Qurmetti Tóraǵa myrza!
Qurmetti Bas dırektor hanym!
Hanymdar men myrzalar!
Men úshin Bas konferensıanyń 38-shi sesıasyna qatysýshylar men qonaqtar aldynda sóz sóıleý – zor mártebe.
Birikken Ulttar Uıymy júıesindegi IýNESKO-nyń alatyn orny aıryqsha.
Osydan 70 jyl buryn qurylǵan bul Uıymdy «adamzattyń ar-uıaty» dep ataıdy.
Ol tarıhı-mádenı muralardy saqtaý isine zor úles qosty.
Bilim, ǵylym, komýnıkasıa salalaryndaǵy halyqaralyq baılanystar aıasyn keńeıtti.
Qazaqstan IýNESKO-nyń qyzmetin tolyq qoldaıdy.
Bul uıymnyń negizgi basymdyǵy – Birikken Ulttar uıymynyń ornyqty damý maqsatynyń mańyzdy baǵyty bolyp sanalady.
Men osy minberden 20 jyl buryn, táýelsizdigimizdiń bastapqy kezinde jas memlekettiń maqsat-mindetteri týraly baıandaǵan edim.
Búginde biz Birikken Ulttar Uıymynyń Myńjyldyq damý maqsattarynyń kóbine qol jetkizdik.
Kedeıshilik deńgeıi 11 ese (34 prosentten 3 prosentke deıin) tómendedi.
Biz júzdegen mektep pen aýrýhana saldyq.
Qazaqstannyń ishki jalpy ónimi 19 esege ósti.
Halyqtyń jan basyna shaqqandaǵy tabysy ortasha tabysty elder deńgeıine jetti.
Qazaqstandyqtardyń ómir súrý uzaqtyǵy 70 jastan asty.
Ana men bala óliminiń deńgeıi tómendedi.
SPID-ke, bezgekke jáne týberkýlezge qarsy kúreste aıtarlyqtaı jetistikke jettik.
Biz ornyqty damý maqsatymen tolyq úndesetin «Qazaqstan-2050» strategıalyq baǵdarlamasyn qabyldadyq.
Sondaı-aq, álemniń eń damyǵan 30 eliniń qataryna qosylý nıetindemiz.
Qurmetti delegattar!
Sońǵy jyldarda etnosaralyq, mádenıetaralyq, dinaralyq negizde órkenıetterdiń kúıreýi men qaqtyǵysy ýshyǵyp ketti.
Birikken Ulttar Uıymy Bas assambleıasynyń mereıtoılyq 70-shi sesıasynda ótken debattar álem damýynyń jańa paradıgmasyn ázirleý qajettigin dáleldep berdi.
Qazaqstannyń halyqaralyq bastamalary osy mańyzdy mindetti oryndaýǵa baǵyttalǵan.
Biz «Jahandyq Strategıalyq Bastama – 2045» josparyn usynamyz.
Onyń mánisi – soǵystar men qaqtyǵystardyń túpki sebepterine jol bermeıtin búkilálemdik damý strategıasyn jasaý.
Bul búkil álemde jahandyq ınfraqurylymǵa, resýrstar men naryqtarǵa barlyq ulttyń ádiletti túrde qol jetkizýi, sondaı-aq adamzat damýyna degen jalpyǵa ortaq jaýapkershilik negizinde damýdyń jańa trendin qalyptastyrady.
Adamzattyń basty maqsaty ıadrolyq qarýsyz álemdi ornyqtyrý bolýǵa tıis.
Sol úshin biz Birikken Ulttar Uıymynyń Iadrolyq qarýdan ada álemge qol jetkizý jónindegi jalpyǵa ortaq deklarasıasyn qabyldaýdy usynamyz.
2016 jyly meniń Semeı ıadrolyq polıgonyn jabý týraly jarlyqqa qol qoıǵanyma 25 jyl tolady.
Bul álem qoǵamdastyǵynyń ıadrolyq qarýsyz álemge qol jetkizý jolynda kúsh jumyldyrýy úshin mańyzdy sebep bola alady.
