Túsipbekova Alma Aqylbaıqyzy 1978 jyly 17 qyrkúıekte Qaraǵandy oblysynda týǵan. 1999 jyly Ó.A. Baıqońyrov atyndaǵy Jezqazǵan ýnıversıtetiniń «Orys mektebindegi qazaq tili men ádebıeti» mamandyǵy boıynsha úzdik jáne 2004 jyly Ó.A. Baıqońyrov atyndaǵy Jezqazǵan ýnıversıtetiniń Zańtaný mamandyqtary boıynsha támamdaǵan. Eńbek joly 2003 jyly Jezqazǵan qalasynyń №22 orta mektebinde qazaq tili men ádebıet páninen sabaq bergen. 2005 jyly otbasy jaǵdaıyna baılanysty Qaraǵandy oblysyny aýysyp, 2005 jyldyń jeltoqsanyn bastap Qaraǵandy oblystyq sotynyń bas mamany, odan baspasóz qyzmetinde jumys atqarǵan. Adal jáne mánsiz qyzmeti úshin 2012 jyly QR Joǵarǵy Sot Departamentiniń «Sot júıesiniń úzdigi» tósbelgisimen marapattalǵan. 2013 jyldyń bastap QR Joǵarǵy Sotynyń
bas konsýltanty, búginde «Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń Búlleteniniń» bas redaktory. Respýblıkalyq jáne jergilikti basylymdarda sot júıesine qatysty jáne ár alýan taqyrypta maqalalary, óleńder, áńgime, ocherkteri jarıalanyp keledi. Atap aıtqanda, «Egemen Qazaqstan», «Qazaq ádebıeti», «Ana tili», «Juldyz jýrnaly», «Úrker jýrnaly» «Zań gazeti» «Zańger jýrnaly», «Ortalyq Qazaqstan» basylymdarynda birshama óleńderi men maqalalary jáne novelalary jaryq kórdi. 2009 jyly Qaraǵandy qalasynda ótkizilgen «Qasym Amanjolov atyndaǵy músháıranyń laýraty, 2014 jyly respýblıkalyq «Farıza Ońǵarysnova» atyndaǵy músháıranyń jeńimpazy. 2015 jyly «Janarymdaǵy jazý» atty kitaby jaryq kórdi.
Qyran bolshy, kókke qanat qaǵar shyn(balalar kúnine arnalǵan)
Shattanǵanyń – baǵa jetpes jeńisim, Sen súrinbe, súrineıin sen úshin. Bıikterdiń bári laıyq – bir saǵan, Jarar maǵan – eńisiń!.. Tiliń – baldaı, shekerdeıin táttisiń, Alystarǵa qulash urǵyn, aq qusym. Tirlik maǵan bere bersin ashysyn, Saǵan berse bolǵany da – jaqsysyn. Kóńilińde oryn bolmaı kúıikke, Sen jete ǵoı, men shyqpaǵan bıikke. ...Balapanym, júrem ár kez syrtyńnan Syrlaryńdy baıqap, ishke túıip te... Aqkóńilsiń, balapanym, adalsyń, Qyran bolshy, kókke qanat qaǵar shyn. Tabanyńa seniń shóńge kirgenshe, Myna meniń mańdaıyma qadalsyn! Óziń tozdyr jaqsysyn da – kıimniń, Óziń tozdyr jaqsysyn da – buıymnyń. Tirshilikten tilep júrip alatyn, Baǵalysyn tilep turam syıyńnyń. Oryndalsyn armanyń men tilegiń, Jaqsylyqqa qonys bolsyn – júregiń. ...Meken etken sál muńdylaý jyr elin, Asyl anań – qashannan-aq tiregiń. Bir kúnińnen shýaqty bop bir kúniń, Tamashaǵa toly bolsyn tirligiń. Janymdy da berer edim sen úshin, Sen aman bol, sen aman bol, quldyǵym!..
