Keıde el qalqaǵan azamattardyń,   nemese el aýzyndaǵy bir tulǵanyń jalpy jurtqa jaǵa berýi- eki talaı. Qoǵamdaǵy jel sózder men qý aýyzdan shyqqan qańqý sózder álgi tulǵa týraly nemese belgili azamat týraly jurtshylyq pikirin ekige bóletini daýsyz. Al, bul áńgimedegi azamat óz kezinde óz halqynyń alǵysyn alyp, iltıpatyna bólengen azamat edi, desek artyq aıtpaǵan bolar edik.  «Jańa áýen» degen konserttik seriktestik quryp , jańa ánshilerdi jańa ánderi men qytaı qazaqtary arasynda tanymal etken. Sol jaqtaǵy «Shoý bıznestiń» shyńyna shyqqan jalǵyz azamat

─ Assalaýmaǵaleıkóm aǵa! Atamekenge at basyn buryp, arqaǵa kelip jaıǵasqan ekensiz.Ortalyqtaǵy ordaly shańyraǵyńyz qutty bolsyn! Eń áýeli ózińiz jaıly, otbasyńyz jaıly aıta otyrsańyz.

─  Rahmet! Men ózim Qytaı halyq respýblıkasyndaǵy qasıetti qazaq jerinde týyp óstim. Biz bir shańyraqta segiz aǵaıyndymyz. Ákemiz Nurmuhan qalamyn qarý etken jazýshy, synshy. Qazirgi kezde olardyń barlǵy derlik atamekenge qonys aýdardy. Men ózim solardyń sońy bolyp kóshtim. Qonys aýdarǵanyma bir jyl boldy. Mine , óziń kórip otyrǵandaı  Qazaq eliniń Aq ordasy irge tepken Astana degen ásem qalada erke esildiń jaǵasynda tuyryp jatqan jaıym bar.  Áıelim- Aınur Qajymollaqyzy qytaı qazaqtaryna tanymal ánshi, eńbek jolyn ustazdyqtan bastaǵan, keıin ózim prodúser bolǵandyqtan, óner salasyna bir jolata bet burdy. Aıjan esimdi qyzymyz bar.«Balapan uıadan neni kórse, ushqan da sony iledi» demekshi, áke-sheshesi birdeı óner salasynda júrgenen keıin, ol da ónerden kende emes. Zz repertýarynda onshaqty áni bar. Beıne baıan da túsirip úlgerdik. Qazaq eline kelgenen keıin «Ǵumyr- darıa» respýblıkalyq án baıqaýynda júldeger atanyp, anasy ekýmizdi bir qýantyp tastady.

─ Bul kúnde nemen aınalysyp júrsiz? 

─ Endi, «kórgen kórgenin isteıdi, kóseý túrtkenin isteıdi»degen maqal bar ǵoı.

Sol burynǵy kásibimizden  onsha alystap ketkemiz joq. Eń alǵash ret ún taspa satatyn shaǵyn dúken ashýdan bastadyq kásibimizdi. Odan ary birtindep konserttik keshter uıymdastyra bastadyq. Ol kezde qytaı qazaqtary arasynda úkimet jaǵynan uımdastyrlatyn tegin  merekelik is-sharalar bolmasa, jeke adamnyń bılet satyp, shyǵarmashylyq konsertter uıymdastrýy  múldem qalyptaspaǵan edi. Sol kezde biz «Jańa áýen» degen konserttik seriktestik quryp, halyq arasynda tanylmaı júrgen birqansha talanty jastardy halyqqa tanymal ettik.  El ishin aralap júrip, bılet satyp kóptengen shyǵarmashylyq konsertter berdik . Sodan túsken qarjylardy toptastyra otyryp,  ánshilerimizdiń tanymaldylǵyn arttyra túsiý úshin, kóptengen beıne baıandar túsirdik. «Qara jorǵa» bıine túsirlgen beıne baıanmyz qytaı qazaqtarynyń arasynda ǵana emes, álem qazaqtarynyń kózaıymyna aınaldy deýge bolady.