Terorızm men dinı ekstremızmge qarsy birtutas halyqaralyq maıdan ashý kezek kúttirmes mindet bolyp tur.
Álemdik órkenıetter men negizgi dinderdiń besigi bolǵan ejelgi Mesopotamıa jeri búginde aıaýsyz búlinip, tonaýǵa tústi.
«Islam memleketi» degen atty jamylǵandar Taıaý Shyǵystyń biregeı tarıhı-mádenı murasyna orny tolmas zıan keltirýde.
Qazaqstan terorızm men ekstremızmniń kez kelgen kórinisin batyl aıyptaıdy.
Biz Birikken Ulttar Uıymynyń qoldaýymen halyqaralyq terorızm men ekstremızmge qarsy árekettiń álemdik biryńǵaı jelisin qurýdy usynamyz.
Islam radıkalızmimen kúres kezinde ony beıbitsúıgish ıslammen shatastyryp almaý mańyzdy.
Ekstremızmge tek mádenıetaralyq jáne dinaralyq dıalog negizinde ǵana qarsy turýǵa bolady.
Bizdiń «Islam terorızmge qarsy» atty forým jóninde ıdeıa kóterýimizdiń sebebi sol.
Beıbitshilik pen halyqaralyq turaqtylyqty qamtamasyz etý barysynda IýNESKO-nyń áleýetin keńinen paıdalaný qajet.
IýNESKO janynan Beıbitshilik pen ornyqty damýdy qoldaý jónindegi halyqaralyq akademıa qurýdy usynamyn.
Akademıa ozyq álemdik tájirıbege súıene otyryp, beıbitshilik pen ornyqty damýdy qoldaý jóninde progresıvti ıdeıalar men tıimdi sharalar ázirleı alar edi.
IýNESKO-nyń «Álem mádenıeti» tujyrymdamasyn júzege asyrý arqyly qaqtyǵystardyń erterek aldyn alý jolyn izdestirýdiń erekshe mańyzy bar.
Atalǵan tujyrymdama qaǵıdattary Qazaqstannyń Birikken Ulttar Uıymy qoldaýymen «Jańa Bolashaq» (NEW FUTURE) tujyrymdamasyn ázirleý jónindegi bastamasymen úndesedi.
Qurmetti hanymdar men myrzalar!
Fransýz monahy Gılom Rýbrýk 13-ǵasyrdyń ortasynda hrıstıan, býdda, manıheı jáne musylman qaýymy tatý tirshilik keshken qazaqtyń kóne Qoılyq qalasynda bolypty.
Byltyr Qazaqstan, Qytaı jáne Qyrǵyzstannyń bastamasymen IýNESKO-nyń Dúnıejúzilik muralary tizimine Uly Jibek jolynda ornalasqan segiz arheologıalyq nysan engizildi.
Bul tizimde toleranttylyqtyń, dinı tózimdilik pen dostyqtyń sımvoly – Qoılyq qalasy da bar.
Elimiz taıaýda Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn atap ótti.
Biz Uly Dalanyń tarıhı-mádenı murasy men rýhanı qundylyqtaryn jańǵyrtyp jatyrmyz.
IýNESKO-nyń aldyn ala esepke alý tizimindegi eskertkishter muqıat qorǵalýda.
Olardyń qatarynda Otyrar, Túrkistan, Saýran jáne Syǵanaq bar.
Qazaqstan 2013 jyly tuńǵysh ret IýNESKO-nyń Dúnıejúzilik muralar komıtetiniń músheligine qabyldandy.
Bul bizge tarıhı-mádenı murany saqtaý isinde aıryqsha jaýapkershilik júkteıdi.
Uly Jibek joly dástúrlerin jańǵyrtýdyń erekshe mańyzy bar.
Onyń tarıhyna qarap, tyǵyz yntymaqtastyq pen ózara mádenı baılanys búkil adamzat úshin beıbitshilik pen damý negizi ekenine kóz jetkizemiz.
IýNESKO-nyń ataýly datalar kúntizbesine Almaty qalasynyń
1000 jyldyǵy engizilgenin rızashylyqpen atap ótkim keledi.