Aq qanatty perishte!..Jaratqannan jetken maǵan qus pa ediń, Meıirimniń bıiginen túspediń. Jazylmaýǵa haqym meniń joq, bilem, Janǵa shıpa, dertke daýa kúshti emiń. Meken etip aýrýhana tósegin, Kún sanadym, qaýipti bop keselim. Erteńime qol sozdyrdyń sonda sen, Peıilińdi tabanyma tósediń. Dertti bolǵan, san qınalǵan kezderim, Myna ómirden shuǵylany sezbedim. ...Dárigerdi dem berýshi dese eger, Sózderine senem endi ózgeniń. Taýsyldy dep talǵajaýym tirlikte, Kóz tikkenim – kókjıekte bir núkte. Dárigerim, arasha bop janyma, Qasiretti qýǵan ediń kúndikke. Kezderimde shybyn janym qınalǵan, Janarymnyń sharasyna syıdy arman. Seniń emiń, qaırat bergen sózderiń, Maǵan – ómir, tirlik bolǵan, syı bolǵan. Dep oılaýshy em: Kúıredim de, jaıradym, Jiger berdiń, namysymdy qaıradyń. Qaıta oralyp eles bolǵan erteńim, Úmitimdi úkiledim, saıladym. Dertti bolyp, jınalǵanda sher ishke, Jaqsy jandar qoldasa eger – teris pe? ...Dárigerdiń ekinshi aty – men úshin Aq qanatty perishte!..
Keler me eken, qanatymen tyrnanyń?..Tyrna keldi tyraýlap, Tyrna úninen qulyn-sezim bir aýnap. Qoıa berdi kúldir-kúldir kisinep, Sonaý jyldyń janarynan syr aýlap. Kókte-tyrna. Ushyp barad tizilip, Kóp qaradym sońdarynan súzilip. Saǵynyshtyń saldarynan, túskeni, Janarymnan jalǵyz tamshy úzilip. Tyrna, tyrna. Qaǵyp baıaý qanatyn, Esime sap umyt bolǵan án atyn. Jan syrymdy jarıa qyp jalǵanǵa, Kóbeıtýde muńdylardyń sanatyn. Uzatyp sap tyrnalardyń tizbegin, Eski kúnnen móldir eles izdedim. ...Sartap bolǵan sanamdaǵy sol kúnnen, Tabatyn em júregimniń izgi emin. Bir syrymdy men de aıtaıyn-Esilge: Kúz kúninde, kerbez Keńgir keshinde. Biz ekeýmiz qoshtasatyn kúni de, Tyrnalardy kórgenimiz-esimde... Tyrnalarǵa kóp qaradyq, kúrsindik, Sodan beri muńly ómirdi bir súrdik. ...Bir bilgenim-tyrnalardyń úninde Bar ekeni aqıqat jaı-tylsymdyq. Jylap aǵyp jyly aǵysy jylǵanyń, Qaltyraýmen qaltarysta tur baǵym. Sezimimdi samǵatatyn sol kúnder, Keler me eken, qanatymen tyrnanyń?.. ...Qasiret-aı, keýdem astyn tyrnadyń...
QatelikJolyqqanbyz beker biz, Qatelesip kezdesken-aq ekenbiz. Baqyt tilep qoshtasqanmyn senimen, Endi bizder-beıtanyspyz, bótenbiz. Usynatyn óri menen ókpegin, Ol kúnderden alar enshim joq meniń. Gúl syılamaı, muń syılap eń, esimde, Terezemdi qaqpashy endi, ótkenim. Jol usynsa jaratqanym buralań, Taǵdyryma qalaı qarsy tura alam? Soqpaqtarda san súringem, qulaǵam, Jabyrqaǵam, jylaǵam. ...Sekildimiz sezimdige jat elik, Tastady ómir quz basyna ákelip. «Jalǵan» degen birinshi aty-ómirdiń, Ekinshi aty-qatelik. Úkili úmit-bul pendeniń tańǵy asy, Kóńilimniń kók kepteri, samǵashy. Aq tústerdi aspan menen qoıdy alyp, Qara tańba-taǵdyrymnyń tańbasy. Osylaısha basqa túsken noqta-ómir, Qara tańba qara túnmen topta bir. Azabyńnyń bolady ma aqyry, Aınalaıyn, kók táńir!.. Sanam meniń tolsa-daǵy suraqqa, Meniń úshin seniń atyń - jyraqta. Esimińdi (keshir meni) umyttym, ...Telefondy óshirmedim biraq ta...
