«گازەت — حالىقتىڭ كوزى، قۇلاعى ءھام ءتىلى. ادامعا كوز، قۇلاق، ءتىل قانداي كەرەك بولسا، حالىققا گازەت سونداي كەرەك. گازەتى جوق جۇرت باسقا گازەتى بار جۇرتتاردىڭ قاسىندا قۇلاعى جوق كەرەڭ، ءتىلى جوق ماقاۋ، كوزى جوق سوقىر سىقىلدى. دۇنيەدە نە بولىپ جاتقانىن كورۋ جوق، نە سويلەنىپ جاتقانىن ەستۋ جوق، ءوز پىكىرىن ايتۋ جوق» دەيدى احمەت بايتۇرسىنوۆ «قازاق» گازەتىندە.ول ەندى ءبىر ماقالاسىندا «ءسوز – قارۋ، بۇنى بۇزۋعا جۇمساساق، بۇزادى. تۇزەتۋگە جۇمساساق، تۇزەيدى» دەپ جازادى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالىنىڭ تەك اقپارات تاراتۋشى عانا ەمەس، قوعامدىق كوزقاراستى، يدەولوگيانى قالىپتاستىرۋشى قۇرال، بۇگىنگى اقپاراتتىق مايدانداعى نەگىزگى قارۋ ەكەنىن ودان ارتىق ايتا دا الماسپىز.

2013 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنداعى رەسمي مالىمەت بويىنشا قازاقستاندا 2 783 بۇقارالىق اقپارات قۇرالى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ ىشىندە تولىقتاي مەملەكەتتىك تىلدە اقپارات تاراتاتىن ب ا ق سانى – 555 (20%) بولسا، تازا ورىس تىلدىلەر سانى – 938 (34%)، ورىس جانە قازاق تىلىندەگىسى – 941 (34%)، باسقا تىلدە اقپارات تاراتاتىندار سانى – 349 (13%) قۇراعان.

الايدا، وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا قازاق ءتىلدى «ەلارنا» جۇمىسىن توقتاتتى. ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ ءمينيسترى ەربولات دوسايەۆ ەلارناعا جىل سايىن 2 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ وتىرعان دەسە، ەلارنانىڭ ديرەكتورى سەرىك اباس-شاح ونداي اقشانىڭ ارنادا بولماعانىن اشىق ايتتى. ءبىراق، 2 ملرد. تەڭگەنىڭ قايدا كەتكەنىنە راشيد تۇسىپبەكوۆ تە، اسحات داۋىلبايەۆ تا ءمان بەرگەن جوق.

بىلدەي ءبىر ارنا جابىلىپ جاتقاندا، قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە، كونستيتۋسيالىق قۇرىلىسىنا، جەرىنىڭ تۇتاستىعىنا اشىق ءقاۋىپ ءتوندىرىپ، «كازاحستان دولجەن ستات گۋبەرنيەي روسسيي» دەگەندى ايتقىزىپ، ەرمەك تايچيبەكوۆ سياقتى سەپاراتيستەردەن سۇحبات العان zonakz.net، (http://www.zonakz.net/articles/68865 )  ونى جارىسا كوشىرىپ باسىپ، ماي قۇيا تۇسكەن yvision.kz،  (http://yvision.kz/post/406698)، m.pavon.kz (http://m.pavon.kz/post/view/31506/see375141) سياقتى سايتتارعا ەسكەرتۋ جاساۋعا دا جاراماعان  قۇزىرلى ورگان گيتلەر تۋرالى ماقالا جازعانى ءۇشىن «اڭىز ادام» جۋرنالىنا  ق ر قىلمىستىق كودەكسىنىڭ  164-بابى بويىنشا ايىپ تاعىپ،  الەۋمەتتiك، ۇلتتىق، رۋلىق، ءناسiلدiك نەمەسە دiني ارازدىقتى قوزدىرۋشى رەتىندە تانىپ وتىر.

بۇل ءوز كەزەگىندە ەل  بيلىگىنىڭ قازاق ب ا ق ماسەلەسىندە «دۆوينوي ستاندارت» ۇستانىپ وتىرعانىن دالەلدەيدى.

رەسەيدىڭ اقپاراتتىق ەكسپانسياسىنان شىقپاي، تاۋەلسىز، ۇلتتىق اقپارات كەڭىستىگىن قۇرماي ەلدىڭ، مەملەكەتتىڭ تاۋەلسىزدىگى باياندى بولمايتىنىن ۇلتشىل ازاماتتار ءجيى جازىپ تا، ايتىپ تا ءجۇرمىز. ال سول ەسكەرتۋ، جانايقايعا رەسمي بيلىكتىڭ «نازار اۋدارعان» جاعدايىن كورىپ وتىرمىز.

يا، گيتلەر-فاشيست. ونى تاريح تا، عىلىم دا الدەقاشان دالەلدەگەن. الايدا، ناعاشىباي ەسمۇرزانىڭ ءبىر ماقالاسى ءۇشىن جۋرنالدىڭ باس رەداكتورىن 12 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋدى كوزدەۋ بيلىك تاراپىنان ساياسي كورسوقىرلىق قانا ەمەس، قۇقىقتىق ساۋاتسىزدىق دەپ باعالاعان ءجون. سەبەبى، قازاقستان كونستيتۋسياسىنىڭ 5-بابىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا يدەولوگيالىق جانە ساياسي ءار-الۋاندىلىق تانىلادى» دەپ انىق جازىلىپ تۇر. ال ق ر «بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى» زاڭىنىڭ 2-بابىندا «ءسوز، شىعارماشىلىق بوستاندىعىنا، ءوز كوزقاراستارى مەن سەنiمدەرiن باسپا ارقىلى جانە وزگە دە نىساندا بiلدiرۋگە، اقپاراتتاردى زاڭدا تىيىم سالىنباعان كەز كەلگەن ءادiسپەن الۋعا جانە تاراتۋعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋسياسىندا كەپiلدiك بەرiلەدi. سەنزۋراعا تىيىم سالىنادى» دەپ كورسەتىلگەن. سونىمەن بىرگە، ايىپشىلدار اتالعان زاڭنىڭ 26-بابىنان دا حابارسىز نەمەسە ول باپتاردى، ياعني زاڭ تالاپتارىن ادەيى، ورەسكەل بۇزىپ وتىر.

بيلىكتىڭ، رەسمي ورگانداردىڭ كونستيتۋسيا نورمالارىن، زاڭداردى بۇرمالاپ، اياق استى ەتىپ كەلە جاتقانى ءبىر بۇل ەمەس. قازاقستان ازاماتتارىنىڭ كونستيتۋسيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ بيلىكتىڭ نەگىزگى مىندەتى ەدى. الايدا، كونستيتۋسيا نورمالارىن ءبىرىنشى بولىپ ىسكە اسىرۋى ءتيىس، ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ مىندەتتەلگەن اتقارۋشى بيلىك ورگاندارىنىڭ ورەسكەل ارەكەتتەرى قوعامداعى الاڭداۋشىلىق پەن حالىقتىڭ نارازىلىعىن تۋدىرۋمەن بىرگە، ەلدىڭ تىنىشتىعىن ساقتاۋعا دا كەرى اسەرىن تيگىزۋدە.

ءدال وسىلاي جالعاسا بەرسە، حالىقتىڭ ءوز بيلىگىن ءوزى قولىنا الىپ، ادىلدىكتى ءوزى ورناتۋعا تالپىنىس جاسارى انىق...