Bul qala Jibek jolynyń Jetisý bóligindegi toǵysý ortalyǵy bolǵan.
Qazaqstan kóp etnostyq jáne kóp konfesıaly el bolǵandyqtan toleranttylyq pen ultaralyq kelisim ıdeıasyn berik ustanady.
Biz bastamashylyq etken Álemdik jáne dástúrli dinder lıderleriniń sezi Birikken Ulttar uıymynyń joǵary baǵasyn alǵan tanymal halyqaralyq suhbat alańyna aınaldy.
Qazaqstan Birikken Ulttar Uıymynyń 2013-2022 jyldardy mádenıetter jaqyndastyǵynyń halyqaralyq onjyldyǵy dep jarıalaýyna bastamashy boldy.
IýNESKO-nyń osy baǵdarlamany tabysty júzege asyrýyna jan-jaqty jáne qarjylaı qoldaý kórsetip otyrmyz.
Astanada Mádenıetterdiń jaqyndasý ortalyǵyn qurý jónindegi bastamany IýNESKO-ǵa múshe memleketter qoldaıdy dep úmittenemiz.
Qurmetti konferensııaǵa qatysýshylar!
Tatý ómir súrýdiń, ornyqty damýdyń jáne HHİ ǵasyrdaǵy adamzat progresiniń kilti bilimde ekenine senimdimin.
Bilim berý salasyndaǵy álemdik kóshbasshy retinde IýNESKO álemniń barlyq elderi umtylatyn bilim berý sapasynyń biryńǵaı standarttaryn ázirleýge tıis.
Qazaqstan óz kezeginde bilim berýdiń ulttyq júıesin jańǵyrtýda.
Bizdiń el postkeńestik elder arasynan alǵashqylar qatarynda joǵary bilimniń eýropalyq aımaǵyna endi (1997).
Bes jyl buryn biz Eýropalyq mádenı konvensıaǵa jáne Boloná prosesine qosyldyq.
Elde halyqaralyq deńgeıdegi zıatkerlik mektepter men kolejderdiń ulttyq jelisi quryldy.
Nazarbaev Ýnıversıteti ǵylym jáne bilim berý salasyndaǵy ozyq joba bolyp sanalady.
Jalpy, Qazaqstan 130 el arasynda IýNESKO-nyń bilim berýdi damytý ındeksi jóninen kósh basyndaǵy tórt eldiń qatarynda tur.
Birikken Ulttar Uıymynyń «Barshaǵa arnalǵan ornyqty energetıka» bastamasyna qoldaý kórsetý úshin 2017 jyly Astanada «EKSPO» dúnıejúzilik kórmesi ótkiziledi.
Osy múmkindikti paıdalanyp, barlyq memleketterdi «EKSPO-2017» kórmesine qatysýǵa shaqyramyn.
Kórme aıasynda uıymnyń ornyqty damýǵa qol jetkizýdegi rólin kórsetý úshin derbes «IýNESKO pavılonyn» uıymdastyrýdy usynamyn.
Biz «EKSPO-2017» kórmesiniń ınfraqurylymy bazasynda Birikken Ulttar Uıymynyń qoldaýymen Jasyl tehnologıalardy damytýǵa arnalǵan halyqaralyq ortalyq qurýdy kózdep otyrmyz.
IýNESKO sol ortalyqtyń qosalqy ǵylymı demeýshisi bola alar edi dep oılaımyn.
Qymbatty dostar!
Qazaqstan IýNESKO-nyń tıimdiligin arttyrýdy, bedelin nyǵaıtýdy, uıymdy jańǵyrtýdy jáne onyń zamanaýı syn-qaterge beıimdelýin qoldaıdy.
IýNESKO-nyń aldaǵy ýaqytta da memleketter men halyqtardyń aǵartý, gýmanızm, beıbitshilik jolyndaǵy tıimdi yntymaqtastyq forýmy mindetin atqara beretinine senimdimin.
IýNESKO Bas konferensıasyna qatysýshylardyń adamzat ıgiligi jolyndaǵy jumysyna tabys tileımin!
Nazarlaryńyz úshin rahmet!