Shoshytpa meniBeles bop qalyp - bıik degenim, Shaǵyldy taýym taǵy da. Ósek-ómirge kúıip bedelim, Qulaǵam kóz jas qaǵyna. Osylaı men de qulap-turǵanmyn, Jigerdi janyp jyryma. Qaıǵyny sosyn... laqtyrǵanmyn, Ótken kún degen uryǵa. Turǵanmyn. Sosyn qadam jasadym, Aldaǵy appaq tilekke. Tap bolyp zalym- zamanǵa saǵym, Túsirdim júkti júrekke. Aq tańǵa aıttym armandarymdy, Úze almaı jibin úmittiń. Jaratqan basqa salǵanda muńdy, Ómirdiń syryn shyn uqtym. Shattyq sheńberi shaqyrdy meni, Tyrmystym alǵa... tistenip. Taǵdyrdyń mynaý, aqyrǵy kegi, Shoshytpa meni, túske enip. Qol sozdym talaı qulaǵan janǵa, Taǵdyrdyń kórgen talaıyn. ...Saqtaǵan maǵan sybaǵań bar ma, Aldaǵy kúnim-araıym?..
Kógershin elesKóz salatyn óz baǵyńa, qoldaǵy, Jaratqannyń jazýyna ne dersiń? ...Qos qanatyn baıaý qaǵyp, qonǵany, Terezemniń aldyna kep, kógershin. Aryn satqan mansap penen minbege, Adamdardan izdeıdi me araıdy? Qozǵalysy toqtamaıtyn túnde de, Kóshe jaqqa jaýtań qaǵyp qaraıdy. Aıaýlyny aınaldyrar aıarǵa, Kútkeni ne, kúldibadam kósheden? Qus kóńili ne nársege qaıaýly,á, Kermek muńdy tatqandaıyn keseden. Aq shýaǵyn ákeledi tańdar qaı, Shat-tirligiń berer me eken jıǵanyn? ...Jer betinde jem shashatyn jan qalmaı, Toryǵa ma? Syry maǵan beımálim. Qamyqty eken, qaıǵyrdy eken nesine? Otyr áli kóńilsizdeý, buıyǵy. Oraldy ma, tústi me eken esine, Ótken kúnniń órti menen kúıigi. Qos janaryn juma qoıdy mine, endi, Kóshe jaqqa qarady da, qamyǵyp. Sol bir sátte jan-álemim túnerdi, Jyr-júregim aýyr oıdan janyǵyp. Kerbez-kerim kúnderime kelesi, Oı salatyn osy jaıǵa ne dersiń? Ótken shaqtyń shyǵar, bálkim, elesi, Terezemniń aldyndaǵy kógershin?.
BİRLİK – QAZAQ UǴYMYJalǵastyrar keshegi men búgindi, Aq peıili – urpaǵyna mura da. Qarsy bolma, «birlik» degen uǵymdy Shyǵarǵan el – qazaq bolar, sirá da!.. Bar adamdy baýyr degen, dos degen, Qonaǵyna oshaq oty óshpegen. Dalasynan daryǵan-aý keńdigi, Peıili bar, syry eshqashan kóshpegen. Babalarym ósıet qyp birlikti, Aqyndary el dostyǵyn jyr qypty. «Ala bolsaq aýyzdaǵy as keter» dep, Birlikten soń oılaǵan-aý tirlikti. Úsh júzimniń dýaly aýyz bıleri «Birlik ánin kókirekke túı» dedi. «Birlik» dedi, qazaǵymnyń ánderi, «Birlik» dedi , qazaǵymnyń kúıleri. Birikkenniń jyry da – bir, áni – bir, Birikkenniń máni menen jany – bir. Tolǵaý áni toqsan túrli tirlikte, Birlik ozar, birlik ozar báribir. Tektiligin tórtkúl dúnıe tanıtyn, Danalar – aı! Aıtqan sózi darıtyn. Bul sózime anyq dálel, qarasań, Bilge qaǵan, Tonykóktiń tarıhyn. Ózge uǵymdy óz elimnen kim kútpek? Baýyrmaldyq bıiginde turdyq tek. Basqa – basqa, balasynyń atyn da, Qoıady eken bul qazekem «Birlik» dep! Jalǵastyrar keshegi men búgindi, Aq peıili-urpaǵyna mura da. Qarsy bolma, «birlik» degen uǵymdy Shyǵarǵan el – qazaq bolar, sirá da!..
