy daýys berdi.

Al dál osy Parlament qazaq tilin memlekettik til dep sheshim qabyldaǵan bolatyn.

Bul tolqý sonda ne tolqý? Depýtattardyń basym kópshiligi keshegi óz sheshimine qarsy shyqqany qalaı?

Joǵaryda Atatúrik aıtqan ulttyq qasıetterdiń múlde ada bolǵany ǵoı. Ulttyq qasıet, ulttyq namys ólgen ǵoı.

Mine, bul naǵyz qasiret!

Bir kem dúnıe

Oılan, qazaq

...Túrik ultynyń minezi asqaq.Túrik halqy eńbekqor.Túrik halqy zerek halyq. Óıtkeni, túrik halqy ulttyq tutastyqtyń jáne birliktiń arqasynda basqa kúshterdi jeńe bildi.

"Men – túrikpin! " degen adam qandaı baqytty (Atatúrik) .

Al bizde, qazaqtarda qalaı? "Men – qazaqpyn! " dep bári de qasqaıyp turyp maqtanyshpen masattana aıta ala ma? Aı, bilmeımin. Qazaqtardyń jartysyna jýyǵy óz ana tilinde sóıleı almaıdy dep jazyp júr ǵoı gazetter. Ol ras shyǵar. Oǵan ózim depýtat retinde Parlamentte júrgende kózim jetken. Qazaqsha sóıleıtinder neken-saıaq bolatyn.

Prezıdentimiz Nursultan myrza: "Qazaq qazaqpen qazaqsha sóılessin", – dep aıtqan.

Biraq...

Zor kem dúnıe. Amal qansha?!

«Ultshyldardyń ultshyly»

«Karavan» degen gazet meni «ultshylardyń ultshyly» dep jazdy.

«Qazaqstan halqy» degenge qarsy depti. Talaı aıttym: «Ózbekstan halqy» degen joq, «Ózbek» degen halyq bar, «Tatarstan halqy» degen joq, «Tatar» degen halyq bar t.b.

Sol sıaqty «Qazaqstan halqy» degen halyq joq, «Qazaq» degen halyq bar.

Endeshe «Biz, qazaq halqy jáne Qazaqstandy mekendeıtin basqa halyqtardyń ókilderi nemese dıaspora» (1993 j.).

Aıdan anyq shyndyqty burmalaıtyn tońmoıyndarǵa ne dersiń.

Bir kem dúnıe.

Qazaq kóp pe, az ba?

Alyptardyń bireýi Ǵabıt Músirepov aıtty:

– «Biz jıylsaq – kóppiz, jaıylsaq – joqpyz», – dep.

– «Biz myna keń dalaǵa syımaı júrgen joqpyz, syıyspaı júrmiz», – dep.

Sońǵy sanaq boıynsha 8 mıllıonnyń ar jaq-ber jaǵy. Sodan beri, bálkim, 9 mıllıon bolǵan shyǵarmyz. Shet elderde, shamada, 5 mıllıon bar deıik.

Shyǵystaǵy aıdahar eli – 2,5 mıllıard. Batys pen teristiktegi Aıý eli – 150 mıllıon.

Tipti irgemizdegi ózbekter 20 mıllıonnan artyqpyz dep maqtanady.

Ǵasyrlar boıy soǵys-soıqan, asharshylyq, jońǵarlar, patshalar, Stalın, Goloshekın, Hrýshev...

Qytaı kóptiginen bala týýdy shekteıdi. Biz nemenege jetisip shekteımiz?! Bizdiń hanymdar bir-eki balamen qaqaıyp qalady. Úkimet kóp balany laıyqtap qoldamaıdy. Tipti halqy kóp degen Reseıdiń ózi kóp balalylardy qoshemettep, kómektesip jatyr.

«Az halyqtyń mańdaıynda baq turmaıdy» deýshi edi. Alla ózi jar bolsyn!

Bir kem dúnıe.