Jezqazǵan qalasynda búginde tozyǵy jetken úılerdiń sany 30-ǵa jýyqtady. Arnaıy saraptamanyń nátıjesi boıynsha atalmysh qaladaǵy 18 turǵyn úı turýǵa jaramsyz bolyp sanalsa, 11 turǵyn úıdi qaıta jóndeýden ótkizýge bolady eken. Negizi turǵyn úıdiń jaǵdaıy turǵyndarǵa tikeleı baılanysty bolyp sanalady. Alaıda úıge ózderi jaýapty ekenin bilse de turǵyndar mán bermeı, elemeı jatady. Tek úıdiń irgesi ábden eskirip, qulaýǵa shaq qalǵan ýaqytta ǵana baspanasyz qalatynyn sezgen soń máseleniń sheshý joldaryn izdeı bastaıdy. Osyndaı jaǵdaıda turǵyndar turǵyn úı komýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtýdyń 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasyn qoldana alady.
Atalǵan memlekettik baǵdarlama aıasynda 2013-2014 jyldar aralyǵynda Jezqazǵanda 13 kóp qabatty turǵyn úıdiń jaǵdaıy ońalǵan bolatyn. Olardyń kem-ketikterin túzetýge 178,9 mln teńge kóleminde qarjy jumsaldy. Bıyl óńirlerdi damytý baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde Jezqazǵan qalalyq turǵyn úı ınspeksıasy «Qaraǵandy oblysynyń turǵyn úı qoryn jańǵyrtý ortalyǵy» JSHS birlese jóndeýdi qajet etetin úılerdiń turǵyndarymen túsindirme jumystary júrgizilýde. Nátıjesinde Omarov kóshesindegi 16, 18, Pýgachev kóshesindegi 12 jáne Abaı kóshesindegi 81 «A» úılerdegi páter ıeleri memlekettik baǵdarlamaǵa qatysýǵa nıet tanytqan. Jýyrda ǵana jóndeýden ótken Omarov kóshesinde 18 úıdiń qazirgi jaǵdaıyn kórýge qala ákimi Qaırat Begimov arnaıy bardy.
1954 jyly boı kótergen turǵyn úı qazir tanymastaı ózgergen. Úıdiń qasbeti zamanaýı árleý materıaly saıdıngpen qaptalǵan. Sondaı-aq, onyń jylýdy saqtaý qabileti baryn eskergen jón. Turǵyn úıdiń irgetasy bekitilip, shatyry aýystyryldy. Kireberisteri jóndelip, esik, terezeleri jańartyldy.Úıdiń kúrdeli jóndeýine 25 mln teńgeden astam qarjy jumsaldy. Ony segiz páterdiń ıesi 15 jyl ishinde aı saıyn 17 myń teńgeden óteıtin bolady.
– Úıdiń buǵan deıingi jaǵdaıyn eske alýdyń ózi qorqynyshty. Úı kóz aldymyzda qaýsap jatty. «Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtý –2020» baǵdarlamasyna iligip ketkenimizge óte qýanyshtymyz. Kórip turǵandaryńyzdaı úıimiz jańaryp shyǵa keldi. Endi onyń alpys jyldan astam tarıhy bar dep te aıtpaısyz. Jóndeý jumystarynyń basy-qasynda júrip, jumystyń sapasyn da jiti baqyladyq. Aıtylǵan syn-eskertpelerdi eki etpeı oryndaǵan jumysshylar káriz júıesin de eshbir aqysyz óz esebinen retke keltirip berdi,- dep qýanyshymen bólisken Anjela Mırjaeva qala basshysyna úıdiń aýlasyn abattandyrý máselesin qarastyrýdy surady.
– Turǵyn úı qoryn jańǵyrtýda sizderdiń mol úlesterińiz bar. Sondyqtan, abattandyrý máselesine alańdamańyzdar. Biz óz tarapymyzdan úıdiń aýlasyna asfált tósep, sizderge syılyq retinde balalar oıyn alańqaıyn ornatamyz. Bul – kelesi jyldyń enshisinde,- degen Qaırat Baıandyuly Pýgachev kóshesindegi 11 úıge bet aldy.
Bul mekenjaıda da merdiger kompanıa «AzStroyGroup» JSHS jóndeý jumystaryn júrgizýde. Qyrkúıektiń sońynda iske kirisken olar josparlanǵan jóndeýdi aıaqtaýǵa shaq qalǵan. İrgetasyn bekitip, shatyryn aýystyryp, kireberisin jóndep, úıdiń qasbetin sylap-syrlaý syndy jumys túrlerin turǵyndardyń ózderi tańdaǵan. Memlekettik baǵdarlamaǵa qatysýshy turǵyndar úıi qajet etetin jóndeý jumystaryn óz erikterimen tańdap, oǵan jumsalatyn qarjyny aldyn ala esepteı alady. Jobalyq smetalyq qujattardy ázirleý men jańǵyrtýǵa jumsalǵan 10 mln teńge kólemindegi qarjyny Pýgachev kóshesi 12 úıde ornalasqan 8 páterdiń ıesi 15 jyldyń ishinde qaıtaratyn bolady. Baǵdarlamanyń tıimdi tustarynyń biri – jóndeýge jumsalǵan qarjyǵa ústemeaqy qosylmaıdy. Iaǵnı, turǵyndar prosentsiz nesıe alǵanmen teń. Sonymen qatar, aı saıynǵy tólemniń kólemin memleket tarapynan tólenetin turǵyn úı kómegi arqyly tómendetýge múmkindik bar. Ol úshin úıdi jańǵyrtýǵa qatysqan turǵyndar qalalyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar bólimine habarlasyp, qajetti qujattaryn usynýy tıis.
Qala ákimi Qaırat Begimovpen kezdese bermeıtin turǵyndar kókeıde júrgen suraqtary men ótinishterin aıtýdan da tartynyp qalmady. Pýgachev kóshesiniń turǵyndaryn mazalaǵan qýraǵan taldardy kesý, aýdaishilik joldarǵa tas tóseý, úı mańynda ornalasqan ıesi joq kólikjaılardy syryp tastaý syndy máselelerdi estigen qala basshysy jaýapty mamandarǵa tapsyrma berdi. Sonymen qatar, turǵyn úı qoryn jańdandyrý baǵdarlamasy aıasynda qyzmet kórsetip jatqan «AzStroyGroup» JSHS dırektory Azamat Aıtbekke jóndeý jumystarynyń sapaly oryndalýyn qadap tapsyrdy.
2019 jyly taǵy tórt úıge turǵyn úılerdi jańǵyrtý baǵdarlamasynyń sharapaty tımek. Apatty dep tanylǵan Seıfýllın kóshesindegi 4 jáne Omarov kóshesindegi 16 úı, sondaı-aq, Amanjolov, Abaı kóshelerindegi eki eski úı jóndeýden ótedi.