Qazaǵymnyń ekinshi aty – keń dalaTartsa etekten nalasy, Beınetine tózemin. Peıilindeı – dalasy, Qazaq eli – óz elim. Oıy tereń teńizdeı, Halqym meniń – eń dana. Qazaǵymnyń eń izgi, Ekinshi aty – keń dala. Tarıhyna qarasań- Táttisinen tuzy kóp. Táýelsizdik, sanasań, Qasıet pen qudiret. Ózegimdi tilgiler, Ótken kúnniń ókpegi. Erkindigim-bir kúler, Kóńilimniń kóktemi. Silkir kóńil tozańyn, Syr uǵarsyń tańynan. Qazaǵym – aı! Óz aryn, Bıik qoıǵan janynan. Ádildik bop – urany, Turatuǵyn taý – músin. Adaldyqtyń turaǵy, Qonaqtatqan tań qusyn. Jalǵan sózdi aıtpaǵan, Namysshyldyq, márttigi. Beti jaýdan qaıtpaǵan, Batyrlyǵy – shartty uǵym. ...Tartsa etekten nalasy, Beınetine tózemin. Peıilindeı – dalasy, Qazaq eli – óz elim!..
Súıgenime shıpańdy ber, jaratqanNázik muńnyń taptyń – daǵy ıesin, Qasirettiń taǵy jaqtyń kúıesin. Ýa, taǵdyrym! Bar ma azabyń taǵy da, Jiber maǵan, syna, aqynnyń kıesin!.. Qos qolyńdy sal da meniń jaǵama, Silkile bir! Sezimimdi sabala. Tolqynyńmen tópele de tunshyqtyr, Laqtyr sosyn jaǵaǵa. Suramaımyn senen, taǵdyr, syı dara, Men rızamyn ý sebilgen syıǵa da. Maǵan jiber, qasirettiń barlyǵyn, Ótinerim – súıiktimdi qınama! Men minezge deı almaımyn – jarlymyn, Arqama sal, kóteremin ar júgin. Ótinerim – súıiktimdi qınama, Maǵan jiber, qıyndyqtyń barlyǵyn. Shattyq kúnniń keshpesten – aq shalǵynyn, Kúrsinýmen ótip jatyr bar kúnim. Súıgenime shıpańdy ber, jaratqan, Meıli, mendik bola bersin zar – muńyń. San suraǵy sarsyltatyn sanany, Meniń janym – synaqtardyń alańy. Urlamashy, janymdy uǵar sol jandy, Tyrnamashy, júrektegi jarany. Taǵdyr áli tartyp keled balaqtan, Qýanyshyn syılar ma eken ár aq tań? ...Súıiktimdi aman saqta, árdaıym, Ýa, qulshylyq bir ózińe jaratqan!..
Ǵumyrymdy qylar edim aıyrbasJanym meniń! Sezgenimde dertińdi, Qasiret kep baılap aldy erkimdi. Mýzam meniń ákeldi de móldir muń, Shemen – sherim óleń bolyp shertildi. Toqmeıilge tór usynǵan tirshilik, Ekeýmizge sala berdi qyrsyǵyp. ...Kórgenimde solǵyn tartqan júzińdi, Janym qaldy túrshigip. Tózimimniń terezesin syndyryp, Júregime ketkendeıin muń kirip. Kúmis kúlkim kúńirendi, kúrsindi, Al, shattyǵym jibergeni shyńǵyryp. Jaratqanym, tebem deseń – daıyn bas, Taǵdyrym – aı! Azaptaýdan taıynbas. ...Janym, seniń jalǵyz sáttik kúlkińe, Ǵumyrymdy qylar edim aıyrbas. Taǵdyr – osy, myzǵymaıtyn tas qamal, Ýa, dáriger, dertke bar ma basqa amal? Asylymnyń qınalǵanyn kórgende, Janarymnan jyljyp aǵyp jas tamar. ...Oralaıyn óziń jaıly jaıtqa myń: Janym meniń! Ne tileısiń? Aıt bárin! ...Qus kep jatqan kóktem edi bul mezgil, Baqyt qusy, jón bolmaıdy qaıtqanyń! Keler kúnnen kútem izgi men derek, Shattyq áni, qala kórme kenjelep. ...Janym menen júregimniń bólshegi, Aıta kórme «endi maǵan kelme» dep... Janym meniń, jatyrsyń – aý qınala, Sen jazylsań – bolmas maǵan syı dara. ...Asylyma shıpańdy ber, shıpańdy, Jaratqanym! Lá ıllahı ılallah!..