Qazaqstan Astanasyna 21 jyl!

/uploads/thumbnail/20181210155946777_small.jpg

21 jyl buryn 1997 jyldyń 10 jeltoqsany kúni sol kezdegi Aqmola qalasy resmı túrde elimizdiń elordasy atandy.  

1997 jyldyń 10 jeltoqsanynda QR Prezıdenti, Úkimet pen Parlamenttiń basshylary Qazaqstan astanasy týraly el halqyna joldanǵan úndeýge qol qoıyp, ol baspasózde jarıalandy. Onda baıtaq eldiń ortalyǵynda osy kúnnen bastap jáne ǵasyrlar boıy halyq taǵdyry úshin túbegeıli mańyzdy sheshimder qabyldanatyny aıtyldy. Sondaı-aq dál osy kúni Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev qala ákimi qyzmetine Ádilbek Jaqsybekovti taǵaıyndady.

Tarıhqa sál sheginis jasasaq, astanamyzdy Almatydan Saryarqa tórine kóshirý týraly syndarly sheshimdi 1994 jyldyń 6 shildesinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Joǵarǵy Keńesi qabyldaǵan bolatyn.

Sol bir kúni Parlamenttiń sesıasynda depýtattar aldynda sóz sóılegen Elbasy Nursultan Nazarbaev astanamyzdy Almatydan respýblıkanyń ortalyq óńiri Aqmolaǵa kóshirýdiń qısyndylyǵyn atap ótip, elordany tańdaý 32 ólshem boıynsha júrgizilgenin táptishtep dáleldep bergen edi. Osydan keıin depýtattar arasynda ótken tartysty pikirtalastan keıin halyq qalaýlylary memlekettik iste  jáne  shetkeri qalaǵa kóshý máselesinde jeke bastyń múddesine oryn joq ekendigin jete túsinip, qaıratkerlik tanyta bildi. Nátıjesinde Joǵarǵy Keńestiń «Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń memleket astanasyn Aqmola qalasyna aýystyrý týraly usynysyna kelisim berilsin» degen sheshimi qabyldandy. Osylaısha elimizdiń egemen tarıhyndaǵy aıtýly oqıǵa júzege asyryldy.

Al araǵa eki jyl salyp 1996 jyldyń 6 shildesinde Qazaqstan Úkimeti «Qazaqstan Respýblıkasynyń astanasyn kóshirý týraly»  tarıhı qaýly qabyldady. Bir jyldan keıin 1997 jyldyń 20 qazanynda QR Prezıdentiniń «Aqmola qalasyn Qazaqstan Respýblıkasynyń astanasy dep jarıalaý týraly» asa mańyzdy Jarlyǵy jaryq kórdi. Osy qujatqa sáıkes Aqmola Qazaqstannyń astanasy quqyǵyn 1997 jyldyń 10 jeltoqsanynan bastap ıelendi jáne jańa astananyń resmı tusaýkeser toıy 1998 jyldyń 10 maýsymyna belgilendi.

1997 jylǵy 8 qarashada Aqmolanyń ortalyǵynda jańa astanaǵa basty memlekettik sımvoldardyń jetkizilýi saltanatty jaǵdaıda ótti. Osy kúnderi jańa astanaǵa Prezıdent Ákimshiligi, Úkimet, jetekshi mınıstrlikter men vedomstvolar qyzmetkerleriniń alǵashqy toby da keldi. Bul jaıynda Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń «Eýrazıa júregindegi» degen kitabynda: «Men Aqmolaǵa ketip bara jatqan Prezıdent Ákimshiliginiń qyzmetkerlerine aq jol tiledim. Óz sózimde astanany kóshirýdiń bir mańyzdy qyryna toqtaldym. Astananyń qonys aýdarýyna baılanysty is júzinde  bıliktiń ózin reformalaýdyń jańa kezeńi bastaldy. Jańa elordada memlekettik qyzmetshilerdiń tyń tolqynyn qalyptastyratyn bolamyz. Bul jumysty ortalyq memlekettik organdar qyzmetkerlerinen bastaımyz. Bastapqy kezde qıynshylyq bolmaıtynyna kepildik bere almaıtynymdy aıttym», - dep jazǵan edi.

Búginde Astana halyqaralyq mańyzy bar túrli forýmdar, kongrester men ózge de is-sharalar ótetin Eýrazıa keńistiginiń ortalyǵyna aınaldy. Elordada Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleriniń sıezeri, Astana ekonomıkalyq forýmy jáne ózge de mańyzdy halyqaralyq oqıǵalar turaqty túrde ótip keledi. Astanada EQYU-nyń tarıhı samıti, SHYU men IYU-nyń mereıtoılyq samıtteri boldy. 2011 jyldyń basynda respýblıkanyń elordasy VII Qysqy Azıa oıyndarynyń qatysýshylary men qonaqtaryn qabyldady. 2017 jyly  «EHRO-2017» halyqaralyq kórmesin joǵary deńgeıde uıymdastyrdy.

Qazirgi ýaqytta 1 mıllıonnan astam turǵyny bar elorda  «Almaty», «Saryarqa», «Esil» jáne «Baıqońyr» aýdandarynan turady. 1999 jyly IýNESKO sheshimimen «álem qalasy» ataǵyn alsa, 2000 jyldan bastap Astanalar men iri qalalardyń halyqaralyq assambleıasynyń múshesi sanalady.

Jalpy aıtqanda, dál osy 10 jeltoqsan kúni egemen elimizdiń tarıhynda, Elbasynyń taǵy bir strategıalyq mańyzy zor ıdeıasy júzege asty. Qazaq halqy Táýelsizdiktiń arqasynda óz astanasyn ózi tańdap, saıası-ákimshilik, mádenı-rýhanı ortalyǵyn belgiledi. Al búgingi Astana ózge óńirler boı túzeıtin qala ǵana emes, el damýynyń tiregine aınaldy. 

Qatysty Maqalalar