─  Iaǵnı sizdi qytaı qazaqtary arasyndaǵy «Shoý bıznesti» tuńǵysh qalyptastyrǵan, jáne qytaı qazaqtary arasyndaǵy tuńǵysh prodúser dep tanýǵa bolady ǵoı?

─  Ia, solaı deýge bolady. Qazirgi áli kúnge deıin tanymaldylǵy jaǵynan aldyńǵy orynda turatyn Aqymetjan Rabjanuly, Qajymurat Sheshenqululy, «Dos» toby syndy jas ánshiler meniń prodúserlik jobamda bolǵan edi. Odan keıin men Qazaq eline qonys aýdardym, bul jerge kelgenen keıin « Jibek Joly» shoý- tehnıka jáne prodúserlik ortalyq quryp kóptegen jobalarmen aınalsyp jatyrmyz.   

─  Qazirgi qytaı qazaqtary arasyndaǵy bolashaǵynan úmit kúttiretin tanymal jas ánshilerden kimderdi atar edińiz?

─  Biraz jastar bar, túrli baıqaýlardyń jeńimpazy atanyp úlgirgen. Biraq olardyń halyqtyń esinde qalatyndaı ánderi joq.  Sol baıqaýlar da oryndalǵan ánderi bar,biraq olar tek sol baıqaýǵa ǵana arnalǵan jáne baıqaý sharttary aıasynda ǵana oryndalǵan ánder.  

─  Qytaı qazaqtary arasyndaǵy mádenıet salasynda óner salasynda júrgen adamdardyń Qazaq eline kóshi nege toqyrap qaldy?

 ─  Bul jalpy óner salasyndaǵy adamdar ǵana emes, qazirgi kezde tutas qazaq kóshi toqyrap qaldy. Buǵan sebep eń áýeli Kóshi-qon saıasatyndaǵy kemshilikter. Qazaq elinde azamattyq alýdyń qıyndasýy jáne qytaı jaqtan vıza alýdyń qıyndyǵy sebep bolyp otyr. Qytaı qazaqtary arasyndaǵy mádenıet maıtalmandary, óner adamdary atamekenge kelip-ketip júr. Birazy bir jolata kóship keldi, keıbiri bir jolata kóship kelgenimen, bul jaqqa úırenise almaı qaıtyp kóship ketti. Men kóshtim dep jar salyp, qazaq eline kelgenen keıin bir- eki jyl turaqtap qaıta kóship  baryp jatsa, ol jaqtaǵy atamekenge kelem dep otyrǵan qandastarmyzdyń kóńiline kúdik uıalatady. « Anandaı myqty adam kóship baryp, úırene almaı qaıtyp kelgende,bizdiń kúnimiz ne bolady»ı degen halyq kóńiline qorqynysh ákeledi. Al bundaı jaǵdaı atamekenge degen kóshtiń jandanýyna sál de bolsa salqynyn tıgizedi.

─  Árıne durys aıtasyz, al endi bolashaqta qandaı joba-josparyńyz bar?

─  Ony bir Alla biledi. Dese de, atamekenge kelgenen keıin birdeńe alam dep eme,s birdeńe berem dep kelý kerek. Az da bolsa, bir paıdamdy tıgizsem be, degen oıym bar. Kóp adam bile bermeıdi,  men Qytaıdaǵy áıgili Nán haı ýnıverstıtetiniń ekonomıka fakúltetin bitirgenmin.  Ǵaryshtap damyp kele jatqan qytaı ekonomıkasy jaıly bir shama zerttegenmin.Jaqsy habarym bar, sol qytaı ekonomıkasynyń tıimdi jaqtaryn alyp qazaq eline qalaı paıdalaný kerek, sol jóninde kópshilikke túsinikti qarapaıym tilmen  kóptegen saraptamalyq maqalalar jazsam  ba degen oı bar. Shama kelse, ekonomıkalyq baǵyttaǵy kitap ta jazý oıda bar.

─  Ýaqytyńyzdy bólip suhbattasqanyńyzǵa rahmet! Áńgimeniń sońyn ádemi tilekepen aıaqtasańyz?

─  Eń birinshi elmizge tynshtyq kerek, tynyshtyq bolsa bári bolady. Sondyqtan elmiz aman, jurtymyz tynysh bolsyn!

 Jumadil Jarqynbek